Mentionsy Mentionsy
SBS Polish - SBS po polsku
SBS Polish - SBS po polsku

Jak rozumieć prawa Aborygenów do ziemi w Australii?

25.08.2025 ·7 min 48 s

Na protestach często słychać hasło: „Czego chcemy? Praw do ziemi!” — ale co ono naprawdę oznacza? Ziemia stanowi fundament tożsamości, kultury i dobrostanu Aborygenów oraz mieszkańców Wysp Cieśniny Torresa. Nazywana „Krajem” („Country”), obejmuje nie tylko samą ziemię, ale także wodne szlaki, niebo oraz całą przyrodę. W tym odcinku „Australia Explained” przyglądamy się prawom do ziemi Rdzennych Australijczyków — czym są, jakie tereny obejmują, kto może składać roszczenia i jaki mają wpływ na społeczności Pierwszych Narodów.

Ziemia jest utrzymywana w formie powierniczej, dzięki czemu pierwsze narody mogą opiekować się swoimi krainami i podejmować decyzje dotyczące ich losów. W kontekście samostanowienia pierwszych narodów dr Virginia Marshall, kobieta z plemienia Wiranjuriny Jamba i ekspertka do spraw wodnych, podkreśla głębokie znaczenie więzi tych społeczności z ziemią i wodą. Woda do nas przemawia, drzewa do nas przemawiają, ale nie musimy przyjmować zachodniej ideologii środowiskowej, ani prowadzić dialogu, który nie opiera się na naszym rozumieniu, naszych prawach i naszych opowieściach o stworzeniu. Rozbijmy na części coś, co może być trochę mylące. Prawa do ziemi, tytuł rodzimy i traktaty.

Te trzy podejścia łącznie dążą do sprawiedliwości, uznania i rzeczywistej zmiany. Przywrócenie ziemi pozwala społecznościom ponownie nawiązać więź z językiem, kulturą i swoją country. a także wspiera takie aspekty jak mieszkalnictwo, zdrowie i niezależność ekonomiczną. Dr Virginia Marshan podkreśla, jak ważne jest to połączenie. Musimy mieć prawo do samostanowienia, czy to w prowadzeniu komisji, kierowaniu badań, wprowadzaniu nowych pomysłów, tworzeniu nowych możliwości, partners w technologii oraz w ochronie zdrowia.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.