Strefa Rodzica - Rozmowy z Ekspertami - 42 - Terapia EFT dla par

Strefa Rodzica, podcast Polskiego Radia Dzieciom. Zaprasza Aleksandra Jasińska. Takie zjawisko jak wypalony partner, wypalona partnerka, właśnie być może przez rodzicielstwo, przez dzieci, przez nadmierne obowiązki i już jako partnerzy siebie nie widzą. Często mówi się o tym, że w takiej sytuacji najlepiej oczywiście pójść na terapię. Terapii mamy naprawdę bardzo, bardzo dużo. My dzisiaj powiemy o jednej z takich metod. To jest metoda EFT, ale zanim o tej metodzie, to najpierw przedstawię mojego gościa. To jest pani Agnieszka Koch, psycholożka, psychoterapeutka systemowa ryksanowska, Gabinet Psychoterapii i Rozwoju Osobistego.

No tak, pojawienie się dziecka, zwłaszcza pierwszego dziecka, jest to bardzo duży taki, powiedziałabym, kryzys w związku, chociaż często piękny i to taka wspaniała podróż, to jednak ma też takie bardzo silne konsekwencje dla pary, na które wiele osób nie jest przygotowanych jakoś tak Tak trochę nas nie ostrzegają przed tym, kiedy myślimy o tym, żeby właśnie założyć rodzinę, żeby przejść w ten kolejny etap i pojawia się dziecko, bo jest to taki często szok i takie postawienie wszystkiego na głowie i wszystko, co było do tej pory jakimś takim czy czymś wspólnym, nagle to nie jest para, tylko to się robi trochę taka nieparzysta para i jak ten porządek na nowo poukładać.

Nie wiadomo, nikt tego nas nie uczy. Właśnie tutaj użyła pani idealnego słowa, jeśli w ogóle można, ale mówimy o porządku, że bardzo często ten porządek jest mocno zaburzony, bo przede wszystkim co para, co widzi matka? No dziecko widzi przede wszystkim. Matka widzi dziecko. Dziecko numer jeden. To jest, zresztą nieraz robiłam sądy uliczne, gdzie pytałam właśnie matki o to, Nie są to żadne badania, nazwijmy to eksperymentem własnym, gdzie pytamy matki o to, kto jest dla nich najważniejszy. To zazwyczaj dziecko jest na pierwszym miejscu. No więź matki z dzieckiem zaczyna się już troszkę wcześniej niż więź ojca z dzieckiem. No ona jest z nim połączona biologicznie dziewięć miesięcy dłużej niż... Ale to jest zaburzone.

Zaburzone w sensie? W sensie porządku rodzinnego. Oj tak, to w ogóle trudno mówić o porządku, to trochę ja to zawsze porównuję, też mówię moim pacjentom o tym, że to trochę jakby Bomba w piwnicy. Także to jest coś, co kompletnie ten fundament, który do tej pory budowaliśmy, no zupełnie obraca w pył to wszystko. Nawet jeżeli jesteśmy takimi świadomie przygotowującymi się rodzicami i tak czekamy na to dziecko i to naprawdę jest piękna często podróż i taka przygoda i naprawdę jesteśmy dobrze przygotowani, no to życie nas nie przygotowuje aż na tak Takie zmiany, to rzeczywiście wszystko staje na głowie i musimy się odnaleźć na nowo, w zupełnie nowej rzeczywistości. I przychodzi taka para na terapię EFT. Od czego się zaczyna ta przygoda?

