Mentionsy Mentionsy
Rap Story
Rap Story

Dlaczego FIRMA musiała się ROZPAŚĆ?

10.11.2026 ·45 min 27 s · 8 rozdziałów

📲 Jeśli chcesz wesprzeć moją twórczość zostań patronem mojego podcastu! 🫡✅ https://www.patronite.pl/rapstory☕️ https://buycoffee.to/rapstory📸   / rapstory_podcast  Firma. Pięciu chłopaków z Krakowa i Legnicy, którzy zrobili jeden z najważniejszych albumów w historii polskiego ulicznego rapu, a przy okazji wkręcili się w tyle afer, że o ich muzyce mówiło się mniej niż o tym, co odstawiali po godzinach.W tym odcinku rozkładam na części całą historię Firmy. Jak powstali, skąd wziął się „Pierwszy nielegal” i kultowe „Z dedykacją dla ulicy”, jak nakręcili pierwszy w Polsce teledysk za więziennym murem, dlaczego ich brzmienie wyprzedzało scenę o lata, co naprawdę kryło się za hasłem JP, i w końcu, co tak naprawdę rozsadziło tę ekipę od środka. Bez wybielania, ale i bez robienia z nich karykatury.Zaktualizowane źródła:1. „Nieprosta historia krakowskiego rapu cz. 3: jesteś za Wisłą czy za Cracovią?“ (newonce.net, Filip Kalinowski, 8.02.2023) 2. „Nieprosta historia krakowskiego rapu cz. 5: małopolski Dirty South“ (newonce.net, Filip Kalinowski) 3. „Dlaczego krakowska Firma była jednym z najważniejszych składów w historii polskiego rapu?“ (newonce.net, Filip Kalinowski, 12.02.2026) 4. „10 najlepszych ulicznych płyt w historii polskiego rapu“ (newonce.net) 5. „RAPEM NIE ZARABIAŁEM. Dlaczego naprawdę rozpadła się FIRMA. Bosski Roman“ (podcast Od Środka, YouTube, sierpień 2026) 6. „Dlaczego Firma była tak mocno przeciwko policji? Bosski Roman o początkach JP“ (GlamRap.pl, 31.08.2026, za podcastem Od Środka) 7. Wywiad z Bosskim Romanem (Plener TV, YouTube) 8. Wywiad z Firmą: JP, Bosski, Tadek, DJ Feel-X (MTV Rap Pakamera, 9.10.2006) 9. „FIRMA WYWIAD“ (kanał Bosski Roman, YouTube, 2011) 10. Wywiad z Firmą o „Nielegalnych rytmach“ (mhh.pl, Szymon Jadczak) 11. „Zawsze byłem zapatrzony w nowe brzmienia – Bosski“ (hip-hop.pl) 12. Wywiad z Bosskim (hip-hop.pl, Tomasz Walkiewicz) 13. Wywiad z Firmą oraz recenzja płyty (magazyn Klan, 2002) 14. Wywiad z Kalim (kanał Żurnalista, YouTube) 15. „Biografia Firma – o zespole“ (dlaStudenta.pl) 16. „Krakowska rapoteka“ (Dziennik Polski, dziennikpolski24.pl) 17. „Kali o Firmie: byliśmy łącznikiem świata rapu ze światem przestępczym“ (CGM.pl) 18. „Wywiad: Bosski Roman, przekaz i oddziaływanie“ (Tygodnik Sanocki, 13.10.2024) 19. Wywiad z Tadkiem o „JP“ i Żołnierzach Wyklętych (radiomaryja.pl) 20. zpodziemia.pl, karta zespołu i dyskografia (nielegale, data założenia marki JP) 21. „FIRMA »FILAR Z WATY« DISS NA KALIEGO“ (GlamRap.pl, 2012) 22. „Kali zaczepia Bosskiego z Firmy“ (GlamRap.pl, 2011) 23. „Kali o beefie z Firmą: nie będę więcej odpowiadał“ (GlamRap.pl) 24. „Reaktywacja Firmy i płyta z Popkiem, co na to Kali?“ (GlamRap.pl, Ł. Kazek, 21.04.2016) 25. „Kali: Firma nie wróci“ (GlamRap.pl, 2016) oraz „Będzie nowa płyta Firmy? Kali odpowiada“ (hiphopnews.pl, 05.2016) 26. „Kali komentuje próbę wskrzeszenia Firmy przez Popka i Pomidora“ (GlamRap.pl, 2018) 27. „Kali i Bosski kończą wojnę“ (CGM.pl, 12.03.2019) oraz „Bosski Roman usunął dissy na Kaliego“ (GlamRap.pl) 28. „Bosski: poczyniłem kroki żeby Firma wróciła…“ (CGM.pl, za Tysol.pl, 14.04.2019) 29. „Bosski Roman odpowiada na wasze pytania“ (GlamRap.pl, ok. 2012) 30. „Popek i Pomidor w konflikcie“ (Popkiller.pl, 4.06.2020) oraz odpowiedź Pomidora (CGM.pl) 31. Pomidor w „1 na 1“ (CGM.pl, 13.04.2019) oraz „1 na 1: Artur Rawicz vs Pomidor“ (CGM.pl, 7.04.2019)

