Czterdziestolatek wczoraj i dziś. O różnicach pokoleniowych

Niby. No niby, no właśnie. Więc wszystko było na niby. No właśnie. Justyno, Jerzy Gruza, który stworzył scenariusz z Krzysztofem Teodorem Teplicem, opowiadał później w wywiadach, że w tym serialu chciał uchwycić życie takich przeciętnych Polaków, takiej epoce właśnie małej stabilizacji czasu Gierka. I zastanawiam się, czy ty jako badaczka sądzisz, że jemu udało się to zadanie i czy to była bardziej jednak propaganda komunistyczna, czy jednak pokazała jakąś prawdę o tamtej Polsce? Wydaje mi się, że czterdziestolatek jest bardzo udany i on oczywiście opalizuje pomiędzy propagandą, satyrą na czasy środkowego Gierka, a...

Do wykształciuchów, do jajogłowych, rozmaite padały epitety. Zresztą ma to tradycję i to się powtarza co jakiś czas. Ale to trwa ciągle, wydaje mi się, z tą władzą, która inteligencji nie szanuje tak bardzo. A ponieważ w 72 roku Gierek rzucił hasło budowy nowej Polski, Wielkiej Osiedla, Drugiej Japonii, Huta, Katowice, autostrady i tak dalej, szosy szybkiego ruchu, przepraszam. to takim modelowym wzorcem, taką figurą był inżynier, czyli inteligencja owszem, bo już wzorcem osobowym nie mógł być raczej przodownik pracy, robotnik, bo to się zdezawoluowało, zresztą...

Pamiętajmy, że do robotników władza strzelała w 70 roku i trochę na tym Gierek wyrósł. Niestety. Zatem trzeba było dowartościować młodych, to było bardzo ważne, praktycznych, pełnych energii. i nie chcę przy tym powiedzieć, bo zaraz wyjdzie na to, że inteligencja techniczna kolaborowała z systemem. Nieprawda. To jest nieprawda. Nie musiała. Nie musiała. Chodzi o to, że... Była potrzebna. Tak, mnóstwo inteligencji technicznej przeszło potem do opozycji przecież. To nie jest tak. Natomiast inżynierowie jeździli też później na kontrakty. Byli jakoś tam dowartościowywani... Przez system. Przez system jako kadra.

To była taka trochę złożona sytuacja, dlatego że polityka Gierka zrobiła krok do tyłu w kwestii emancypacji kobiet. Nawet sprawdziłam na szóstym zjeździe partii, to był 1971 rok, wydłużono urlopy macierzyńskie i wychowawcze i większy nacisk też w propagandzie kładziono na życie rodzinne, na rolę kobiety jako matki, żony i tak dalej. Świetne w latach 60-tych pismo Ty i ja, kto pamięta, ten wie. przemianowano na bardzo nudny i taki właśnie prorodzinny magazyn rodzinny i zamiast kolaży subtelnych pojawiały się garnki i przedszkolaki w kurteczkach na okładkach. I trochę też było tak, a Gierek jak później Jaruzelski całował robotnicę po rękach i tak jak partia przyjęła kurs bardziej narodowy, tradycyjny, tak konserwatywne podejście do kobiet brało górę nad tym, co już kobiety można powiedzieć uzyskały.