Dlaczego FIRMA musiała się ROZPAŚĆ?
📲 Jeśli chcesz wesprzeć moją twórczość zostań patronem mojego podcastu! 🫡✅ https://www.patronite.pl/rapstory☕️ https://buycoffee.to/rapstory📸 / rapstory_podcast Firma. Pięciu chłopaków z Krakowa i Legnicy, którzy zrobili jeden z najważniejszych albumów w historii polskiego ulicznego rapu, a przy okazji wkręcili się w tyle afer, że o ich muzyce mówiło się mniej niż o tym, co odstawiali po godzinach.W tym odcinku rozkładam na części całą historię Firmy. Jak powstali, skąd wziął się „Pierwszy nielegal” i kultowe „Z dedykacją dla ulicy”, jak nakręcili pierwszy w Polsce teledysk za więziennym murem, dlaczego ich brzmienie wyprzedzało scenę o lata, co naprawdę kryło się za hasłem JP, i w końcu, co tak naprawdę rozsadziło tę ekipę od środka. Bez wybielania, ale i bez robienia z nich karykatury.Zaktualizowane źródła:1. „Nieprosta historia krakowskiego rapu cz. 3: jesteś za Wisłą czy za Cracovią?“ (newonce.net, Filip Kalinowski, 8.02.2023) 2. „Nieprosta historia krakowskiego rapu cz. 5: małopolski Dirty South“ (newonce.net, Filip Kalinowski) 3. „Dlaczego krakowska Firma była jednym z najważniejszych składów w historii polskiego rapu?“ (newonce.net, Filip Kalinowski, 12.02.2026) 4. „10 najlepszych ulicznych płyt w historii polskiego rapu“ (newonce.net) 5. „RAPEM NIE ZARABIAŁEM. Dlaczego naprawdę rozpadła się FIRMA. Bosski Roman“ (podcast Od Środka, YouTube, sierpień 2026) 6. „Dlaczego Firma była tak mocno przeciwko policji? Bosski Roman o początkach JP“ (GlamRap.pl, 31.08.2026, za podcastem Od Środka) 7. Wywiad z Bosskim Romanem (Plener TV, YouTube) 8. Wywiad z Firmą: JP, Bosski, Tadek, DJ Feel-X (MTV Rap Pakamera, 9.10.2006) 9. „FIRMA WYWIAD“ (kanał Bosski Roman, YouTube, 2011) 10. Wywiad z Firmą o „Nielegalnych rytmach“ (mhh.pl, Szymon Jadczak) 11. „Zawsze byłem zapatrzony w nowe brzmienia – Bosski“ (hip-hop.pl) 12. Wywiad z Bosskim (hip-hop.pl, Tomasz Walkiewicz) 13. Wywiad z Firmą oraz recenzja płyty (magazyn Klan, 2002) 14. Wywiad z Kalim (kanał Żurnalista, YouTube) 15. „Biografia Firma – o zespole“ (dlaStudenta.pl) 16. „Krakowska rapoteka“ (Dziennik Polski, dziennikpolski24.pl) 17. „Kali o Firmie: byliśmy łącznikiem świata rapu ze światem przestępczym“ (CGM.pl) 18. „Wywiad: Bosski Roman, przekaz i oddziaływanie“ (Tygodnik Sanocki, 13.10.2024) 19. Wywiad z Tadkiem o „JP“ i Żołnierzach Wyklętych (radiomaryja.pl) 20. zpodziemia.pl, karta zespołu i dyskografia (nielegale, data założenia marki JP) 21. „FIRMA »FILAR Z WATY« DISS NA KALIEGO“ (GlamRap.pl, 2012) 22. „Kali zaczepia Bosskiego z Firmy“ (GlamRap.pl, 2011) 23. „Kali o beefie z Firmą: nie będę więcej odpowiadał“ (GlamRap.pl) 24. „Reaktywacja Firmy i płyta z Popkiem, co na to Kali?