Mentionsy Mentionsy
SBS Polish - SBS po polsku
SBS Polish - SBS po polsku

'Underemployment' w Australii

09.01.2026 ·15 min 7 s

Naukowiec i badaczka z Uniwersytetu Torrens University Dominika Ohana, mówi o zjawisku 'underemployment' występującym wśrod grup emigranckich gdzie osoby z tego środowiska zatrudniane są poniżej poziomu swoich kwalifikacji.

Starting a new life in Australia isn't easy. A lot of companies have rejected me. Sometimes I feel like, oh, I'm gonna quit, I'll give up. Work in Progress is a podcast to help skilled migrants rebuild their careers in a new country. You'll hear inspiring real-life stories, expert advice and valuable tips to help you find a job and advance your career. Work in Progress. Listen now wherever you get your podcasts. Słuchasz SBS Po Polsku. Więcej ciekawych historii znajdziesz na stronie sbs.com.au. Dorota Banasiak, SBS Polish, a moim dzisiejszym gościem jest pani Dominika Ohana, starszy wykładowca na Wydziale Biznesu na Uniwersytecie Torrance University.

Pani Dominika jest zaangażowana w projekty Work Integrated Learning, zajmuje się takimi sprawami jak Center of Organizational Change. a także jest Pani zrzeszona w Obserwatorium Migracji przy Uniwersytecie Gdańskim. Witam Panią bardzo serdecznie. Dzień dobry i dziękuję bardzo za zaproszenie. Witam wszystkich serdecznie. Tylko może zacznijmy od Pani najnowszych badań, w skrócie, na czym one polegają, co obejmują, na czym skupia się Pani? Niedawno zakończyłam zbieranie danych do projektu naukowego pracy doktorskiej dotyczącej wykształconych Europejek w Australii. Badałam jak zdobywają, jak otrzymują i jak rozwijają swoje zatrudnienie tutaj w Australii.

Analizowałam rolę czynników, które wspierają ten proces, ale także strategie, które Europejki, w tym Polki, zastosowały po przyjeździe do Australii, żeby siebie odnaleźć na rynku pracy oraz później pomóc sobie w karierze. Na chwilę obecną takim kolejnym projektem koncentruję się w ogóle na Polkach mieszkających i pracujących w Australii. Właśnie podczas prowadzenia badań nad Europejkami spotkałam niesamowitą ilość Polek, przefantastycznych kobiet i zauważam, że prac nad wykształconymi Polkami tak naprawdę żadnych nie ma tutaj w Australii. I to mnie, że tak powiem, zafascynowało do podjęcia się tego tematu. Więc skupiam się na tych Polkach, które przyjechały tutaj z wykształceniem wyższym i które w tym momencie, albo też na przestrzeni lat, jak one odnalazły się tutaj na tutejszym rynku pracy.

jakie były czynniki, które wspierały ten proces, ale też jakie strategie one objęły oraz jaka była rola tych zdolności miękkich w tym całym procesie, nie tylko migracji, ale też asymilacji oraz tego transferu kariery spoza Australii do Australii. Pani Dominiko, bardziej szczegółowo o wynikach badań lub jakichś wstępnych wynikach badań czy obserwacjach za chwilę, ale powiedzmy teraz troszeczkę więcej o w ogóle całym środowisku i całym otoczeniu całej sytuacji na australijskim rynku, bo mówimy o australijskim, ale możliwe, że to też jest jakimś odzwierciedleniem globalnego trendu. W Australii, z tego co się słyszy, do Australii coraz mniej emigruje.

W tej grupie, która emigruje do Australii, znajduje się coraz więcej wyżej wykwalifikowanych osób, ale w tym samym czasie obserwuje się problem tak zwanego zatrudnienia poniżej kwalifikacji. czyli niewykorzystania umiejętności, kwalifikacji tych imigrantów i tak zwane underemployment, czyli zatrudnienie na stanowiskach niższych, gdzie proszę więcej nam powiedzieć właśnie o tych trendach, o tych zjawiskach na rynku pracy. Wydaje mi się, że musimy troszeczkę cofnąć wcześniej. Jak popatrzymy na falę migracyjną i na historię migracji do Australii, począwszy od pierwszego Polaka, który w 1803 roku przyjechał tutaj jako...

