Październik 1956

Komenda lotniska dowiaduje się w ostatniej chwili, że z Moskwy nadleciała grupa przywódców sowieckich w składzie. Chruszczow, Mikojan, Mołotow, Kaganowicz, Żukow, Koniew i 12 generałów sowieckich. Jednocześnie od wczesnych godzin porannych nadchodzą wiadomości, że oddziały sowieckie pojawiły się w odległości 50 km od stolicy. Dochodzi do dramatycznej próby sił. Jaki był jej przebieg? To jest próba wpłynięcia na treść decyzji podejmowanych w czasie tego plenum. To znaczy to, co sprowadza delegacje w tym składzie z ponurą postacią Małotowa, Wieloletniego ministra spraw zagranicznych.

No i z tą generalicją, która nie bardzo wiadomo dlaczego ona jest tak liczna. Jaką funkcję ci generałowie mają? Zrobiło się nieprzyjemnie. Tak, tak. Czy oni mają obejmować dowództwo nad tymi jednostkami stacjonującymi w Polsce? Czy mają być nowymi dowódcami polskiej armii? Ale w każdym razie czynnikiem sprawczym jest to, że sytuacja wymyka się o tyle z rąk, że Chruszczow uświadamia sobie, że on traci wpływ na podstawowe decyzje podejmowane w partii, a na dodatek jeszcze nie wie o tym, jakie nieuprzedzone jest o tych decyzjach. Nie wie, jakie te decyzje będą. Jednym z zarzutów, które zostały postawione To jest takie, że on się z obcych rozgłośni, z zachodnich rozgłośni radiowych dowiaduje o tym, co się dzieje w polskiej partii, że to jest absolutnie niedopuszczalne.

Więc pytanie z perspektywy Moskwy jest następujące. Co ta partia ma zamiar robić? Jaka jest skala poparcia społecznego do tej partii? No i czy dojdzie do zmian na stanowisku pierwszego sekretarza i kto tym pierwszym sekretarzem zostanie? I przede wszystkim dlaczego o tym nie wie, jeszcze raz powtarzam, dlaczego o tym nie wie Moskwa? I w momencie, gdy ma ruszyć posiedzenie VIII Plenum, Chruszczow oznajmia towarzyszom w Warszawie, ten numer wam się nie uda, jesteśmy gotowi do aktywnej interwencji, to jest cytat. Pytanie, czy się udał, czy nie, to znaczy myślę, że się udał połowicznie, to znaczy udał się w tym sensie, że zapada decyzja o tym, że sekretarzem partii, znaczy pierwszym sekretarzem zostanie Władysław Gomułka. Człowiek, który zanim jeszcze ten stanowisko objął, ma