0:00 · Wprowadzenie i historia powstania firmy 1

Koniec, wersja czysto dla jaj, bo chłopaki przyznawali kiedyś, że cytuję, w fazie rozpisali te litery jako fascynująco imponujący rap młodych agresorów. Sami dodawali od razu, że to był wygłup, a nie żadne prawdziwe pochodzenie. Tak czy inaczej, w 2001 roku skład się dopełnia. Z Legnicy pochodzą Popek i Pomidol, przy czym przyszłego króla Albanii z rapem na starcie łączyło właściwie tyle, co tatuaż Tupaka na klacie. Jako ostatni dołącza Roman, krakowski wolnostylowiec, którego ekipa wzięła dopiero po tym, jak rozbił system mocnym freestylem w klubie Jubilatka. Freestylowałem dużo i zrobiłem taki mocny freestyle, tam mnie poprosili chłopacy, żeby coś powiedzieć o sytuacji bieżącej w Krakowie na ulicy, kto nas lubi, ktogo my nie lubimy, etc. Ja tak jakoś tak fajnie to ułożyłem i pamiętam nawet Tadek, taki chyba nie do końca pocieszony, tak powiedział, że no po tym możesz do nas dołączyć.

8:19 · Debiut legalny i sytuacja muzyczna 1

Tłumaczył Kali, który premierę własnego debiutu oglądał za krat. I tu wchodzimy w temat, który trzeba postawić otwarcie. Z tej muzyki nie kapał wtedy ani grosz. Wcale pieniędzy nie było z tego. Myśmy przez długi czas byli firmą, jeździli, grali, ale utrzymywaliśmy się poza sceną muzyczną. Zresztą Realia hip-hopowe wtedy w Polsce niespecjalnie też dawały jakieś pole do popisu pod względem monetyzowania tego wszystkiego. Grali najczęściej za darmo, a zapytany o kasę Popek odpowiedział bez regieli, że pieniądze zarabiam na ulicy. To zdanie jeszcze do nas wróci akurat w chwili, gdy firma dorobi się platyny. Oprawę graficzną i teledyskową wziął na siebie trójmiejski rajter Tuse z ekipy DSC. To jego ręka stoi za okładką oraz za klipem do Słowa na ulicy, w którym Popek nawija bez koszulki w jadącym tramwaju, a kadry z krakowskiej klatki schodowej przeplatają się z obrazkami rodem ze Stanów.

10:27 · Płyta 'Level Expert' i jej kontekst 1

Zmowa milczenia, a dla ziomków szczerość całkowita. Zmowa milczenia, a dla ziomków szczerość całkowita. Boski Roman ciągnie to w stronę moralności i pokazuje świat, w którym gwiazdy muzyki, polityki i sportu sprzedają honor dla profitu, a prawdziwą wartość człowieka mierzy się nie sławą, tylko postawą. Popek wchodzi najbardziej osobiście, bo rzuca w bit... W twoim życiu wiele niezgodności, siedem lat pozbawiony wolności. I od razu odbija się on z tego hardą zapowiedzią, że A Pomidor domyka całość tematem lojalności i fałszywych ziomków, którzy odpływają w chwili, gdy kończy się wspólny interes. Nad tym wszystkim czuwa Crime, który swoimi scratchami robi za jeszcze jednego uczestnika tej rozmowy.

26:36 · Marka i rozszerzenie zasięgu 6

Przeciwko kurewstwu i upadkowi zasad. Krążek wydany w 2008 roku ukazał się już nie w domowej zootece, tylko nakładem Rockers Publishing, A za produkcję wziął się Piero. To był moment, w którym firma z lokalnej krakowskiej legendy zaczęła robić się marką, powiedzmy, że ogólnopolską. Nie wzięło się to znikąd, bo już w 2006 chłopaki zacieśniały kontakty z warszawskim prosto. Pojawiły się wspólne nagrywki z Sokołem, udziały w mixtape'ie prosto, a na dodatek część ekipy na dobre przeniosła się na wyspy, gdzie Popek znudzony chyba samym rapowaniem wszedł jeszcze Świat MMA. I zaczął okładać ludzi w klatce. Na samej płycie zjawiła się cała ekipa gości od warszawskiego Hemp Group. Jak ktoś nie widział odcinka, to zapraszam. Przez parol, szajkę i kompleks aż po Oriona i kultamy, a krążek rozszedł się w nakładzie przekraczającym 5000 egzemplarzy.