“ (GlamRap.pl, Ł. Kazek, 21.04.2016) 25. „Kali: Firma nie wróci“ (GlamRap.pl, 2016) oraz „Będzie nowa płyta Firmy? Kali odpowiada“ (hiphopnews.pl, 05.2016) 26. „Kali komentuje próbę wskrzeszenia Firmy przez Popka i Pomidora“ (GlamRap.pl, 2018) 27. „Kali i Bosski kończą wojnę“ (CGM.pl, 12.03.2019) oraz „Bosski Roman usunął dissy na Kaliego“ (GlamRap.pl) 28. „Bosski: poczyniłem kroki żeby Firma wróciła…“ (CGM.pl, za Tysol.pl, 14.04.2019) 29. „Bosski Roman odpowiada na wasze pytania“ (GlamRap.pl, ok. 2012) 30. „Popek i Pomidor w konflikcie“ (Popkiller.pl, 4.06.2020) oraz odpowiedź Pomidora (CGM.pl) 31. Pomidor w „1 na 1“ (CGM.pl, 13.04.2019) oraz „1 na 1: Artur Rawicz vs Pomidor“ (CGM.pl, 7.04.2019)
Koniec, wersja czysto dla jaj, bo chłopaki przyznawali kiedyś, że cytuję, w fazie rozpisali te litery jako fascynująco imponujący rap młodych agresorów. Sami dodawali od razu, że to był wygłup, a nie żadne prawdziwe pochodzenie. Tak czy inaczej, w 2001 roku skład się dopełnia. Z Legnicy pochodzą Popek i Pomidol, przy czym przyszłego króla Albanii z rapem na starcie łączyło właściwie tyle, co tatuaż Tupaka na klacie. Jako ostatni dołącza Roman, krakowski wolnostylowiec, którego ekipa wzięła dopiero po tym, jak rozbił system mocnym freestylem w klubie Jubilatka. Freestylowałem dużo i zrobiłem taki mocny freestyle, tam mnie poprosili chłopacy, żeby coś powiedzieć o sytuacji bieżącej w Krakowie na ulicy, kto nas lubi, ktogo my nie lubimy, etc. Ja tak jakoś tak fajnie to ułożyłem i pamiętam nawet Tadek, taki chyba nie do końca pocieszony, tak powiedział, że no po tym możesz do nas dołączyć.
Kali po latach powiedział jeszcze, że Z dedykacją dla ulicy była improwizacją, bo kawałki powstawały z dnia na dzień, często na melanżach. Słychać to na płycie, ale akurat w tym przypadku wyszło jej to na dobre. Krążek ukazał się 9 września 2002, nakładem wspomnianej zooteki i w tym momencie życie dopisało zwrot akcji, którego Nie wymyśliłby najlepszy dramaturg, bo tuż przed premierą za kratki trafia najpierw Pomidor, a kilka dni później Kali. Na koncercie promującym debiut staje więc zaledwie trzech raperów, bo reszta ma akurat pilne sprawy do załatwienia z państwem. Najdziwniejsze jest to, że sporą część numerów, choćby brat, napisano jeszcze zanim ktokolwiek poszedł siedzieć, a one nagle, tuż po fakcie, zaczęły opisywać dokładnie to co się wydarzyło.
Zmowa milczenia, a dla ziomków szczerość całkowita. Zmowa milczenia, a dla ziomków szczerość całkowita. Boski Roman ciągnie to w stronę moralności i pokazuje świat, w którym gwiazdy muzyki, polityki i sportu sprzedają honor dla profitu, a prawdziwą wartość człowieka mierzy się nie sławą, tylko postawą. Popek wchodzi najbardziej osobiście, bo rzuca w bit... W twoim życiu wiele niezgodności, siedem lat pozbawiony wolności. I od razu odbija się on z tego hardą zapowiedzią, że A Pomidor domyka całość tematem lojalności i fałszywych ziomków, którzy odpływają w chwili, gdy kończy się wspólny interes. Nad tym wszystkim czuwa Crime, który swoimi scratchami robi za jeszcze jednego uczestnika tej rozmowy.
