Jak rozumieć prawa Aborygenów do ziemi w Australii?

W 1967 roku ogólnokrajowe referendum umożliwiło rządowi uchwalanie praw dotyczących pierwszych narodów. W 1976 roku uchwalono Aboriginal Land Rights – Northern Territory Act, pierwszą ustawę uznającą tradycyjne roszczenia do ziemi. Choć niektóre Stany mają własne przepisy dotyczące praw do ziemi, Australia nie posiada jeszcze ogólnokrajowej ustawy. W efekcie powstały Rady Ziemskie, które reprezentują społeczności aberygenów i mieszkańców Wysp Cieśliny Torresa oraz pomagają zarządzać zwróconymi im terenami. Prawa do ziemi dotyczą tylko gruntów należących do państwa, tzw. ziem korony, a nie prywatnej własności i nie można ich sprzedawać ani obciążać hipoteką.

Często się o nich mówi razem, ale każde z tych pojęć oznacza co innego. Prawa do ziemi to przepisy rządowe, które zwracają określone tereny społecznościom aborygenów i mieszkańców Wysp Cieśliny Toresa. Zazwyczaj są one zarządzane przez rady ziemskie, które reprezentują i wspierają te społeczności. Następnie mamy tytuł rodzimy, czyli prawne uznanie, że niektóre pierwsze narody nadal mają prawa do swoich ziem i wód, oparte na tradycyjnych prawach i zwyczajach utrzymywanych od tysięcy lat. Na końcu jest traktat, formalna umowa między rządami a pierwszymi narodami. Takie porozumienia istnieją już w krajach takich jak Nowa Zelandia czy Kanada. W Australii jednak wciąż nad tym pracujemy i na razie nie mamy ogólnokrajowego traktatu.