więzień jako osoba skazana, później odnalezienie złóż złota i golden rush, czyli gorączka złota, później wojny, a także ta migracja powojenna, która tutaj przyjeżdżała, dość spora, mniej więcej na taki sam poziom, jaki obserwujemy obecnie. Lata 60. to była już kolejna grupa polonijna, zupełnie inna od tej Polonii powojennej. Polonia Solidarnościowa to też była zupełnie inna Polonia i że tak powiem motywacje do wyjazdu, czy też przyjazdu do Australii, czyli te czynniki przyciągające, odciągające były też zupełnie inne. Natomiast w latach wczesnych 90-tych Australia zmieniła zupełnie politykę migracyjną.

Z polityki, która wcześniej była prorodzinna i nastawiona na przyjmowanie wszystkich, tutaj mamy politykę w momencie wprowadzoną tak zwaną skilled migration, czyli ukierunkowaną w stosunku do osób, które mogą coś wynieść dla australijskiego rynku pracy. Wprowadzono system punktowy i cały system migracyjny się zmienił. To też wpłynęło w bardzo dużej mierze na to, jaki przekrój społeczny, ekonomiczny i demograficzny tych migrantów przyjeżdżających do Australii. W momencie jak już, że tak powiem, wczesne lata 2000, później jak jeszcze Polska weszła do Unii Europejskiej, to też się zmieniło. ale też Polonia, która tutaj przyjeżdżała, tak samo w stosunku do innych krajów europejskich.

Do tego czasu silnie Europejczycy dominowali jako ta główna siła przybywająca do Australii. Jakieś 15 lat temu to się zaczęło zmieniać bardziej w stosunku do przybyszy z Azji i ma tutaj Pani naprawdę rację. Ta ilość Europejczoków, w tym Polaków, przybywających do Australii, szczególnie w ostatnich latach, maleje. Ale to też ma ogromny wpływ na, jest wielofaktorowe to zjawisko i wiele czynników ma na to wpływ. Fakt, mamy o wiele lepiej wykształcone osoby, które przyjeżdżają do Australii z tej racji, że Polityka migracyjna jak gdyby nagradza i wręcz promuje te ścieżki kariery dla osób, które przyjeżdżają z wykształceniem i często z doświadczeniem zawodowym.

I tutaj jednym właśnie z nich jest to wykształcenie. Brak albo przetłumaczenia porządnego tych kwalifikacji spoza Australii na rynek i realia australijskie, ale też jest wewnętrzny czynnik, mianowicie tak zwane peak bodies, czyli wewnętrzne organizacje, które też to kontrolują. Czyli zrzeszenia zawodowe? Tak, no, peak bodies, czyli, nie wiem, takie asosjacje, zrzeszenia zawodowe, czyli w każdej dziedzinie mamy na przykład... W branży medycznej jest jedna, dla inżynierów będzie Engineers Australia. Także tutaj każda z systemów, że tak powiem, swoja dziedzina ma swoje przedstawicielstwo. I problem polega na tym, że wewnętrznie mamy mnóstwo barier na poziomie makro, na poziomie mezzo, czyli tym organizacyjnym, ale też na poziomie indywidualnym, czyli mikro.

Wiele razy trafia się tak, i to jest wyliczone, że to jest tak naprawdę jedna czwarta migrantów z wykształceniem pracuje poniżej swoich kwalifikacji. I te bariery, tutaj są wielorakie, możemy o tym za chwileczkę porozmawiać, ale powracając do tematu właśnie tego skills underutilization i skills mismatch, zostało to oszacowane, że kosztuje to naszą gospodarkę tak naprawdę ponad miliard dolarów rocznie. Więc to są duże straty, a te straty są tak naprawdę, możemy je przetłumaczyć jako nie tyle niewykorzystany potencjał ludzki. Na pewno wiele z Państwa się spotkało z tym, że jadąc Uberem prowadził samochód, inżynier albo lekarz, który nie może podjąć pracy w Australii.

