Jak Rosjanie wciągają imperialną kokainę? Rozmowa o książce "Odział chorych na Rosję"

Powiedział do mnie, Kuba, po co ja studiowałem w Krasnoyarsku, po co ty pracowałeś w Rosji, po co myśmy ją zjeździli wszerz i wzdłuż, po co chcieliśmy tłumaczyć ją na inny sposób, skoro nagle się okazało, że przecież, no właściwie ci wszyscy twardogłowi, że Rosja to są orki, że imperializm, że trzeba na nią uważać i trzeba... Kuba, Sobańda, Anna, Putin, Władimir. I się okazało, że właściwie wtopiłem i to jest taki stan, który trwa do dzisiaj, że ja nie do końca wiem, co ja mam z tą Rosją zrobić.

Żeby po prostu nam się lepiej żyło, żebyśmy się stali europejskim, zachodnim krajem. No i oni na mnie trochę tak patrzyli jak na dziwoląga, ale jednocześnie ja widziałem, że u nich nie ma poczucia czy takiej wizji przyszłości, czym oni tak naprawdę są. I wydaje mi się, że Putin przy całej swojej korbie, inaczej, ta jego korba pewnie wyszła z rosyjskości, to znaczy tego, że oni są tak zasiedziali w przeszłości i ja na początku myślałem, że te jego wszystkie artykuły historyczne, w cudzysłowie historyczne, przed wybuchem wojny, Którą publikował zresztą w zachodniej, także amerykańskiej prasie, że to było wyłącznie podpubliczka. Okazało się, że nie, że on naprawdę chce tworzyć wielką historię. I teraz, tak jak pisze zresztą chyba w chorobie Alzheimer, że jeżeli twoje wyobrażenie o przyszłości determinuje przeszłość, no to po prostu chcesz dorównać tej przeszłości, czyli transferujesz przeszłość na przyszłość.

No i oczywiście imperializm czy nauk związany z imperialną kokainą jest pierwotny, ale kiedy się zastanowiłem, to uznałem, że właśnie ta najbardziej seksowna choroba, to znaczy ta, która ma swój powab, no bo to jest takie rock'n'rollowe, takie... Kuba, Sobańda, Anna, Putin. Rezygnacje z życia, z podmiotowości, z tego, że ja w ogóle cokolwiek znaczę, z tego, na czym mi zależy. Jeżeli ja nie wiem, czy mogę przeklinać u ciebie w podcaście. Tak, bardzo proszę. Super. To pochujizm to jest choroba, którą wymyślił Wiktor Jerofiej w Encyklopedii Duszy Rosyjskiej i ona polega na tym, że wszystko mi pochuj. To znaczy władza podejmuje decyzję o wojnie, mnie pochuj, władza mi mówi, że teraz jest odwilż i kończymy represję, a mnie pochuj, władza mówi, że walczymy z Zachodem, mnie pochuj i tak dalej.

No to właściwie my zamykamy mordę i już nic nie mówimy, bo się go boimy i właściwie no po prostu już czyścimy jako takie bezpodmiotowe listki na wietrze. I teraz mówi Brodzki, my po tym co przeżyliśmy w XX wieku, stalinizm, jak to Brodzki nazywa, zostaliśmy wystawieni na lodowaty wiatr historii, lodowaty egzystencjalizm, zostaliśmy przekawałkowani na pół. Powinniśmy współodczuwać, powinniśmy to przerobić, zastanowić się kim jesteśmy, a w zamian tego poszliśmy w taki model rżenia, głośnego rżenia, śmiania się. I to zrodzi w naszym społeczeństwie, Jabrocki mówił to w 93, zrodzi ideał społeczny sadysty z poczuciem humoru. Powiedział to w 93. I w 2000 roku przyszedł Putin. Jeszcze wtedy 44-letni z Knajackim, dosyć śmiesznym przyznaje poczuciem humoru, który potrafił coś powiedzieć, że cała sala zarżała.

Dalej pozwala tłumaczyć obywatelom, że skoro mamy stan wyjątkowy, wy nie potrzebujecie żadnych praw, rzeczywiście tutaj jest wódz, wokół którego się musimy jednoczyć. No i właściwie Rosja, jak popatrzymy, no to ona od zawsze funkcjonuje w stanie wyjątkowym, no bo nawet jak Związek Radziecki nie prowadził wojny, No to i tak funkcjonował w ramach zmilitaryzowanego państwa, na którym pracuje cała gospodarka, chociaż był w konflikcie tylko zimnym cały czas. Zresztą brał udział też w różnych konfliktach światowych. No a później przyszedł, później był oczywiście Afganistan lat 80., no ale później przyszedł Putin, który właściwie co 5-6 lat rozpętuje kolejną wojnę, czyli podsuwa sobie wroga, który

Skąd się te jednostki biorą, które gdzieś z tym otwartym umysłem tam jednak są? Zwykle muszą uciekać, tak to się kończy w przypadku twoich bohaterów, czy chłopak, który przez własnych rodziców jest wysyłany na wojnę, na siłę. Tak, pomimo że ma astmę, to powinien iść i tam zginać. Tak i on sam wie, że nie przeżyłby na tej wojnie dłużej niż kilka dni, zapewne ze względu na różne swoje dolegliwości, natomiast ojciec wciąż twierdzi uparcie, że jako ten prawdziwy obywatel powinien swój obywatelski obowiązek spełnić. Wiesz, no oni są najczęściej polecani przez kogoś i ja myślę, że stało się trochę to, o czym niestety powiedział Putin w swojej wizji, to znaczy przecież to nie był przypadek, że on nie pozamykał granic, tylko on ich po wojnie pozwolił wypuścić i on nawet powiedział pewnego razu podczas wywiadu czy konferencji mniejsza o to, że

Chyba Putin to dobrze powiedział w tym swoim nihilizmie. To tak, wypluła. Tak zmierzając ku końcowi, nie mogę Cię nie zapytać, dlaczego jesteś takim przeciwnikiem rosyjskiej duszy, o której u nas też się, teraz już może mniej, ale przed wojną dosyć dużo, często się używało tego, tego konstruktu chyba tak to nazwijmy. Kiedy przeprowadzałem pierwszy wywiad w swoim życiu z Igorem Koczetkowym, czyli szefem LGBT, wtedy to jeszcze było w Sankt Petersburgo, on jeszcze tam mieszkał, pamiętam jak mu zadałem pytanie o rosyjską duszę, będąc jeszcze pod wpływem tego pojęcia, uważając, że rzeczywiście jest. Wiesz, jak jesteś w Rosji i z nimi jeździsz pociągiem itd., to oni rzeczywiście są inni pod względem takim emocjonalnym. Mówią ciepłym głosem, ten język jest żywy bardzo szybko, skracają dystans, częstują ci jedzenie.

Hasło wytrych. No dobrze, to już tak zupełnie na zakończenie pobawmy się trochę w przewidywania. Ty to chyba lubisz, bo robiłeś to w ostatniej książce tak troszeczkę. Chociaż jak to mówi Woody Allen, prognozy są trudne, bo dotyczą przyszłości. Co by się musiało zadziać, żeby Rosjanie przejrzeli na oczy, żeby gdzieś się z tych okowów wykaraskali tej polityki, tej propagandy i tego wszystkiego? No bo my czasami teraz się zastanawiamy, co będzie po Putinie, tak? I eksperci od Rosji coraz częściej nas straszą, że wcale nie musi być lepiej, a wręcz przeciwnie, że może być gorzej. Jak widzisz to rosyjskie społeczeństwo po Putinie?