Mentionsy

Czas na długowieczność - dr Łukasz Sobkowiak
Czas na długowieczność - dr Łukasz Sobkowiak
25.03.2026 14:33

Dlaczego ruch wydłuża życie w zdrowiu? #10

Z analiz opublikowanych w 2024 roku w JAMA Network Open, obejmujących dane ze 183 krajów, wynika jasno, że globalnie długość życia rośnie, ale liczba lat przeżywanych w zdrowiu nie nadąża za tym wzrostem. Średnio na świecie ponad dziewięć lat życia spędzamy z chorobą lub niesprawnością. W Stanach Zjednoczonych ta różnica przekracza dwanaście lat. Co więcej, kobiety doświadczają większej luki między długością życia a długością życia w zdrowiu niż mężczyźni - średnio o około 2,4 roku.

Mówiąc prościej: żyjemy dłużej, ale niekoniecznie lepiej. Zyskaliśmy lata, ale nie zawsze zyskaliśmy ich jakość.

To zasadniczo zmienia sposób myślenia o długowieczności. Nie chodzi już wyłącznie o odsuwanie momentu śmierci, ale o wydłużanie okresu sprawności - metabolicznej, immunologicznej, poznawczej i funkcjonalnej. Chodzi o to, by końcowe dekady życia nie były okresem zależności, chorób i ograniczeń, lecz czasem samodzielności, aktywności i możliwie dobrego samopoczucia. Dlatego każdy ruch, każda aktywność fizyczna mają istotne znaczenie.


Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 40 wyników dla "MET"

Otóż healthspan mówi o tym, ile z tych lat spędzamy generalnie w dobrej formie, bez poważnych chorób przewlekłych, bez istotnej niesprawności z zachowaniem oczywiście sprawności fizycznej, ze zdrowiem metabolicznym i zdrowiem poznawczym.

Nie chodzi już wyłącznie o odsuwanie momentu śmierci, ale w dużej mierze o wydłużanie okresu sprawności metabolicznej, immunologicznej, poznawczej i funkcjonalnej.

Regularny ruch obniża ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, wielu nowotworów, wspiera również zdrowie psychiczne, poprawia funkcje poznawcze, pomaga również utrzymać prawidłowy metabolizm.

Mięśnie są największym narządem metabolicznym organizmu.

Chroni on bowiem przed utratą masy kostnej i mięśniowej, wspiera też metabolizm, poprawia funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego i może pomagać w stabilizacji gospodarki hormonalnej w okresie menopauzy.

Okazuje się, że to właśnie takie krótkie dawki ruchu mogą działać bardzo, bardzo skutecznie, zwłaszcza w kontekście zdrowia metabolicznego i sercowo-naczniowego.

Coraz częściej medycyna długowieczności mówi wprost, że silne mięśnie to nie kwestia wyglądu, ale jeden z najważniejszych wskaźników długości życia i nie jest to żadna metafora.

Duże metaanalizy obejmujące miliony ludzi pokazują wyraźnie, że większa siła mięśniowa wiąże się z niższym ryzykiem przedwczesnego zgonu.

Zwykły test dynamometrem okazuje się niezwykle użyteczny.

Jest również markerem ogólnej sprawności metabolicznej.

Silne mięśnie to nie tylko sprawność, to także metabolizm, odporność, mniejsze ryzyko upadków i większa samodzielność.

To zaawansowane narzędzia molekularne, pozwalające oszacować biologiczny wiek organizmu, czyli to jak szybko naprawdę się starzejemy, niezależnie od wieku metrykalnego.

Otóż zegary epigenetyczne analizują wzorce metylacji.

Metylacja to takie drobne, chemiczne modyfikacje polegające np.

na przyłączeniu grup metylowych do określonych miejsc w cząsteczce DNA, głównie w obrębie cytozyn, w wyspach tzw.

Proces ten kontrolują enzymy nazywane metylotransferazami DNA i jest to jeden z kluczowych w zasadzie mechanizmów regulacji aktywności genów.

Metylacja nie zmienia samej sekwencji DNA, ale wpływa na to, czy dany gen jest aktywny czy wyciszony.

Nadmierna metylacja w obszarach regulatorowych zwykle hamuje ekspresję genu, podczas gdy jej niedobór może sprzyjać nadmiernej aktywności niektórych szlaków, np.

Wsorce metylacji zmieniają się w charakterystyczny sposób.

Coraz większą jednak uwagę zwraca się także na szlaki metaboliczne, takie jak np.

metabolizm dinukleotydu nikotinoambidoadeninowego, czyli NAD+, którego zaburzenia mogą przyspieszać starzenie, a jego wspieranie poprzez np.

Zegary epigenetyczne silnie reagują natomiast na metabolizm, funkcje mitochondrów i dostępność komórek macierzystych w organizmie.

Analizy pokazują, że osoby regularnie ćwiczące mają niższy wiek epigenetyczny niż wynikałoby to z ich wieku metrykalnego.

Aktywność fizyczna poprawia metabolizm, wspiera

jednostkach MET, czyli mierze określającej ile razy dana aktywność, mówiąc najprościej, zwiększa wydatek energetyczny w porównaniu ze spoczynkiem.

Dla przypomnienia wspomnę, bo ja już o tym mówiłem, ale 1 MET to energia zużywana przez organizm w stanie spoczynku.

Jeśli dana aktywność ma 4 MET,

Jest to wskaźnik pokazujący czy biologicznie kobieta starzeje się szybciej niż sugerowałby wiek metrykalny.

Wszystkie generalnie oparte były o wzorce metylacji DNA.

Co więcej, wskaźnik ten może służyć też do monitorowania skuteczności zmian stylu życia, aktywności fizycznej, diety czy interwencji metabolicznych.

Co więcej, wzrost VO2max o zalewie 1 metr, czyli około

Metaanaliza obejmująca blisko 400 tysięcy osób wykazała, że słaba kondycja zwiększa ryzyko przedwczesnego zgonu niezależnie od masy ciała.

W badaniach kobiet każda poprawa VO2max o 1 metr, czyli o 3,5 ml na kilogram masy ciała na minutę, wiązała się z istotnym spadkiem ryzyka przedwczesnego zgonu.

Do poziomu około 11 metr obserwowano systematyczne zmniejszanie ryzyka, nawet o połowę w porównaniu z osobami o bardzo niskiej sprawności.

Najważniejsze jest jednak utrzymanie tego parametru powyżej średniej dla swojej grupy wiekowej, bo to realnie przekłada się na mniejsze ryzyko chorób i na mniejsze ryzyko przedwczesnego zgonu.

Metaanaliza badań osób po 60. roku życia, prowadzących siedzący styl życia, wykazała, że trzy takie 30-minutowe treningi tygodniowo przez około 20 tygodni

Mitochondria dzielą się, zwiększa się ich gęstość, poprawia się metabolizm tlenowy.

Ruch wpływa nie tylko na mięśnie, serce czy metabolizm, ale również na sprawność umysłową.

Strukturalnym, metabolicznym, funkcjonalnym.

Wspiera serce, wspiera metabolizm, wspiera układ odpornościowy, wspiera funkcjonowanie mózgu.