Studio wschodnie - o sytuacji w Gruzji

Michaela Saakaszwilego i jego zwolenników. Oni postawili na takie jak gdyby racjonalne podejście. I ta kwestia tego tzw. podejścia racjonalnego do polityki zagranicznej, wielowektorowej można powiedzieć, ona była takim kluczowym postulatem gruzińskiego marzenia. Czyli my musimy bać o własny interes, gruziński interes rzekomo, tak? Ale czym jest ten gruziński interes? Jak go zdefiniować? Oni go definiowali w ten sposób, że to jest trochę balansowanie między wschodem i zachodem. I korzystanie z tych możliwości, które daje położenie geopolityczne Gruzji, czyli możemy handlować i z Rosją i Zachodem, możemy współpracować i z Rosją i Zachodem. To trochę przypomina taką politykę wielowektorowości, jaką znamy z Ukrainy i wiemy, jak ona się skończyła. W pewnym momencie jednak przychodzi taka chwila, że trzeba zdecydować, czy idziemy na wschód, czy idziemy na zachód, bo Rosja też nie będzie tolerowała

Co więcej, nawet specjaliści gruzinieccy mówią wprost, że w przypadku gdyby doszło do takiego scenariusza jak z 2008 roku, to wojna nie trwałaby kilku dni. Nie byłoby takiego polityka jak George Bush na przykład, czy Lech Kaczyński, czy wtedy chyba Nicolas Sarkozy, tak mi się wydaje, prezydentem Francji, którzy po prostu w sposób taki radykalny, szybki, gwałtowny wsparli Gruzję, z jednej strony solidaryzując się z tym państwem, ale także prowadząc nieoficjalne rozmowy z Kremlem, bo tak naprawdę to te naciski na Kreml zatrzymały armię Dzisiaj to jest praktycznie niemożliwe, także z powodu tej sytuacji, jaka jest w tych relacjach między Zachodem a Rosją.

Właśnie w tym zawieszeniu między wschodem i zachodem i będzie pośredniczyło wymianie handlowej międzynarodowej, będzie umożliwiało obchodzenie sankcji. I to jest korzystne tak naprawdę i dla Federacji Rosyjskiej i dla Gruzji. Unia Europejska ma tego świadomość oczywiście. Ma tego świadomość i politycy unijni wiedzą o tym od dawna. Tym niemniej jednak, to co powstrzymuje Unię Europejską przed jakimiś takimi działaniami dość radykalnymi w kontekście właśnie polityki Gruzji, to jest ogromne oparcie społeczeństwa obywatelskiego dla zbliżania z Unią Europejską, bo około 80% Gruzinów jest za członkostwem Gruzji w Unii Europejskiej.

To jest ogromny odsetek. Nawet wydaje mi się, że obecnie wyższy niż jeżeli chodzi o społeczeństwo ukraińskie. Podobnie, że większość Gruzinów jest za członkostwem Gruzji w NATO. Więc tutaj, jeżeli Unia Europejska, czy ogólnie Zachód podjęłaby decyzję o nałożeniu sankcji na Gruzję, To one nie mogą uderzyć w społeczeństwo obywatelskie, tylko raczej w elity polityków, którzy popierały represje wmierzone w społeczeństwo obywatelskie, które popierały zbliżenie z Rosją. Bo jeżeli decydujemy się na sankcje gospodarcze, to może to osłabić po prostu prozachodnie nastroje czy dążenia w społeczeństwie gruzińskim.

Posłuchajcie, jeżeli nie zagłosujecie na gruzińskie marzenie, do władzy dojdzie opozycja, ona jest na pasku zachodu i być może stracicie pracę, bo ta firma przestanie funkcjonować, bo ona funkcjonuje dzięki Katedra Teorii Polityki, Instytut Europy Środkowej, Andrzej Szabaciek. Przekazywania pieniędzy, czy jakiś konkretnych łapówek, czy innych tego typu rzeczy, tylko na przykład to jest kwestia dostępu do przetargów publicznych.

Teraz pojawiły się zarzuty, że nielegalnie przekroczył granicę, wracając do Gruzji po tej swojej emigracji przymusowej. No tak to stawiam ogólnie pod znakiem zapytania. Można powiedzieć niezależność sądownictwa gruzińskiego, bo jeżeli sądy wydają wyroki, pomyśli władz ewidentnie, gdyby też nie reagują na sygnały płynące z zachodu co do jednak no nie do końca adekwatnego tratowania jednego z liderów opozycji. To pokazuje, że ten scenariusz jest jak najbardziej realny. Ale czy w takim razie, panie doktorze, opozycja ma dziś, gruzińska opozycja ma dziś jakiś pomysł na to, żeby wpływać na to, co się dzieje w kraju?