Ja rozmawiałam z paniami, które są z Polski. które skończyły medycynę, miały niesamowitą karierę w Polsce, ale nie mogły przez wielorakie bariery przekwalifikować się na rynek australijski. Podczas kiedy w Australii mamy brak lekarzy? Dokładnie o tym chciałam powiedzieć. Mamy niesamowite braki kadrowe, a jednak ten niewykorzystany potencjał ludzki jest blokowany właśnie przez tę nierozpoznawalność kwalifikacji albo dodatkowe bariery. Ale to też można przetłumaczyć te całe skills under utilization jako większy wpływ. na naszą gospodarkę. No właśnie, wytłumaczmy to sformułowanie lub operujemy taką terminologią, że gospodarka ogólna, australijska gospodarka na tym traci.

To są straty dla naszego kraju, tutaj w Australii, dla naszej gospodarki, które też przekładają się na niższe wpływy podatkowe, prawda? Bo to osoby pracujące poniżej swoich kwalifikacji zarabiają też mniej. Tak jak wspomniałam wcześniej. Czyli lekarz zarobiłby znacznie więcej, kroć więcej niż technik laboratoryjny, która ta osoba musi odzyskać. Tak, automatycznie odprowadzi mniej podatku do budżetu państwa. Czyli to jest w taki sposób obliczane? Tak, ale też tam musimy wziąć pod uwagę tą utratę konkurencyjności, tej wymiany know-how tutaj nie ma. Nie ma tej stymulacji, co robili w Europie innego, czy też w innym kraju, bo wiele osób przyjeżdża nie tylko z Europy. Nie ma tej wymiany tego know-how między sektorami, między wysoko wykwalifikowanymi indywidualnymi jednostkami, czy też z całymi technologiami, czy też z całym sektorami.

Tak jak Pani zwróciła uwagę, mamy najniższe bezrobocie w tym momencie od bardzo, bardzo dawna. Mamy ogromne braki kadrowe i braki zdolności technicznych oraz w różnych dziedzinach. Ten potencjał mamy, ale my go do końca nie wykorzystujemy. Firmy sięgają po tych specjalistów, ściągając ich do Australii już na określone kontrakty. Po prostu jeśli z jakiegoś powodu ta rodzina znajdzie się tutaj w Australii bez takiego konkretnego kontraktu, który przyjmuje za granicą i decyduje się pracować w taki sposób, to właśnie nie wiadomo, czy uda się danej osobie znaleźć odpowiednią pracę na rynku. Firmy szukają, nie mają tych kadr tutaj wykształconych, oddają kontrakty osobom z zagranicy.

Czy tutaj jest jakiś jeszcze dodatkowy fenomen, który wynika, wypływa z takiego procederu? Tak, chyba właśnie troszeczkę w inną stronę. Ta polityka migracyjna w tym momencie, ograniczona ilość migrantów, którzy mogą przyjeżdżać do Australii, jest też negatywnie odbierana przez kandydatów z zagranicy, prawda? Jedną z takich głównych, przyciągających, atrakcyjnych czynników jest pogoda w Australii oraz styl bycia. No właśnie, wszyscy o tej pogodzie mówią. Tak, a my rozmawiamy przy zachmurzeniu, prawda? Tutaj mówimy o tym, jak na przykład osoba mi opowiadała o swoich ścieżkach kariery. Mieli możliwość, mieli zdolności, mieli pracę, mieli zasoby finansowe, mogli spokojnie

przyjechać albo do Australii, albo do Kanady. Przyjazd do Kanady trwał dokładnie 14 dni, rozpatrzenie wizy, praca i byli gotowi. Natomiast w Australii to trwało strasznie długo, dzięki czemu to pomogło im podjąć decyzję, że no sorry, skoro tak długo trwa ten proces w Australii, to my zaczynamy nasze życie w Kanadzie, no bo szybciej nam to będzie. Więc to jest taka kolejna bariera pokazująca, jak my tracimy ten kapitał, który nie może do nas przyjechać, a jak już mamy go tutaj, to też go nie do końca wykorzystujemy, bo właśnie są te bariery. Polub nas na Facebooku, udostępnij innym, skomentuj, bądź z nami na polskim Facebooku SBS.

Starting a new life in Australia isn't easy. Work in Progress is a podcast to help skilled migrants rebuild their careers in a new country. You'll hear inspiring real-life stories, expert advice and valuable tips to help you find a job and advance your career. Work in Progress. Listen now wherever you get your podcasts.

Pokazano wszystkie 16 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.