Mentionsy Mentionsy
Studio wschodnie w Radiu Lublin
Studio wschodnie w Radiu Lublin

Czy Europie Środkowo-Wschodniej grozi wojna? | Studio Wschodnie

04.10.2026 ·1 godz 7 min · 12 rozdziałów

W najnowszym odcinku programu „Studio wschodnie” rozmawiamy na temat stanu bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Czy jest to obecnie region bezpieczny, czy może jesteśmy na progu wojny lub jakiegoś rodzaju prowokacji zbrojnej ze strony Federacji Rosyjskiej? Jak powinniśmy reagować na działania eskalacyjne i jaki rodzaj polityki wobec Rosji prowadzić? M.in. na ten temat porozmawiamy w programie, w którym od ponad dziesięciu lat razem z ekspertami próbujemy wyjaśnić słuchaczom Radia Lublin to, co dzieje się na Wschodzie.W rozmowie wzięli udział: dr hab. Aleksandra Kuczyńska-Zonik, Instytut Nauk o Polityce i Administracji KUL, IEŚ Lublin, dr. hab. Konrad Pawłowski, Instytut Stosunków Międzynarodowych UMCS, profesor uczelni, dr Andrzej Szabaciuk, Katedra Teorii Polityki i Studiów Wschodnich KUL, IEŚ Lublin, dr Jakub Olchowski, dyrektor Centrum Kompetencji Europejskich UMCS, IEŚ Lublin i dr Łukasz Lewkowicz, Instytut Nauk o Polityce i Administracji UMCS, IEŚ Lublin.

2:50 · Ocena stanu bezpieczeństwa przez gościa Jakuba Olchowskiego 2

Wcześniej były różne inne sygnały tego, że architektura bezpieczeństwa się zmienia, a właściwie tego, że ktoś chce ją zmienić. Tak na dobrą sprawę możemy sięgnąć aż do konferencji monachijskiej, konferencji bezpieczeństwa w 2007 roku bodajże. Kiedy to pan prezydent Władimir Putin właściwie wprost powiedział, że a teraz będziemy zmieniać reguły gry i teraz będziemy przebudowywać ten porządek międzynarodowy w taki sposób, żeby znowu Rosja odzyskała należne sobie, w cudzysłowie, należne sobie miejsce i żeby ten porządek był nie zachodocentryczny, tylko Aby inni mieli tu więcej do powiedzenia, tak mówiąc, mówiąc oględnie.

A później była Gruzja, później była aneksja Krymu, później była także, też pamiętajmy konflikt w Syrii, w którym, w czasie którego Rosjanie przećwiczyli sobie różne rzeczy, czy to operacje lotnicze, czy operacje sił specjalnych, operacje morskie może najmniej akurat. A później były różnego rodzaju sygnały ze strony Rosji, o czym mam wrażenie niektórzy w Polsce albo zapominają, albo nie chcą pamiętać, albo w ogóle nie chcą tego wiedzieć. Czyli to, co te wszystkie ultimata, które Rosja formułowała pod adresem Zachodu, ale także pod adresem naszego regionu, czyli Europy Środkowej. Zwłaszcza pod koniec 2021 roku, czyli na krótko przed inwazją na Ukrainę, to polecam przypomnienie sobie wypowiedzi czy to ministra Ławrowa, czy to prezydenta Putina, czy ogólnie sygnałów płynących wówczas z Rosji.

6:04 · Analiza sytuacji przez profesora Konrada Pawłowskiego 1

Więc to co widzimy, to co nam grozi, to są oczywiście poza tym, o czym tutaj pan doktor wspominał, wojna hybrydowa, dezinformacja, tego typu działania, rzeczywiście są to elementy wojny, w moim odczuciu wojny terrorystycznej. Dla mnie jest to element słabości Rosji. Pamiętajmy w odpowiedzi Putina, kiedy straszył Zachód, że w dwa tygodnie Rosjanie będą w Berlinie. To się oczywiście nie stało i się stać nie może. Natomiast dla mnie są to elementy jednak wskazujące na dużą słabość Rosji, więc te zagrożenia, które widzimy, te ataki, Dla mnie, powtarzam, o charakterze terrorystycznym, są jednak wskaźnikiem, że Rosja przechodzi wiele problemów wewnętrznych. Te turbulencje wynikające z tego, że scenariusz wojny w Ukrainie miał być zupełnie inny, okazał się zupełnie inny, w moim przekonaniu pokazuje, że Rosja pogrąża się w pewnym kryzysie, co z naszego punktu widzenia też jest niebezpieczne.