Raczej gruńskie marzenie zrobi wszystko, żeby ją siłą usunąć. I dlatego ona mówi ratujcie, zanim będzie za późno, apelując do Zachodu. Tak, i dodajmy jeszcze jedną rzecz, że teraz na przykład ustawa o zagranicznych agentach, ona jest póki co dość ostrożnie wcielana w życie. Te podmioty różnego rodzaju, niezależne od rządu, NGOsy, które nawet są w niewielkim stopniu finansowane czy wspierane grantami z zagranicy, one mogą nagle stać się ofiarą represji. Jak to miało miejsce na przykład w Rosji czy Białorusi. I to może też uderzyć bardzo mocno w funkcjonowanie opozycji, bo ona bez wsparcia zachodniego, finansowego także, nie jest w stanie operować, nie jest w stanie działać aktywnie.

I tutaj to jest też takie niepokojące, bo poza represjami też możemy oczekiwać takich działań, które po prostu uderzą w niezależne różnego rodzaju podmioty, w niezależne media, w niezależne fintanki i tak dalej. To wszystko jest realną groźbą, która może się pojawić w ciągu najbliższych tygodni wręcz. Ja mam świadomość tego, że te najbliższe dni, jeszcze przed świętami, mogą przynieść jeszcze większą eskalację napięć w Gruzji. I właśnie pytanie jest takie, jak na to zareaguje Zachód. Wiemy, że teraz oczywiście uwaga Zachodu koncentruje się na zmianach Stanów Zjednoczonych, na sytuacji, jeżeli chodzi o Ukrainę, bo wojska lojskie posuwały się bardzo szybko na froncie

Katedra Teorii Polityki i Studiów Wschodnie Od tego, jak zareaguje Zachód, jak zareaguje Unia Europejska na te działania antydemokratyczne obecnych władz, będzie zależał ten przyszły kurs polityczny Gruzji, bo jeżeli te działania będą zbyt, można powiedzieć, takie małostanowcze, to się może skończyć w ten sposób, że obecne władze uznają to jako zielone światło dla dalszych represji. To co powinna zrobić Unia Europejska? Co powinien zrobić Zachód, żeby

Być jedną nogą na Zachodzie i jedną nogą w Rosji. Ale to bezwątpienie będzie ogromne, czy jest ogromne wyzwanie dla Zachodu, bo skoro rząd mówi, że nie chce do 2028 roku żadnych pieniędzy związanych z tymi aspiracjami unijnymi Gruzji u siebie. Z drugiej strony ustawa o agentach wpływu, no to pokazuje, że te możliwości Zachodu oddziaływania na zmianę tej sytuacji są bardzo ograniczone. Zauważmy na przykład, że też rząd próbuje wpracować taką narrację, że on tych pieniędzy nie chce, ponieważ większość tych pieniędzy trafia do opozycji na działania takie destabilizujące państwo. I tutaj między innymi mamy odpowiedź Unii Europejskiej, gdzie wyraźnie widzimy taką transparentną wręcz odpowiedź, bo widzimy jakie środki trafiają do poszczególnych ministerstw na reformy, na wsparcie

No w tym momencie powiem szczerze, że trudno jest tak definitywnie stwierdzić, ale ja mam obawy, że nie. Dlaczego mam obawy? Przede wszystkim, no bo to będzie zaznaczało jednak dryfowanie Gruzji w kierunku państwa oltarytarnego i zbieżenia z Rosją. Dlaczego mam takie obawy? Ponieważ wydaje mi się, że pozycja gruńskiego marzenia jest na tyle silna obecnie, a z drugiej strony możliwości nacisku na Gruzję przez Zachód w taki sposób, aby nie uderzyć w społeczeństwo obywatelskie prozachodnie są też ograniczone. Że to sprawi, że jeżeli nie dojdzie do jakichś nieprzewidzianych sytuacji w trakcie protestów, jakiegoś rozlewu krwi czy tego typu właśnie tragicznych wydarzeń, to te protesty czasem po prostu umilkną.