Mentionsy Mentionsy
Studio wschodnie w Radiu Lublin
Studio wschodnie w Radiu Lublin

Czy Europie Środkowo-Wschodniej grozi wojna? | Studio Wschodnie

04.10.2026 ·1 godz 7 min · 12 rozdziałów

W najnowszym odcinku programu „Studio wschodnie” rozmawiamy na temat stanu bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Czy jest to obecnie region bezpieczny, czy może jesteśmy na progu wojny lub jakiegoś rodzaju prowokacji zbrojnej ze strony Federacji Rosyjskiej? Jak powinniśmy reagować na działania eskalacyjne i jaki rodzaj polityki wobec Rosji prowadzić? M.in. na ten temat porozmawiamy w programie, w którym od ponad dziesięciu lat razem z ekspertami próbujemy wyjaśnić słuchaczom Radia Lublin to, co dzieje się na Wschodzie.W rozmowie wzięli udział: dr hab. Aleksandra Kuczyńska-Zonik, Instytut Nauk o Polityce i Administracji KUL, IEŚ Lublin, dr. hab. Konrad Pawłowski, Instytut Stosunków Międzynarodowych UMCS, profesor uczelni, dr Andrzej Szabaciuk, Katedra Teorii Polityki i Studiów Wschodnich KUL, IEŚ Lublin, dr Jakub Olchowski, dyrektor Centrum Kompetencji Europejskich UMCS, IEŚ Lublin i dr Łukasz Lewkowicz, Instytut Nauk o Polityce i Administracji UMCS, IEŚ Lublin.

21:26 · Analiza sytuacji w Ukrainie przez profesora Jakuba Olchowskiego 1

Ostatnio premier Słowacji Robert Fico nie pojechał na szczyt karpackiej ósemki, ale szerokim echem odbiły się też jego słowa dotyczące tego, że on oczywiście obawia się o wojnę, Jak należy rozumieć te słowa premiera Ficy? Ale dodam, że na ten szczyt karpackiej ósemki pojechał sekretarz z Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Robert Fico tłumaczył to problemami zdrowotnymi. Trudno powiedzieć, jaki był tam powód. Przypomnę, że Węgrzy w ogóle w tej inicjatywie nie biorą udziału. Tak więc to też nie jest tak, że tylko Słowacja się jakoś tam trochę dystansuje od tego.

36:51 · Analiza sytuacji na Słowacji i Bałkanach przez profesora Konrada Pawłowskiego 4

Jak rozumieć te słowa? One są powtarzane przez obecną koalicję rządową, w tym premiera Fico już od wielu lat. To nie jest tak, że on nagle teraz zaczął się trochę dystansować Wobec ewentualnej pomocy dla partnerów z NATO, wykorzystania tego artykułu 5. Przedstawiciele tej koalicji już przed wyborami w 2023 roku używali takiej retoryki, no i potem po 2023 to się też stało jakimś tam elementem polityki zagranicznej czy polityki bezpieczeństwa, ale dodam, że W sierpniu tego roku została podjęta decyzja przez ministra obrony Roberta Kaliniaka o przyszłym wysłaniu tam do 101 żołnierzy słowackich do Polski lub do Rumunii.

A Robert Kaliniak też jest przedstawicielem tej samej partii co Robert Fico, zresztą to jest jego bliski współpracownik i przyjaciel. Więc tu jest trochę ta polityka ambiwalentna. Ja nie wiem na ile to jest też element kampanii wyborczej. Przypomnę, że pod koniec października są wybory lokalne i regionalne na Słowacji, a za rok, w wrześniu lub październiku będą wybory parlamentarne. Czyli być może już zaczyna się po prostu prekampania wyborcza, w której politycy będą wykorzystywali tę kartę antyukraińską, nie prorosyjską od razu powiem, bo tam nie słyszy się aż takich wypowiedzi prorosyjskich, bardziej antyukraińską. Tylko od razu powiem, że ta sytuacja na Słowacji jest bardzo skomplikowana, bo te tendencje Prorosyjskie, antyukraińskie, one są obecne w różnych środowiskach politycznych, nie tylko w koalicji rządzącej, i w skrajnej prawicy, i w lewicy, i w centrum.

No nie wiemy kto wygra, na razie Smer i Robert Fico jest liderem sondaży, tak więc być może będzie kontynuował swoją Swoją władzę na Słowacji, tego na razie nie wiemy, bo opozycja, która jest bardziej taka proeuropejska, porukraińska też ma dosyć wysokie poparcie. Z jednej strony zablokowano przekazywanie uzbrojenia na tym poziomie rządowym z armii słowackiej bezpośrednio Ukrainie, obecny rząd, ale z drugiej strony fabryki produkujące amunicję na Słowacji komercyjnie cały czas tą broń wysyłają. Gdzieś słyszałem nawet, że więcej niż poprzedni rząd centroprawicowy jest wysyłany obecnie, tylko komercyjnie. Były te wizyty w Moskwie, czy FICO, czy parlamentarzystów reprezentujących koalicję.

To nie było dobrze widziane w Unii Europejskiej czy w Polsce, ale on to robił. Pamiętajmy, że około 25%, może 30% społeczeństwa na Słowacji jest prorosyjska, mówiąc wprost. Z różnych powodów. Niektórzy są zmęczeni wojną. Pan Slawitz był tam przez dziesięciolecia bardzo popularny. Z jednej strony historia, z drugiej strony portfel. Dokładnie. Tak więc jest jakiś taki tort i te partie chcą jakby pozyskać jak najwięcej dla siebie. W ostatnich sondażach na trzecim miejscu znalazła się taka skrajna prawicowa partia Republika, która też jest prorosyjska. I nie można wykluczyć, że ona oczywiście wejdzie do parlamentu, ale być może też w jakiś sposób będzie współtworzyła przyszłą koalicję z Robertem Fico.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.