Czterdziestolatek wczoraj i dziś. O różnicach pokoleniowych

Sobotni poranek to KFM Aleksandra Karasińska. Jest 8.22. Pół wieku temu ruszyła emisja serialu 40-latek Jerzego Gruzy, który zyskał od razu ogromną popularność. Przy okazji tej historycznej daty chcę porozmawiać o tym, jak zmieniły się pokolenia Polaków od czasów inżyniera Karwowskiego, a w studiu dwie fantastyczne historie. ekspertki Krystyna Kofta, pisarka, malarka również, dzień dobry Krysiu. Dzień dobry. I doktor Justyna Jaworska, badaczka z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, która zajmuje się kinem polskim. Dzień dobry Justyno. Dzień dobry. Krysiu, ciebie zapytam najpierw, czy ty oglądałaś wtedy na początku, na premierowe odcinki 40-latka i co w ogóle z tego serialu pamiętasz, jaką postać lubiłaś?

Niby. No niby, no właśnie. Więc wszystko było na niby. No właśnie. Justyno, Jerzy Gruza, który stworzył scenariusz z Krzysztofem Teodorem Teplicem, opowiadał później w wywiadach, że w tym serialu chciał uchwycić życie takich przeciętnych Polaków, takiej epoce właśnie małej stabilizacji czasu Gierka. I zastanawiam się, czy ty jako badaczka sądzisz, że jemu udało się to zadanie i czy to była bardziej jednak propaganda komunistyczna, czy jednak pokazała jakąś prawdę o tamtej Polsce? Wydaje mi się, że czterdziestolatek jest bardzo udany i on oczywiście opalizuje pomiędzy propagandą, satyrą na czasy środkowego Gierka, a...

jakimś takim krzywym realizmem. Tu jest dużo... Tak naprawdę ważne jest, że ten serial miał dwóch autorów i tu się trochę spotkały przeciwstawne siły, czyli... Jeśli się zastanawiamy, czy film, literatura to jest raczej zwierciadło, czy raczej drogowskaz, żeby po taką metaforę wyświechtaną sięgnę, to bym powiedziała, że gruza trzymał lusterko. I ze swoim takim instynktem, też takim satyrycznym, czasami nieco nawet przaśnym temperamentem realisty pokazywał jak jest.

trzy rysunki i z tego żyliśmy przez długi czas. Ja tu piszę właśnie, że dziecko mogło wyjechać do Otwocka prywatnie, bo dopiero potem to jeździł na kolonie, bo mógł. Były kolonie, prawda? I dzieci jeździły na kolonie. To nie było złe. I to jest taka prawda, może zupełnie inna, nie serialowa, o tej takiej jednak biednej rzeczywistości PRL-owskiej rodziny, które mimo, że dwójka rodziców pracuje, to zmagają się z kłopotami materialnymi. Zastanawiam się, Justyno, pytanie do Justyny Jaworskiej, czy Teplit z gruzą, tworząc tą postać kobiety pracującej... Jakie mieli intencje? To znaczy, czy oni się wyśmiewali z feminizmu?