Kontekst, który się liczy (Rozmowy o modlitwie #4)

Smak Karmelu. Rozmowy o modlitwie. Witajcie. Kontynuujemy nasze rozmowy o modlitwie. Przy mikrofonie ojciec Marcin Wojnicki, karmelita bosy. I ojciec Marcin Fizio, również karmelita bosy. Ostatnio mówiliśmy sobie trochę o definicjach modlitwy, o takich określeniach modlitwy, które można znaleźć u naszych świętych, św. Teresy od Jezusa, św. Teresy od Dzieciątka Jezus, więc wiemy już trochę, czym jest ta modlitwa. A dzisiaj, zanim przejdziemy do tego, jak tę modlitwę konkretnie praktykować, chcieliśmy jeszcze trochę powiedzieć o takim szerszym kontekście modlitwy, bo okazuje się, że żeby się modlić nie wystarczy tylko zacząć się modlić.

Ważne są również pewne postawy, które sięgają dalej niż sam czas modlitwy. I dzisiaj takim punktem wyjścia będzie dla nas cytat z Drogi Doskonałości św. Teresy od Jezusa, który pozwolę sobie teraz przeczytać. Nim jednak zacznę mówić o tym, co należy do życia wewnętrznego, tj. o modlitwie, chcę najpierw dotknąć pewnych rzeczy, których koniecznie przestrzegać powinni wszyscy pragnący oddawać się modlitwie. Pierwszą z tych trzech rzeczy jest miłość wzajemna między nami. Drugą – zupełne oderwanie się od wszystkich rzeczy stworzonych. Trzecią – prawdziwa pokora, która, choć ją wymieniam na końcu, jest przecież główną i inne w sobie zamyka.

Teresa pisze tu o pewnych trzech konkretnych postawach, do których jeszcze wrócimy w kolejnych odcinkach, bo są to wręcz filary tej modlitwy u św. Teresy. Ale najpierw może takie ogólniejsze pytanie. Dlaczego w ogóle ważny jest ten kontekst? Dlaczego istotne jest nie tylko to, co robimy podczas modlitwy, ale też to, co robimy w pracy, w domu, w podróży, w czasie wolnym? Jaki to ma związek z naszą modlitwą? Tak, gdy czytamy Teresę od Jezusa, gdy czytamy jej pisma, to widzimy, że to powiązanie naszego życia i modlitwy dla niej jest bardzo ważne. Można powiedzieć nawet, że w pewnym sensie życie jest modlitwą, a modlitwa jest życiem.

W tym znaczeniu, że nie da się tych dwóch rzeczywistości od siebie oddzielić. Pamiętamy tą definicję modlitwy według św. Teresy od Jezusa, w której mówiliśmy, że modlitwa jest wchodzeniem w relacje przyjaźni z tym, o którym wiemy, że nas kocha. Więc skoro wchodzę w relacje przyjaźni, to wchodzę, jak w każdą zresztą przyjaźń, taki jaki jestem, z tym bagażem doświadczeń, który mam i również z tym, czego aktualnie doświadczam. Co przed chwilą robiłem, co mam za chwilę zamiar robić. A zatem widzimy, że już na tym poziomie To powiązanie tego, czym żyję, w jaki sposób żyję, jakimi treściami się karmię, co robię, jakie są moje obowiązki, jak do nich podchodzę i tak dalej i tak dalej, że te wszystkie pytania dotyczące życia będą również aktualne w trakcie modlitwy.

I dzięki tym sposobom możemy przygotować się, żeby sam czas modlitwy przeżyć o wiele głębiej, o wiele bliżej Jezusa. O tych trzech postawach u Teresy będziemy jeszcze mówić, więc pewnie nie ma co się nad nimi teraz dłużej zatrzymywać. Ale tak jak sam powiedziałeś, jest wiele innych postaw, które też na tę modlitwę wpływają. Myślę, że na pewno, zwłaszcza chyba w dzisiejszym kontekście, warto wspomnieć o pewnym milczeniu, skupieniu, czy patrząc od drugiej strony tym, czym się karmimy i co pakujemy sobie do głowy i co później na modlitwie w oczywisty sposób wychodzi. Milczenie też nie jest kwestią, która dotyczy wyłącznie tego czasu modlitwy. Wiadomo, że kiedy się modlę, wyłączam telewizor, wyłączam muzykę, staram się znaleźć jakieś ciche miejsce.