Raport na dziś - 18 marca 2026

Przy mikrofonie Marcin Żyła. Dzień dobry Państwu, a to jest Raport na dziś. W trzecim tygodniu wojny Izraela i USA z Iranem Donald Trump żąda pomocy w utrzymaniu żeglugi przez cieślinę Ormus nie tylko od NATO, ale i od arcyrywala Ameryki, czyli od Chin. Kraj ten kupował dotąd korzystnie ponad 80% irańskiej ropy i choć posiada jej zapas na kilka miesięcy, przedłużająca się wojna i kryzys energetyczny zagrażają chińskiemu eksportowi, od którego uzależniona jest cała gospodarka. Pekin odmówił udziału w amerykańskiej wojnie i zapowiedział wysłanie na Bliski Wschód nie fregat, lecz pomocy humanitarnej. A Trump przełożył planowaną na ostatni dzień marca podróż do Chin i spotkanie z Xi Jinpingiem, które miało załagodzić wielki spór o cła, półprzewodniki oraz chińskie ograniczenia eksportu surowców.

Na papierze wyglądają dobrze, ale one się psuły pod powierzchnię już od dłuższego czasu. Chińczycy uważali, że Irańczycy przeszelili, przeszarżowali swoimi ambicjami, że stracili bardzo dużo zasobów, możliwości działania w sytuacji niekorzystnej politycznie czy geopolitycznie, nazwijmy to w ten sposób. I stracili możliwość bycia użytecznym dla Chin w przeszłości. Gdyby doszło na przykład do konfliktu na Dalekim Wschodzie, no to otwarcie kolejnego frontu w Europie, na wschodniej france NATO przez Rosję i przez Iran na Bliskim Wschodzie, no dałby jakąś dodatkową przestrzeń dla Pekinu do działania.

Wszystkie inne rzeczy schodzą na dalszy plan. W perspektywie relacji amerykańsko-chińskich ta wojna na Bliskim Wschodzie pokazuje chyba jeszcze jedną rzecz, taką paradoksalnie zaskakującą. Mamy w świecie te dwa supermocarstwa, Stany Zjednoczone i Chiny. Pierwsze z nich działa ostatnio w sposób mniej przewidywalny, taki zaskakujący. Ale to drugie, Chiny właśnie, przynajmniej na poziomie słów i deklaracji, okazują się takim strażnikiem dotychczasowego porządku. To znaczy to z Pekinu płyną teraz deklaracje, że ONZ jednak coś znaczy, że w świecie nie może dominować jedna siła. No i jeśli wiara w dyplomację, taką dyplomację starego typu, i to stare oznacza dyplomację sprzed 23 roku, widoczna jest w świecie, to przynajmniej w trzech miejscach, tyle że w Europie ona jest nieskuteczna, w Rosji, no Rosja jest krajem skompromitowanym międzynarodowo, natomiast w Chinach, zdaje się, jest jeszcze mocna.

To znaczy po pierwsze ta wojna sprawia, wojna, która jest bardzo rakietożerna, sprawia, że arsenał tej drogiej, precyzyjnej broni średniego zasięgu Z regionu dalekiego wschodu Japonii, Korei Południowej może zostać nieco uszczuplony w przyszłości. Chiny oczywiście nie planują inwazji Japonii, ale to jest zawsze miła wiadomość, że rywal uszczupla, zamiedzał swój arsenał. Natomiast druga rzecz to jest oczywiście Tajwan. I tutaj też chciałem się zapytać, bo to jest wielki znak zapytania, podobny do tego, który wisi też nad Europą. Czy Amerykanie w razie chińskiego ataku będą go bronić? Przynajmniej tak żarliwie, jak zapowiadali do początku prezydentury Trumpa. Jak dziś wygląda sytuacja wokół Tajwanu? My musielibyśmy zadresować kilka rzeczy, które pan poruszył. Pierwsza to jest pytanie, na ile Amerykanie zużywają swoje zasoby.

Ale my nie wiemy, jak to będzie w tej chwili. Pekin też nie wie, więc tak naprawdę, tak jak zaczynaliśmy naszą rozmowę, jest na pozycji wyczekującej i moim zdaniem w najbliższych tygodniach nic się nie zmieni w tej sytuacji. Drugi wątek to Tajwan. Ja zapytałem o Tajwan dlatego, że w ostatnich dniach czy godzinach wręcz Trump znów podważa czy grozi sojusznikom z NATO. Tajwan w NATO oczywiście nie jest, ale była to relacja obronna bardzo ważna dla tej wyspy. Czy wojna na Bliskim Wschodzie zmienia tam układ sił? Na dzień dzisiejszy nie. Na dzień dzisiejszy nic się nie zmieniło. Amerykanie wydaje się mają do pewnego stopnia zdolność do obrony Tajwanu. Pekin wcale nie jest gotowy do przejęcia. Jakby doszło o wojnę, to byłoby