#30 Jaką moc mają słowa? | Rozmowa z Moniką Szczepanik

Dzień dobry. Przy mikrofonie Bogusia Łuka. Zapraszam do wysłuchania rozmów z cyklu Wokół pytań. Wokół pytań, bo to one uruchamiają zmianę. Nie od razu rewolucyjną, ale taką, która ma sens. Nie spieszy się z odpowiedziami. Wie, że pytanie jest jak fundament pod coś, co ma trwać. Jeszcze kawa i zaczynamy. Wiem, że w literaturze przedmiotu jest tak, że słowa to jest najmniejsza część komunikacji, jaka dzieje się między ludźmi, to jednak główny nacisk w budowaniu relacji z drugim człowiekiem kładziemy na słowa. Rozmawiam z Moniką Szczepanik, edukatorką, tutorką, autorką książki Jak zrozumieć się w rodzinie, działającą w duchu Porozumienia bez Przemocy.

Zamiast do zmywarki chodzimy w jakiś inny obszar, czyli na przykład... W klasie, w szkole. W klasie, dobra. Czyli czy pamiętają, że my w tej szkole, my w tej naszej klasie nie przerywamy sobie nawzajem, na przykład. Ja jestem w takiej postawie uczenia ich tego i wtedy mam bardzo taką myśl, że kiedy ludzie się uczą, to ja dopiero zaczekam na koniec procesu, żeby ocenić, czy one się tego nauczyły, czy nie. Więc ja nie będę do dzieci mówiła, no ale dalej tego nie umiesz? No ale przecież ile razy mam ci to powtórzyć? Bo jest dla mnie oczywiste, że on jest w procesie uczenia się. Ale kiedy spotykam dorosłego człowieka i mówię Bogusia do ciebie, słuchaj,

Kiedy ktoś stuka tym długopisem, który wspomniałaś właśnie, tak stuka w stolik, to co ja robię najpierw, to ja biorę delikatnie jego rękę i odkładam ten długopis i mówię, hej, dla mnie to jest trudny dźwięk, czy możesz tego nie robić? Ja mówię o sobie, nie mówię o Tobie, że znowu mi przeszkadzasz, że przecież Bogusia, ja Ci już zwracałam pięćdziesiąt razy uwagę. Co z Tobą jest nie tak, że Ty nie możesz tego zapamiętać? Ja mówię, dla mnie to jest trudne. Mi jest trudno do Was mówić, kiedy ktoś stuka. Wyobrażam sobie klasę, załóżmy mniej 1-3, no chociaż w 1-3 to pewnie też jest trudne.

Nie tylko żebym ja mówiła, ale też żebyście wy byli zaangażowani w tą lekcję. No i zostawiam pole na pomysły. I Bogusia, to trwa trzy minuty, a kiedy ja tego nie zrobię, to ja mogę do końca lekcji mieć szmer, szept, nie? Więc ja wybieram poświęcenie 3 minut na posłuchanie, że oni powiedzą, a posłucha nas Pani, co się wydarzyło na matematyce, a my byśmy chcieli teraz z naszą Panią Wychowawczynią porozmawiać, a może by Pani Psycholog do nas przyszła. Oni to wszystko powiedzą. Ja mogę powiedzieć, możemy wybrać jeden z tych sposobów i mogę Was wesprzeć w pójściu do Pani Wychowawczyni czy do Pani Psycholog, kiedy skończymy lekcję. Czy jesteście gotowi zaczekać na to rozwiązanie 20 minut?

I to chyba wraca do tej zmywarki, czyli już jestem poirytowana, bo jakaś myśl pojawiła ci się w głowie, czemu ona znowu przychodzi wtedy, kiedy ja mam roboty po kokardę. I moja reakcja nie jest z miejsca Nie wiem, ścisku żołądka, który mówi kurczę nie zdążę, tylko z miejsca dlaczego znowu to się dzieje. Cały dzień siedziałam i czytałam książkę, nie przyszła, teraz przychodzi. I jeszcze jak jestem zajęta. No i? No i Bogusia, no i moment, w którym chwytasz, że właśnie to pomyślałaś, to tak naprawdę to może być moment transformujący. Bo mówisz, aha, to są tylko moje myśli.

To ja sparafrazuję i powiem, ok, jak mówisz tak do mnie, to dlatego, że jesteś sfrustrowana tym, że ja teraz nie mogę cię posłuchać? Ona mówi, nie, ty nigdy mnie nie możesz posłuchać. Więc ja mówię, w twoim doświadczeniu jest tak, że bardzo rzadko cię słucham, prawda? Że bardziej zajmuję się pracą niż tobą. Ona mówi, tak. Zobacz Bogusia, z jakiego miejsca wyszłyśmy, a z jakiego miejsca poszłyśmy. Z miejsca, praca jest dla Ciebie najważniejsza, ja dla Ciebie nic nie znaczy, do miejsca, czy to jest tak, że w Twoim doświadczeniu tak jest? Bo to nie jest o rzeczywistości, tylko o odczuciach dziecka. I kiedy ja umiem to tak przetransformować, umiem zobaczyć, że to nie jest atak na moją osobę, że jestem pracoholiczką, że dla mnie rodzina jest jakaś drugorzędna, to ja mam szansę znalezienia słów, które z nas, mimo tej frustracji, która tam jest, które nas przybliżą, a nie oddalą.

Twoja pomoc pozwoli mi zadbać o profesjonalny sprzęt audio. Kliknij subskrypcję, by nie przegapić kolejnych odcinków. Dziękuję, że jesteś i do usłyszenia. Bogusia Łuka. To był podcast wokół pytań. Rozmowy o edukacji. A Ty? Z jakim pytaniem wychodzisz?