S03E31: "Ręce Orlaka" (1924) -- CLASSIC [Gość: Tomasz Kolankiewicz]
O filmie "Ręce Orlaka" Roberta Wienego rozmawiam z Tomaszem Kolankiewiczem, dyrektorem artystycznym FPFF w Gdyni.
On ją pisał jednak pod bardzo konkretną tezę, chciał pokazać ten pochód tyranów jako taką paralelę dojścia Hitlera do władzy. Elsa Serden właśnie tutaj w swojej książce raczej opisuje po prostu kino czasów Republiki Weimarskiej, kino późniejsze, troszkę też kino wcześniejsze. Dosyć podobny ruch robi Tomasz Kłys w swoich tekstach, czy to w tekście wydrukowanym w historii kinaniemego Universitasu, czy w książce Od Mabuzego do Goebbelsa, która wyszła niedawno nakładem Łódzkiej Szkoły Filmowej, która z jednej strony właśnie opisuje kino Wejmaru, kino wilhelmińskie wcześniejsze oraz też głównie kładzie nacisk na kinematografię Fritza Langa, czyli tego takiego wyróżnionego przez Quisa reżysera tamtego okresu.
Mówię, że to kino jest dopiero polem eksperymentu, bo jeszcze nie było tych wszystkich zasad. One dopiero się wykluwają i potem jeden element z tego filmu, jeden element z drugiego filmu zostały zaanektowane, a czasem nawet przeniesione do Hollywoodu przez tych samych ludzi, którzy oczywiście tworzyli, ale o tym zaraz powiemy. Zawęliśmy spojrzenie zatem do samego Roberta Winnego, bo chyba nie było bardziej pechowego reżysera w historii kina, oczywiście jeżeli chodzi o pewne losy reputacji. Bo tak, gabinet doktora Caligari, Robert Winne, reżyser. I w zasadzie na tym się kończy często znajomość jego twórczości. Wiemy, że wyreżyserował film Gabinety doktora Caligari, a niektórzy mówią, że najlepszy pomysł w tym filmie i tak pochodził od Langa, czyli to umieszczenie opowieści jako opowieści wariata.
Natomiast tak, no Vienna jest takim twórcą, który został jak gdyby pozbawiony w jakiś sposób, może nie autorstwa tego filmu, tylko takiego w historii faktycznego wpływu na fenomen tego filmu. Ten fenomen był przypisywany innym. No wspomniałeś tutaj o Fritz Ulangu, rzeczywiście pierwszym pomysłem na to, kto miał być autorem tego filmu, Pomysł na film urodził się oczywiście w głowach scenarzystów, którzy rozwinęli ten pomysł w oparciu o historię jednej z praskich dzielnic. Chodzi oczywiście o Karla Majera i Hansa Janowica. Obaj z doświadczeniami traumy wojennej po I wojnie światowej stworzyli taki materiał literacki.
Wytwórni Ufa i tam trafili pod skrzydła ówczesnego szefa tej wytwórni, no uznawanego za takiego architekta sukcesu też tej Ufy w tamtym momencie, czyli Ericha Pomera. I Pomer pierwotnie myślał o Fritz Langu, rzeczywiście odbyły się pierwsze rozmowy, Fritz Lang zasugerował tą klamrę, jak gdyby taką narracyjną w domu dla obłąkanych, prawda? Natomiast bardzo szybko potem Pomer go od tego odsunął z prostej przyczyny. Fritz Lang pracował wtedy nad innym filmem po prostu i szefowi wytwórni zależało na tym, żeby dokończył tamten inny film. Ale to on wskazał na Wienego, który wcale nie był debiutantem, jak niektórzy myślą, że to był jakiś jego pierwszy duży film. Wręcz przeciwnie, on już był autorem kilkunastu filmów wcześniej oraz jeszcze chyba drugie tyle filmów krótkich zrealizował.
To znaczy on najpierw tam trenował, żeby się do niej dostać, potem poszedł na przesłuchanie. Legenda głosi, że patrzył cały czas Max Reinhardt przez okno. W czasie tego przesłuchania w ogóle nie patrzył jaką grę, ale zatrudnił go tam za jakąś marną stawkę do grania jakichś ogonów i on rzeczywiście przeszedł ten trening, który przechodziła jego grupa. Wydaje mi się, że jeżeli mówimy o Niemieckim kinie ekspresjonistycznym to nie możemy nie mówić o Maxie Reinhardcie i w ogóle szerzej o niemieckim tarczy ekspresjonistycznym. I tutaj to jest zarówno jeżeli chodzi o ekspresjonizm, jak i w ogóle szerzej o niemiecką kinematografię z tamtego okresu. To znaczy jeżeli oglądamy Nibelungi Fritz Langa, To nie można mówić o Nibelungach, nie mówiąc o Grosse Schauspielhaus, czyli wielkiej scenie, gigantycznej scenie teatralnej, której też szefował Max Reinhardt w którymś momencie, gdzie właśnie rzesze aktorów przesuwały się.