Są takie psychologiczne różne terminy, które wchodzą do języka, a może warto też powiedzieć dokładnie, co to, może nie dokładnie, ale chociaż trochę, co to oznacza, żeby też słuchacze wiedzieli, o czym mówimy. Więź jest taką naszą absolutnie fundamentalną potrzebą biologiczną, która towarzyszy nam od, to Bolbi, twórca teorii więzi mówił już o tym, od kołyski aż po grób, czyli rodzimy się z tą potrzebą i w zasadzie z nią umieramy. Czyli kiedy dziecko rodzi się, potrzebuje więzi, Więzi, czyli opieki, czyli troski, czyli takiego bycia widzianym przez swojego opiekuna, matka, ojca, inaczej nie przeżyje. Dosłownie w sensie biologicznym ono po prostu nie przeżyje. Wszystkie sygnały, które wydaje, kiedy jest jakoś zestresowane, przestraszone, coś się dzieje z nim niepokojącego, właśnie po to są wysłane do opiekuna, żeby ten opiekun zredukował to napięcie, żeby zrobił coś takiego, żeby ukoił,

Czy lęk, no po prostu dziecko na początku nie ma za dużo w repertuarze narzędzi, jest to po prostu płacz albo krzyk. Jeżeli opiekun, mama, tata są responsywni, to natychmiast dziecko zostaje ukojone. I tworzy się, co się tworzy? Tworzy się taki wewnętrzny system przekonań, że jestem widziana, jestem ważna, jestem bezpieczna, zawsze jest ktoś, kto mnie ukoi, kiedy będę tego potrzebować, bo świat jest dobry i ludzie mnie kochają i ja jestem kochalna. I wtedy się tworzy bezpieczna, wtedy mówimy o tym, że tworzy się więź bezpieczna, czyli tak jak to słychać dosyć wyraźnie, tymi naszymi pierwszymi twórcami więzi są nasi opiekunowie. Jeżeli ta więź jest jakoś zagrożona i dziecko nie dostaje takiego ukojenia w postaci bycia widzianym, bycia przyjętym, z różnych względów, rodzice mają swoje powody czasem, żeby nie być tymi responsywnymi rodzicami,

Sami są w dużym napięciu. Mają, nie wiem, problemy finansowe, problemy psychiczne, jakąś depresję okołoporodową. Nie są w stanie zareagować. Sami mieli swoich rodziców, którzy ich nie widzieli. Przecież to się międzypokoleniowo toczy. Jak, nie wiem, wojna po drodze tych rodziców, rodziców i tak dalej. To jakby trudno wymagać od tych opiekunów, żeby byli tak w pełni responsywni. No i wtedy dziecko się uczy, że ja nie do końca mogę polegać na swoim opiekunie. Nie do końca mogę liczyć na jego pomoc, więc albo zaczynam się bardziej domagać tego, tej uwagi, tego jednak, żeby zareagować. Dziecko potrzebuje jakiejkolwiek reakcji. Jakakolwiek reakcja, nawet złość, jest lepsza niż obojętność. Na początku biologicznie, a potem emocjonalnie.

Jest pytanie od naszej słuchaczki o licytację w związku. Jak terapia EFT radzi sobie z licytacją w związku, kiedy już jesteśmy zupełnie pozbawieni nadziei i to, co nas trzyma, to licytacja, kto co zrobił więcej w stosunku do siebie, dla domu, dla dzieci? No to jest dosyć częste zjawisko, nie ukrywam, z którym się spotykam w gabinecie, bo znowu troszkę wrócę. Chciałabym odpowiedzieć na to pytanie tak wprost, ale też muszę nadać temu szerszy kontekst, bo tutaj znowu wychodzi, jakby początek jest tam, gdzie jest cierpienie. Para przychodzi do mnie, do nas, terapeutów, z cierpieniem.

Jest mi bardzo źle, czuję się nieszczęśliwa, nie wiem, czy on mnie jeszcze kocha, nie wiem, czy ona chce jeszcze ze mną być, a może dziecko jest dla niej całym światem i ja już w ogóle wypadłem poza nawias, na przykład w tej sytuacji wypalenia. Więc taka sytuacja, w której mój ból jest najważniejszy, jest bardzo częstą sytuacją taką wyjściową, czyli mój ból, tutaj cytując, mój ból jest większy niż twój. Trudno mi zobaczyć twój ból, kiedy mój ból jest taki duży, więc ja będę pokazywać ci, jak dużo zrobiłam, jak mało ty zrobiłeś, żebyś zobaczył, jak bardzo cierpię, to po pierwsze, a po drugie, żebyś zobaczył, jak bardzo mi zależy. I w drugą stronę, no wiadomo, że to nie jest komunikat taki jasny, on jest bardzo mocno zawalowany, więc partner raczej go nie usłyszy.