O czym on jest? Zdradzę tyle, że chłopaki zdecydowanie nie napisali tego hymnu na część kobiet, A resztę zostawiam waszej wyobraźni. Nie chciałbym dostać, wiecie, plus osiemnaście na tym odcinku, więc przytaczanie cytatów zostawię sobie na następny raz. Ten ogólnopolski rozpęd przełożył się rok później na coś, na co ekipa czekała właściwie od zawsze, czyli na realny, policzalny sukces. 30 września 2009 nakładem fonografiki ukazały się nielegalne rytmy kontynuacja i to był pierwszy raz, kiedy uliczna firma namieszała na oficjalnych listach, docierając do czterdziestego siódmego miejsca na Olis. Klipy do Mam Wyjebane i Miss Wyszły na prowadzenie statystyk polskiego YouTube'a, a sama płyta okazała się ostatnią, na której zjawiła się cała piątka, choć Popek z Pomidorem dograli już swoje zwrotki tylko gościnnie do skoku.

Padł wers... Jedno zdanie, a w nim cała pretensja, cały żal i cała duma człowieka przekonanego, że to właśnie on trzymał ten zespół w kupie. Firma nie zostawiła tego bezecha, wrzucając diss w filar z waty. I panowie postanowili zjechać byłego kolegę konkretami. Padł zarzut, który idealnie spina się z jego własną wersją wydarzeń, mianowicie, że o odejściu cytuję, informował używając Skype'a. Jakby chodziło o anulowanie subskrypcji, a nie o rozstanie z ekipą. Najmocniej wjechał jednak Popek, przeciwstawiając dwie życiowe drogi jednym ciągiem.

I te wizje naprawdę rozjechały się na maksa, bo z jednej strony Roman ciągnął w stronę drużyny mistrzów, projektu o sporcie, motywacji i zdrowym trybie życia. Z drugiej Kali budował Gandzia Mafię, która delikatnie mówiąc miała do używek stosunek odrobinę bardziej entuzjastyczny. Spróbujcie te dwa światy skleić w jeden zespół, a dostaniecie mniej więcej obraz tego, dlaczego po prostu nie mogło to dalej działać. Do tego dochodził problem najbardziej przyziemny z możliwych, który ciągnął się za nimi zresztą od samego początku. Jak w ogóle zebrać wszystkich w jednym miejscu? Popek i Pomidor przez sprawę z prawem nie mogli nawet legalnie wrócić do kraju i to nie przez rok czy dwa, lecz aż do przełomu 2018 i 2019 roku.

Firma się skończyła w momencie, kiedy byliśmy pięcioosobowym składem. To znaczy, czy aby na pewno skończyła się na amen? Bo czas jak to czas. Część ran trochę zabliźnił. Pierwszy lód puścił we wrześniu 2015 roku podczas koncertu w Londynie, gdzie Popek i Kali po latach Wielkiej wojny podali sobie ręce i uścisnęli na scenie. Cztery lata później, w 2019, podobnie dogadali się Kali z Boskim Romanem. Obaj pokasowali ze swoich kanałów wzajemne disy, a ten drugi podsumował to tak, że od razu było wiadomo, że odpuścił. Firma zasługuje na lepszy finał. Jedna kość niezgody została jednak nietknięta do dzisiaj, bo Kali i Tadek to pora nie zakopali i to właśnie ich spór okazał się najtrwalszy z całej tej plątaniny.

Czyli raczej nie prędko. Dlaczego ten powrót jest dziś tak trudny? Bo każdy z całej tej piątki zawędrował gdzie indziej i to tak daleko, że osobna każda z tych dróg to materiał na oddzielny odcinek. Kali po Gandzia Mafii wyrósł na jednego z najbardziej szanowanych raperów w kraju. Popek stał się... Medialnym królem Albanii, tworząc gang Albanii. Rozpoznawalny nawet dla ludzi, którzy rapu nie słuchają w ogóle. Boski Roman przepoczwarzył się w działacza razem z Arturem Pszczółkowskim. Poprowadził fundację Drużyna Mistrzów. Tadek skręcił w rap historyczny i patriotyczny, sięgając potem po tematy z rodzaju Żołnierzy Wyklętych. No i Pomidor, który osiadł na emigracji w Liverpoolu i z całej piątki chyba najrzadziej pokazuje się w mediach. Została jeszcze jedna rzecz, taka cicha wisienka na tym słodko-gorzkim torcie, bo choć zespół już nie istnieje, jego ostatni wspólny ślad znajdziecie na solowej płycie popka zatytułowanej Monster.

Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.