Mentionsy Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Raport o książkach – John Williams „Butcher’s Crossing”

04.05.2026 ·1 godz 11 min · 32 rozdziały · 16 sponsorów

„Stoner”, „August” i „Butcher’s Crossing” – trzy wielkie powieści Johna Williamsa – każda pochodzi z innego gatunku literackiego, każda osadzona jest w innej czasoprzestrzeni, a jednak wszystkie szukają odpowiedzi na to samo pytanie: jak przebiega i na czym polega proces przemiany człowieka.Wszystkie te trzy powieści na język polski przełożył Maciej Stroiński, który jest gościem tego odcinka „Raportu o książkach”.Rozmawiamy o fenomenie Johna Williamsa, amerykańskiego pisarza, którego literackie dzieło zostało docenione dopiero po jego śmierci. Być może to jedna z największych tajemnic literatury – że niektóre książki olśniewają krytyków i czytelników od razu, inne muszą czekać na swój moment nawet kilka dekad.Choć „Butcher’s Crossing” to pierwsza wielka powieść w dorobku Williamsa, na język polski została przełożona jako ostatnia. Osadzona w latach 70. XIX wieku, w czasie wielkiego wymierania bizonów, opowiada o losach młodego mężczyzny, który – wiedziony marzeniem o spotkaniu z żywiołem natury – porzuca studia na Harvardzie i wyrusza w Góry Skaliste na polowanie.To opowieść o zabijaniu zwierząt i stawaniu się zwierzęciem. O utracie złudzeń i niewinności.Williams w „Butcher’s Crossing” dekonstruuje mitologię Dzikiego Zachodu i przesuwa granice westernu. Rozprawia się też z tradycją romantyzmu, według której w naturze czekała na człowieka szlachetna, duchowa przemiana.Gość: Maciej StroińskiProwadzenie: Agata KasprolewiczKsiążki: „Stoner”, „August” i „Butcher’s Crossing” Johna Williamsa / przekład: Maciej Stroiński / Wydawnictwo Filtry---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

0:08 · Introdukcja i opowieść o Johnie Williamsie 2

Być może to jedna z największych tajemnic literatury, że niektóre książki olśniewają krytyków i czytelników od razu, Inne muszą poczekać na swój moment nawet kilka dekad. Choć Butcher's Crossing to pierwsza wielka powieść w dorobku Williamsa, to na język polski została przetłumaczona jako ostatnia. Osadzona w latach 70. XIX wieku, w czasie wielkiego wymierania bizonów. Opowiada o losach młodego mężczyzny, który wiedziony marzeniem o spotkaniu z żywiołem natury, porzuca studia na Harvardzie i wyrusza w góry skaliste na polowanie. To opowieść o zabijaniu zwierząt i stawaniu się zwierzęciem. o utracie złudzeń i niewinności.

Zachęcam do pisania do mnie na adres raportoksiążkachmałpa.gmail.com, a także do odwiedzania naszej strony internetowej raportostanieświata.pl. Program realizują Sławek Sobczyk i Kris Wawrzak. Jesteśmy w studiu Efektura w Warszawie. Zaczynamy! Moim gościem jest Maciej Stroiński, tłumacz literatury z języka angielskiego, a także krytyk teatralny i filmoznawca. Dzień dobry. Dzień dobry. Dziś w roli tłumacza, tłumacza Johna Williamsa, bo to właśnie ty jesteś autorem przykładu Kanonu Williamsa, kanonu jak nazywa się te trzy wielkie powieści tego amerykańskiego pisarza, czyli Stoner, Butcher's Crossing i August.

8:07 · Analiza powieści Williamsa 1

Nie wiem czy to jest Midwest, tak się to nazywa, te wielkie prerie od Teksasu ciągnące się aż na północ. No po prostu zwykłej, niezbyt majętnej rodziny i tak samo wyłonił się z tego, zajaśniał. Był taki moment i nagroda dla Augusta i nawet nie najgorsza kariera akademicka. Tam się już nie pamięta, ale to on jest twórcą tego, co dzisiaj nazywamy creative writing. On to nie tyle może wymyślił, co rozpropagował. Po prostu studia twórczego pisania, czyli bym powiedział bardziej sztuki pisania. Więc to jakoś zaistniało. Na uniwersytecie w Denver, prawda? Z którym był związany, zdaje się, że przez całe życie. Tak, przez całe życie. No i potem tutaj akurat charakterystyczna cecha biografii tych pisarzy tego pokolenia, czyli trochę nauk alkoholowy pozbawił go mocy twórczych. I też nauk nikotynowy pozbawił go życia.

40:56 · Katastrofa bizonów i refleksje 2

Diligence do Butchers Crossing woził z Elfworth pasażerów i lekkie towary. Diligence, bo kolej jeszcze nie dojeżdża, bo pociąg jeszcze nie dojeżdża do Butchers Crossing. Powieść, tak już troszeczkę porządkując tę historię, powieść zaczyna się od momentu, kiedy główny bohater powieści, dwudziestokilkuletni mężczyzna o imieniu William Andrews, rzuca studia na Harwardzie i wyrusza w tą daleką podróż z Bostonu do Kansas, do tytułowego miasteczka Butchers Crossing, zamieszkanego w dużej mierze przez myśliwych bizonów. O tym wszystkim już powiedzieliśmy. Pierwsze swoje kroki kieruje do pana McDonalda. Udaje się do niego z listem od swojego ojca, pastora. No i pan McDonald jest bardzo zdziwiony, że pastor w ogóle go zapamiętał, że był kimś ważnym dla tego pastora.

Hodge to też jest Hoge, co też bardzo niemiecko brzmi. Andrews to już taki klasyczny, prawda, z Mayflower. No i to, co jest ciekawe w tej wyprawie i w tej grupie mężczyzn, którzy wyruszają na polowanie, to to, że każdy z nich ma zupełnie inny stosunek do tej wyprawy. Każdy, tak mi się wydaje, widzi trochę co innego, przeżywa trochę co innego. Dla głównego bohatera to jest próba dotknięcia sensu życia, prawda? Wyzwolenia się od tego wszystkiego, co go trzymało na wschodnim wybrzeżu, w Bostonie, w tym kieracie, o którym często mówi, uniwersyteckim. On rzuca studia i poprzez kontakt z naturą chce dotknąć, chce poczuć prawdziwy sens życia.

68:53 · sklep.jmpsport.pl 1

sklep.jmpsport.pl Kejko Studio. Dedykowane oprogramowanie wspierające Twój biznes. Automatyzacja, sztuczna inteligencja i szybkie prototypy. kejkostudio.com Maja i Rafał Kłoczko. Tomasz Kościuczuk. Tłumacz przysięgły języka angielskiego. kościuczuk.pl Palarnia Kawy La Caffo z Augustowa. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Wydawca książek serii Psychologia Wszystkiego. Aplikacja Moja Gazetka. Polska proekologiczna aplikacja zakupowa z gazetkami promocyjnymi i nie tylko.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.