8:38 · Reakcja na zagrożenia z Rosji przez gościa Andrzej Szabaciuka 1

Bo przez to staje się nieprzewidywalna. Tak, tak, bo oczywiście tu mówimy o grupie decydentów, prawda? No to nie jest tylko Putin, ale to jest elita władzy, która wokół Putina jest skonstruowana i ci ludzie będą pewnie musieli zrobić wszystko, żeby sprzedać jakąś formę zwycięstwa rosyjskiemu społeczeństwu i też pokazać siłę, którą mają, być może której nie mają. Ale wydaje mi się, że gdyby Rosja była w stanie zaatakować w sposób pełnoskalowy, tak jak zaatakowała Ukrainę, gdyby była w stanie zaatakować, to pewnie by Także wspieranie, nie powiem, że prorosyjskich, ale antyzachodnich ugrupowań politycznych, które tą narrację od lat przekazują, że to nie nasza wojna, nie powinniśmy się mieszać itd.

21:26 · Analiza sytuacji w Ukrainie przez profesora Jakuba Olchowskiego 1

I niektórzy się śmieją nawet na edycji zachodniej, w tym amerykańscy, że teraz Donald Trump nie ma kart, nie ma możliwości wywierania nacisku na Ukrainę, dzięki temu, że prezydent Zeleński potrafił zbudować w tych trudnych naprawdę uwarunkowaniach międzynarodowych Koalicja, która wspiera cały czas Ukrainę. Mam świadomość tego, że jest wiele rzeczy, które można powiedzieć, nie do końca się udają, ale ten pomysł, aby co jakiś czas tworzyć koalicję, koalicję chętnych, koalicja tych rakiet do obrony przeciwpowietrznej, ciągle powstały nowe koalicje, niewiele z tego wynika, ale one powstają, ludzie się gromadzą, politycy to wspierają i on też potrafi przemawiać, potrafi trafiać do serc zwykłych Ukraińców, ale też do ludzi na Zachodzie. Te jego przemówienia są przemyślane, dopracowane. Mamy z drugiej strony Władimira Putina.

36:51 · Analiza sytuacji na Słowacji i Bałkanach przez profesora Konrada Pawłowskiego 1

Wróćmy do krajów bałtyckich. Aleksandra Kuczyńska z ONIK. Pani profesor, jeszcze chciałem zapytać o też niedawne słowa Włodymira Putina, który powiedział, że jego kraj nie planuje żadnych działań zbrojnych przeciwko Europie. Ale stwierdził, że według niego państwa bałtyckie łamią prawa rosyjskojęzycznych obywateli. No i brzmi to trochę jak, nawet nie trochę, jak powtórka z Krymu i Donbasu. To jest narracja, którą prezydent Putin stosuje od wielu, wielu lat. Odkąd pamiętam, ja zajmowałam się państwami bałtyckimi, to Rosja tworzyła taką wizję, rozprzestrzeniała narrację, że państwa bałtyckie Są faszystowskie, że łamią prawa człowieka, prawa właśnie mniejszości rosyjskojęzycznej w tych państwach są łamane, że państwa są rusofobiczne, więc akurat tutaj nic się nie zmieniło.

56:43 · Zakładanie zaangażowania Białorusi w wojnę przez profesora Szabaciuka 1

I to jest właśnie ta wojna. To jest właśnie wojna hybrydowa, którą nikt nas nie musi w nic wciągać, bo my jesteśmy na wojnie, którą przeciw nam prowadzi Rosja. Chcąc, nie chcąc. Doktor Andrzej Szabaciuk. Tak, myślę, że jeszcze jednym problemem, który się pojawia tutaj w kontekście naszych rozważań jest to, że Federacja Rosyjska nie ma pomysłu na modernizację swojego państwa i to jest taki problem, który już od dekad jest kluczowy. I Władimir Putin po prostu bez wsparcia Zachodu, bez nawet inwestycji zachodnich firm, on nie ma pomysłu na nową Rosję. I o tym pisał między innymi Władysław Jednozemcow w takiej słynnej swojej książce, ta stracona dekada, gdzie pokazywał tak naprawdę korzenie tych zmian gospodarczych w Rosji, czyli ten boom, który rzekomo miał miejsce za czasów Władimira Putina, on był konsekwencją inwestycji głównie amerykańskich, ale też zachodnich.

63:25 · Analiza roli Rosji w globalnej sytuacji i jej polityki zagranicznej 1

Te zmiany, które zachodzą, będą na pokolenia. I nie buduje się od przedszkola takiego społeczeństwa zmilitaryzowanego, imperialnego po to, żeby nagle zakończyć wojnę i wrócić do tego, co było wcześniej. Nie. To się buduje po to, żeby jednak ten imperializm stał się taką ideologią narodową. Żeby ten kult, nie wiem, czy Putina, czy jakiegoś przywódcy silnego, cara, On w nowym wydaniu oczywiście był elementem ideologii państwowej. I tego się najbardziej boję, że część naszych elit nie do końca rozumie z czym mamy do czynienia. Znaczy naszych to może w szczewniejszym stopniu, ale tych na zachodzie. W Niemczech, we Francji, we Włoszech, Hiszpanii czy w Stanach Zjednoczonych. Bo prowadzenie normalnych biznesowych stosunków czy tworzenie takich relacji biznesowych z Rosją

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.