Nie usłyszy, że kiedy mówię, licytacja zwykle jest o tym. Zobacz, jak mi zależy. Zobacz, ile ja robię dla naszego związku. Dlaczego ty tego nie widzisz? Dlaczego od tego nie widzisz? Dlaczego tego nie doceniasz, nie odnotowujesz, nie podkreślasz? Dlaczego mi nie pokazujesz, że ja jestem dla ciebie ważna, że mnie doceniasz, że mnie widzisz, czy że ja jestem ważna dla ciebie. Zobacz, jak ja się staram. Ty jesteś w domu z dzieckiem, ja tak strasznie się cieszę, że... Na przykład taka sytuacja, tak? Ale ja też robię, zarabiam, staram się, żebyś była bezpieczna, żebyś nie musiała się tym martwić, żebyś mogła być na tym wychowawczym. Żeby niczego tobie nie brakowało, żebyśmy byli bezpieczni. Tak bardzo się staram. A ty tego nie widzisz. Tak? Jako z dwie strony. Z dwie strony to jest tak. I zobaczmy, to jest o tym samym. Bardzo trudno, tak sobie myślę teraz z perspektywy być może wielu rodziców, wielu par, które teraz nas słuchają, że bardzo trudno to dostrzec.

Znowu ją zawiodłem, tak? Zwykle to jest taki schemat, tak? Znowu ją zawiodłem, znowu chociaż się starałem, albo na przykład taki może być jeszcze schemat. Posprzątałem całą kuchnię, ale nie opróżniłem zmywarki, tak? Zrobiłem wszystko dookoła, nie zrobiłam tej jednej rzeczy, a ona zauważyła tylko tę jedną. Ale jednak nie opróżniłem tej zmywarki, więc no jakoś znowu ją zawiodłem. Albo ona nie widzi tego, jak bardzo się starałem, ale widzi to, że nie dociągnąłem, czegoś znowu nie dowiozłem. Co zwykle jest jakoś znajome w jego doświadczeniu, bo prawdopodobnie ma takie doświadczenia z przeszłości. Gdzieś już czegoś nie dowiózł. Gdzieś już czegoś nie dowiózł i to było mu bardzo ochoczo mówione, kiedy był dzieckiem. To taki przykład, jak można byłoby o tej zmywarce inaczej porozmawiać.

Każdy czasem popełnia błędy i to też nie o to chodzi, że teraz mamy być doskonali, zawsze na siebie super reagować, być responsywni i spijać sobie z dzióbków, bo tak się po prostu nie da, zwłaszcza właśnie jak są dzieci, jest rzeczywistość. Jest milion rzeczy, które musimy załatwić na wczoraj. Jest stres i nie ma czasu na to, że teraz ja ci spojrzę głęboko w oczy, zastanowię się, co teraz przeżywamy, nad sobą się zastanowię, nad tobą się zastanowię i tak sobie porozmawiamy. Zwykle to jest wielki luksus i zwłaszcza z małymi dziećmi nie mają na to czasu. Więc taki cykl doświadczeń raniących jest czymś, co bardzo nas od siebie oddala i potem tak trudno się w tym odnaleźć, ale oczywiście, że jest droga ku sobie. Zawsze. Jak Gottmanowie powiedzieli, o których tutaj było wspomniane, tych czterech miejsc w apokalipcie, jeszcze się nie skończyło, dopóki się nie skończy.

Psycholożka, psychoterapeutka systemowa Ericksonowska, ale także psycholożka i psychoterapeutka EFT z Gabinetu Psychoterapii i Rozwoju Osobistego Agnieszka Koch, a także wykładowczyni na Uniwersytecie SWPS. Bardzo dziękuję. Dziękuję ślicznie. Dobrej nocy. To był podcast Polskiego Radia Dzieciom.