Raport o stanie świata - 28 marca 2026

Opowiadamy jak wygląda krajobraz polityczny kraju przed wyborami, jak poważne są związki Rosji i Węgier. Jak na to, co widzą w mediach, reagują zwykli Węgrzy? I jakie znaczenie dla nich wszystkich mają historia i polityka? Meta i Google uznane przez sądy amerykańskie za winne celowego uzależnienia dzieci od platform zarządzanych przez te firmy. Meta także za narażanie dzieci na treści o charakterze seksualnym i na wykorzystywanie przez przestępców seksualnych. Czy to przełom w traktowaniu wielkich platform internetowych przez sądy w Ameryce? Giorgia Meloni przegrywa referendum konstytucyjne. Czy to jest głos Włochów przeciwko rządom premier Meloni?

Jeden ze sztandarowych projektów epoki Orbána to modernizacja linii kolejowej z Budapesztu do granicy z Serbią, możliwa dzięki funduszom chińskim. Z perspektywy takiej filozofii gospodarki również partnerstwo z Rosją w dziedzinie energetyki wydaje się zrozumiałe. Z kolei TISA obiecuje odblokowanie funduszy unijnych, częściowo zamrożonych na podstawie tzw. mechanizmu warunkowości w związku ze sporem o praworządność. To obietnica wiarygodna, bo podobnie jak w Polsce trudno sobie tu wyobrazić, aby Bruksela wyrezygnowała po wyborach z szansy wsparcia nowego, proeuropejskiego rządu. Na Uniwersytecie Corvina w Budapeszcie spotkałem się też z doktorem Szandorem Galajem, politologiem, który wykłada również w Collegium Macieja Corvina, największej prywatnej uczelni w kraju, hojnie dotowanej przez rząd Orbana.

Na finiszu kampanii wyborczej jej przewodnim tematem dla Fideszu stała się Ukraina. Mówi się o tym, że władza szykuje polityczną bombę, która ma skompromitować Petera Magyara w oczach ponad dwóch milionów niezdecydowanych wyborców. To oni rozstrzygną o wyniku głosowania. W czwartek władze oskarżyły dziennikarza śledczego Sablocha Paniego o szpiegostwo. To on kilka dni temu ujawnił, że Rosja od lat miała swoich ludzi w najbliższym otoczeniu Orbana, a szef węgierskiej dyplomacji na bieżąco relacjonował unijne posiedzenia swoim kontaktom na Kremlu. Nie trzeba znać węgierskiego, by od razu domyślić się stosunku Orbana do Wołodymira Zełenskiego. Na plakatach i telewizyjnych ujęciach ukraiński prezydent przedstawiany jest jako niesympatyczny prowodyr, którego celem jest wciągnięcie do wojny całej Europy.

Sándor Galay wyjaśnia ten oficjalny węgierski punkt widzenia. Węgierska polityka zagraniczna jest w pewnego rodzaju pułapce. I to niezależnie od tego, kto rządzi. Gdy w Ukrainie rządziły siły prorosyjskie, kraj ten poszerzał prawa mniejszości. Chodziło oczywiście głównie o Rosjan, ale z sytuacji korzystali też Węgrzy. Węgrom, mimo że należą do zachodnich sojuszy, łatwiej było w Ukrainie porozumiewać się z przywództwem prorosyjskim. Z drugiej strony, ze względu na nasze związki z NATO i Unią Europejską, jesteśmy również zainteresowani tym, by w Ukrainie istniało przywództwo prozachodnie.

Opowiedz trochę więcej o nim, bo zdaje się, że spotkałeś go nawet, tak? Tak jest, byliśmy kilka lat temu na takim tripie prasowym do Stanów Zjednoczonych, gdzie zresztą byliśmy świadkami debiutu Donalda Trumpa na wiecu wyborczym. To było w stanie Indiana jeszcze przed pierwszą kadencją Trumpa. Szabolcs już wtedy był typowany przez swoich kolegów z zagranicy jako jeden z najbardziej obiecujących węgierskich dziennikarzy. To jest stosunkowo młody, ale myślę, że najbardziej dziś właśnie doświadczony śledczy dziennikarz na Węgrzech. Jego teksty, zresztą kilka z nich można znaleźć też w internecie przetłumaczone na polski. On od dłuższego czasu samodzielnie albo w zespole z innymi opisywał m.in. powiązania węgierskiego establishmentu z Rosją, z kręgami biznesu i władzy w Rosji, a ostatnio ujawnił scenogramy konsultacji ekipy Orbana z Kremlem, a dokładniej fakt, że szef węgierskiej dyplomacji, Peter Sciarto, regularnie wydzwaniał do Siergieja Ławrowa i mówił mu o przebiegu poufnych spotkań polityków unijnych w Brukseli.