Mentionsy Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin

Mariusz Kamiński "Szlakiem generała Ramorino"

16.11.2025 ·41 min 41 s

Pod koniec Powstania Listopadowego, w połowie września 1831 roku, pod Opolem Lubelskim, rozegrała się bitwa polskiego korpusu, dowodzonego przez włoskiego generała, z wojskami rosyjskimi. Tamto wydarzenie w szczególny sposób postanowili upamiętnić członkowie Stowarzyszenia „Nasza Historia” z Opola Lubelskiego, w umundurowaniuz epoki biorąc udział w marszu drogą, którą podążali polscy żołnierze. Do upamiętnienia włączyli się również członkowie „Puławskich Rajdów Rowerowych”, którzy wraz ze Sławomirem Snopkiem, regionalistą z Wąwolnicy, inicjatoremprzejazdu, wyruszyli z Kurowa do Opola Lubelskiego.

Generał Ramorino w czerwcu objął dowództwo nad korpusem. Korpus Ramoriny to właściwie korpus generała Sierawskiego. Ten korpus powstał w lutym i swoją pierwszą bitwę stoczył pod Nową Wsią. Potem wraz z generałem Sierawskim przybył tu na ten teren i pod Wronowem dnia 17 kwietnia walczył dzielnie z Krojcem. Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Wronów, taki grant zdobyło na upamiętnienie właśnie wydarzeń historycznych. Główne to była jednak ta bitwa Powstania Listopadowego. Pomyśleliśmy z kolegą Andrzejem Zaborskim, który tu od lat się interesuje historią.

No i dogadaliśmy się, ponieważ grant był na to, żeby opracować takie historyczne, krótkie wydanie, więc ja napisałem dwa artykuły. Bitwa Wronowska w czasie Powstania Listopadowego, przebieg tej bitwy, bohaterowie. To, co się udało mi na podstawie pamiętników znaleźć, no i to, do czego historycy lubelscy nie dotarli, mimo że były duże prace o powstaniu listopadu napisane, znalazłem papiery Sierawskiego, tego dowódcy polskiego korpusu. Okazuje się, że papiery tego korpusu są zachowane w bibliotece w Kurniku, oryginały. Dzięki temu dotarłem do szczegółów, które nigdzie w opracowaniach historycznych nie są podawane, na przykład rodzaju uzbrojenia, ile mieli, jakiej broni, bo oni byli słabo uzbrojeni, trzeba przyznać. W jednym z pamiętników uczestników powstania listopadowego znalazłem zapis takiego wiersza, który bardzo mi pasował tutaj do tej sytuacji we Wronowie, gdzie zatarła się zupełnie pamięć o bitwie powstania listopadowego.

Bardzo ona uroczystość skromna, ale była też grupa rekonstrukcyjna żołnierzy też powstania listopadowego odtwarzająca. Strzelili tutaj salwę honorową z broni skałkowej. Następnego dnia, 18 kwietnia, pod Kazimierzem ten korpus poniósł klęskę, stracił tam koło 2000 ludzi, część się utopiła po prostu w nurtach Wisły, za co generał Sierawski stracił dowództwo nad tym korpusem. Dowódcą tego korpusu został generał Ramorino. W miesiącu czerwcu, w miesiącu sierpniu generał Ramorunino dostał misję, aby oczyścić Podlasie z wojsk rosyjskich, z tych małych oddziałów kozackich, które tam niszczyły komunikację, a komunikacja była potrzebna po to, aby zaopatrzyć Warszawę w żywność.

Cały szlak przeszli z różnymi korpusami. Najpierw z sierawskim, później z dziekońskim i w końcu z Ramorino. Wydaje mi się, że naturalną rzeczą jest pamiętać o tych ludziach. Pod Opolem był też Leon Urlich, ten który walczył pod Wronowem. uczeń zresztą tutejszej szkoły, artylerzysta. To wojsko, które było tu w kwietniu, w dużej części też wróciło. I były tu te pułki, tak jak jedenasty na przykład, które już tu walczyły.

Jak Sierawski tu wchodził, to są opisy pamiętnikarskie, jak ludność się cieszyła. Jak to ludzie prawie klękali. Praktycznie resztki żywności wynosili, żeby ci żołnierze mogli się posilić. Natomiast ten korpus przemknął, a w związku, że było to już po szturmie Warszawy, nic nie miało znaczenia. Zresztą uważa się, że po kapitulacji Warszawy powstanie się skończyło. A to nieprawda, bo to była jeszcze szansa nawet odwrócić to wszystko. Była to wielka szansa, żeby zawrócić, dołączyć do tej grupy pod Modlinem. Może udałoby się wtedy Różyckiemu coś więcej zdziałać na lewobrzeżu i powstanie miałoby zupełnie inny przebieg.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.