Raz po raz wrzucając w beat krótkie, zaczepne hasła wymierzone wprost w służby. I właśnie w tym numerze pada myśl, która tłumaczy całą płytę najlepiej niż jakikolwiek opis z zewnątrz, bo chłopaki raz po raz powtarzają, że żeby ich w ogóle zrozumieć trzeba było się na tej ulicy wychować. Na tym polega cały myk z dedykacją dla ulicy, bo ta płyta nikomu niczego nie tłumaczy ani nie wygładza, tylko mówi wprost do tych, którzy i tak już wiedzą o co w niej chodzi. Wróćmy jednak do dwóch nieobecnych, bo właśnie z ich odsiadki wziął się jeden z najważniejszych momentów w całej tej historii. Pomidor wyszedł na wolność wiosną 2003 roku, Kali dopiero rok później, wiosną 2004,
Zresztą Kali nawet za kratami nie odpuszczał, bo miał pod celą komputer, na którym porobił trochę bitów. Jak sam przyznawał, to akurat pomogło mu przetrwać te dwa lata. W kulminacyjnym momencie miałem dwa telewizory pod celą PlayStation i wieżę Hi-Fi z głośnikami 80 W, więc to grało solidnie. Że brat pasował do tej sytuacji, jak ulał słychać od pierwszych sekund, bo numer w całości kręci się wokół jednego, czyli braterstwa, które nie pęka nawet wtedy, gdy kumpla zabiera system. W jednej ze zwrotek Pomidor wymienia zresztą Karego wprost. Najmocniej jednak uderza refren, w którym Tadek rzuca, że a te słowa puszczone z kadrów nakręconych naprawdę w celi biją zupełnie inaczej niż na papierze.
O czym on jest? Zdradzę tyle, że chłopaki zdecydowanie nie napisali tego hymnu na część kobiet, A resztę zostawiam waszej wyobraźni. Nie chciałbym dostać, wiecie, plus osiemnaście na tym odcinku, więc przytaczanie cytatów zostawię sobie na następny raz. Ten ogólnopolski rozpęd przełożył się rok później na coś, na co ekipa czekała właściwie od zawsze, czyli na realny, policzalny sukces. 30 września 2009 nakładem fonografiki ukazały się nielegalne rytmy kontynuacja i to był pierwszy raz, kiedy uliczna firma namieszała na oficjalnych listach, docierając do czterdziestego siódmego miejsca na Olis. Klipy do Mam Wyjebane i Miss Wyszły na prowadzenie statystyk polskiego YouTube'a, a sama płyta okazała się ostatnią, na której zjawiła się cała piątka, choć Popek z Pomidorem dograli już swoje zwrotki tylko gościnnie do skoku.
Gości też nie brakowało, bo zjawili się m.in. Peja, Lucasino, Dixon 37, Basta i Pan oraz Paluch. Całość była wydawnictwem wieloczęściowym z dwiema płytami, Premierowego materiału i dołożoną płytą koncertową. A teraz najbardziej pokręcona rzecz w całej tej historii. Najbardziej dochodowy album w karierze firma nagrała już bez Kaliego, który odszedł rok wcześniej, a na dodatek bez Pomidora, który na ten cały materiał już nie wszedł. Czyli płyta, która sprzedała się najlepiej powstała w najbardziej okrojonym składzie. I to jest idealny moment, żeby zapytać się co tak naprawdę rozsadziło tę ekipę od środka. Odpowiedź zaczyna się mniej więcej w 2010, kiedy Kalin mówi dość.
I te wizje naprawdę rozjechały się na maksa, bo z jednej strony Roman ciągnął w stronę drużyny mistrzów, projektu o sporcie, motywacji i zdrowym trybie życia. Z drugiej Kali budował Gandzia Mafię, która delikatnie mówiąc miała do używek stosunek odrobinę bardziej entuzjastyczny. Spróbujcie te dwa światy skleić w jeden zespół, a dostaniecie mniej więcej obraz tego, dlaczego po prostu nie mogło to dalej działać. Do tego dochodził problem najbardziej przyziemny z możliwych, który ciągnął się za nimi zresztą od samego początku. Jak w ogóle zebrać wszystkich w jednym miejscu? Popek i Pomidor przez sprawę z prawem nie mogli nawet legalnie wrócić do kraju i to nie przez rok czy dwa, lecz aż do przełomu 2018 i 2019 roku.
Oczywiście, co jakiś czas odżywały nadzieję na pełną reaktywację. Był wspólny moment na Tauron Arenie w 2016 roku. Był Aper Popka i Pomidora w 2019. Był nawet ich zalążkowy projekt pod szyldem Firma International. A sami marzyli głośno, że może kiedyś cała piątka usiądzie przy jednym stole. I jak to ujęli? Przewijał się też temat okrągłego dwudziestolecia. Za każdym razem odbijało się to jednak o ten sam mur, czyli o Kaliego, który ucinał spekulacje jednym twardym zdaniem. Firma nie wróci, zakodujcie to sobie wreszcie. Boski Roman w 2024 mówił już łagodniej, że niczego nie przekreśla, ale wróciłby do tego wyłącznie wtedy, gdyby zebrała się wokół tego naprawdę dobra energia.
