#140 Polityka po stoicku?

Tym niemniej takie wątki równościowe, silne w stoicyzmie pobrzmiewają później także. Stoicy byli krytykami idei niewolnictwa i zwolennikami idei równości społecznej. I widzimy to na przykład w postaci Muzoniusza Rufusa, który uważany jest przez niektórych historyków kultury za pierwszego autora dającego się zaklasyfikować, trochę naciągając oczywiście niektóre jego stwierdzenia, do szeroko rozumianego feminizmu. Muzoniusz Rufus I wiek przed naszą erą głosił na temat edukacji dziewcząt i chłopców, że powinna być dokładnie taka sama, bo pod podstawowym względem etycznym i społecznym są to osoby sobie równe.

Płeć nie powinna decydować o tym, że ktoś jest czegoś innego uczony. Tego typu tezy stawiał mu Zeniusz Rufus, dając wyraz bardzo zaawansowanym jak na tamte czasy i poglądom, ideom równościowym w duchu wrażliwości lewicowej właśnie współczesnej. Więc te wątki w stoicyzmie były obecne. Zawsze walka o równość i o równouprawnienie w różnych obszarach gdzieś na sztandarach stoickich zawsze była. Dalej drugi motyw, ten o którym już mówiłem, to jest wrażliwość liberalna, przy czym już teraz nie powtarzając tego wszystkiego, co powiedziałem, tylko wspominając, że widzimy ją zarówno u Soneki, bardzo silnie, jak i u Muzoniusza Rufusa, wolność do samostanowienia, ten silny nacisk na indywidualizm w stoicyzmie, że każdy jest odpowiedzialny za swoje życie.

Takie intuicje wyczytuję w tekstach Antecznych Stoików. To jest moja interpretacja, od razu zastrzegam. To pozwala mi przejść do wrażliwości konserwatywnej stoicyzmie. I teraz pomyć o wątkach konserwatywnych. Po pierwsze, oczywiste, narzucające się w tekstach Epikteta czy Muzoniusza Rufusa wątki obyczajowe. Rola mężczyzny, rola kobiety, prawdzie, dostęp powinni mieć takie same, jak pisze Muzoniusz Rufus, że edukacji, ale role społeczne są zdefiniowane ze względu na płeć. I to bardzo wyraźnie u nich jest obecne. W ogóle mocne osadzanie człowieka w różnych rolach społecznych. Tutaj nie ma za dużo wolności, raczej powinniśmy się dostosowywać do tego, jaki świat jest. Więc po pierwsze ten konserwatyzm wyraża się obyczajowo, po drugie powiedziałbym, że się wyraża proceduralno-pragmatycznie.