To jest taki element, który się pojawia, tutaj zresztą na tej płycie dołączony jest też taki wideoesej, który tam analizuje różne tropy, między innymi pokazuje taki wcześniejszy film, O dłoni, takiej dłoni, która jest autonomiczna, która kradnie, okrada, czy jest właśnie przeszczepioną dłonią złodzieja. Ale zobaczmy, jak to potem bardzo jednak rezonuje w różnych momentach, bo tutaj mamy nie tylko dłoni Orlaka, ale mamy też kontrapunkt w postaci tych dłoni tego Nery, tego przestępcy, granego przez Fritza Cortnera. Zresztą tutaj świetna, wydaje mi się, kreacja, dorównująca. Może nie do końca, ale naprawdę na bardzo wysokim poziomie tej kreacji Wienego. I on też ma takie, prawda, protezy, które się potem okazują sztucznymi protezami, natomiast ma takie protezy właśnie na rękach założone, które mi od razu przypomniały o dwóch postaciach.
To znaczy najpierw o postaci szalonego naukowcy z filmu Metropolis, Fritz Langa, który także ma taką dłoń, pamiętajmy. Tak, w czarnej rękawiczce, która jest poza kontrolą, jak gdyby. I oczywiście zaraz potem to jest skontrapunktowane w mojej głowie z filmem Lśnienie, znaczy nie z filmem Lśnienie, przepraszam, tylko z filmem Stanleya Kubricka, Dr. Strangelove, w którym pojawia się bohater z tą taką, no sam Dr. Strangelove tytułowy, który pojawia się z, właśnie bohater z taką ręką, która Jest wierna dalej poprzedniemu strojowi, że tak powiem. Słysza, słucha się dalej Adolfa Hitlera. A powiedziałem o lśnieniu, dlatego że jestem pewien, że ten cytat u Kubricka w doktorze Strangelove na pewno był świadomy, dlatego że w lśnieniu także pojawiają się cytaty z Metropolis. Na przykład scena z płynącymi fotelami na takim wyzbranym strumieniu krwi, to jest scena, która jeden do jeden jest powieleniem sceny z Metropolis Fritz Lang.
Mam Kobietę z Księżyca Fritza Langa. To też taki film, który bardzo, bardzo polecam. Mam wspaniałe wydanie całej serii filmów o doktorze Mabuze. Gracz, Testament doktora Mabuze oraz Tysiąc Oczu doktora Mabuze. Wszystkie wydane przez Eureka Media. Mam Szpiegów Fritza Langa. Film, który też bardzo długo był niedostępny. Mam nibelungi w końcu Fritza Lange'a, znowu wielkie dzieło. Wiem, że Eureka Media wydała także film Zmęczona Śmierć. Ja tutaj akurat mam wydanie Kino Classics, ale wiem, że oni niedawno wydali nowy print. Ja jeszcze nie przeszedłem na to kupowanie jeszcze raz tych samych filmów, chociaż niektóre mi się zdarzyło. No jest Metropolis, jest Nosferatu, jest Golem oczywiście. Ja czekam, aż Eureka Media wyda nowy print Studenta z Pragi.
Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podstawowe informacje o podcastzie i przedstawienie gościa Tomasz Kolankiewicza, historyka filmu i dyrektora artystycznego Festiwalu Filmowego w Gdyni.
Tom Kolankiewicz opisuje swoje zainteresowania w kinskim, w szczególności kinie ekspresjonistyczne i kinogroza.
Tom Kolankiewicz i Michał Oleszczyk omawiają definicję ekspresjonizmu niemieckiego i jego kontekst historyczny.
Tom Kolankiewicz przedstawia biografię i twórczość Roberta Vinna, reżysera filmu Ręce Orlaka.
Tom Kolankiewicz omawia kontekst i wpływ filmu Ręce Orlaka, w tym jego relację do innego filmu Vinna, Gabinet doktora Caligari.
Tom Kolankiewicz i Michał Oleszczyk omawiają rolę Konrada Weidta w filmie Ręce Orlaka i jego wpływ na kinski.
Tom Kolankiewicz i Michał Oleszczyk omawiają skojarzenia filmu Ręce Orlaka z innymi filmami, takimi jak Amerykański wilkołak w Londynie i Oczy bez twarzy.
Tomasz Kolankiewicz omawia wpływ ekspresjonizmu na kinę, podkreślając, że film Ręce Orlaka jest przykładem teatralnego podejścia do ciała i emocji.
Kolankiewicz omawia źródło literackie filmu Ręce Orlaka, a także jego wpływ na polską kinematografię.
Kolankiewicz analizuje erotyczne aspekty i symbolikę rąk w filmie, podkreślając ich rolę jako elementu fallicznego i socjologicznego.
Kolankiewicz omawia symbolikę rąk w różnych filmach i literaturze, w tym w kontekście filmów z Karlem Freundem i Kuba Mikurdo.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.