Czyli raczej nie prędko. Dlaczego ten powrót jest dziś tak trudny? Bo każdy z całej tej piątki zawędrował gdzie indziej i to tak daleko, że osobna każda z tych dróg to materiał na oddzielny odcinek. Kali po Gandzia Mafii wyrósł na jednego z najbardziej szanowanych raperów w kraju. Popek stał się... Medialnym królem Albanii, tworząc gang Albanii. Rozpoznawalny nawet dla ludzi, którzy rapu nie słuchają w ogóle. Boski Roman przepoczwarzył się w działacza razem z Arturem Pszczółkowskim. Poprowadził fundację Drużyna Mistrzów. Tadek skręcił w rap historyczny i patriotyczny, sięgając potem po tematy z rodzaju Żołnierzy Wyklętych. No i Pomidor, który osiadł na emigracji w Liverpoolu i z całej piątki chyba najrzadziej pokazuje się w mediach. Została jeszcze jedna rzecz, taka cicha wisienka na tym słodko-gorzkim torcie, bo choć zespół już nie istnieje, jego ostatni wspólny ślad znajdziecie na solowej płycie popka zatytułowanej Monster.
Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podróż do przeszłości firmy, jej powstania i pierwszych członków.
Opis pierwszej oficjalnej płyty firmi i jej kontekstu.
Opis sytuacji muzycznej i wydania debiutowej płyty firmi.
Opis pierwszego nielegalnego krążka firmi i jego kontekstu.
Opis drugiej oficjalnej płyty firmi i jej kontekstu.
Opis wydania 'Nielegalnych Rytmy' i krytyki wobec polskiego rapu.
Opis krytyki hip-hopolo i konfliktu z policją.
Opis rozwoju marki i jej rozszerzenia poza Kraków.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
📲 Jeśli chcesz wesprzeć moją twórczość zostań patronem mojego podcastu! 🫡✅ https://www.patronite.pl/rapstory☕️ https://buycoffee.to/rapstory📸 / rapstory_podcast Firma. Pięciu chłopaków z Krakowa i Legnicy, którzy zrobili jeden z najważniejszych albumów w historii polskiego ulicznego rapu, a przy okazji wkręcili się w tyle afer, że o ich muzyce mówiło się mniej niż o tym, co odstawiali po godzinach.W tym odcinku rozkładam na części całą historię Firmy. Jak powstali, skąd wziął się „Pierwszy nielegal” i kultowe „Z dedykacją dla ulicy”, jak nakręcili pierwszy w Polsce teledysk za więziennym murem, dlaczego ich brzmienie wyprzedzało scenę o lata, co naprawdę kryło się za hasłem JP, i w końcu, co tak naprawdę rozsadziło tę ekipę od środka. Bez wybielania, ale i bez robienia z nich karykatury.Zaktualizowane źródła:1. „Nieprosta historia krakowskiego rapu cz. 3: jesteś za Wisłą czy za Cracovią?“ (newonce.net, Filip Kalinowski, 8.02.2023) 2. „Nieprosta historia krakowskiego rapu cz. 5: małopolski Dirty South“ (newonce.net, Filip Kalinowski) 3. „Dlaczego krakowska Firma była jednym z najważniejszych składów w historii polskiego rapu?“ (newonce.net, Filip Kalinowski, 12.02.2026) 4. „10 najlepszych ulicznych płyt w historii polskiego rapu“ (newonce.net) 5. „RAPEM NIE ZARABIAŁEM. Dlaczego naprawdę rozpadła się FIRMA. Bosski Roman“ (podcast Od Środka, YouTube, sierpień 2026) 6. „Dlaczego Firma była tak mocno przeciwko policji? Bosski Roman o początkach JP“ (GlamRap.pl, 31.08.2026, za podcastem Od Środka) 7. Wywiad z Bosskim Romanem (Plener TV, YouTube) 8. Wywiad z Firmą: JP, Bosski, Tadek, DJ Feel-X (MTV Rap Pakamera, 9.10.2006) 9. „FIRMA WYWIAD“ (kanał Bosski Roman, YouTube, 2011) 10. Wywiad z Firmą o „Nielegalnych rytmach“ (mhh.pl, Szymon Jadczak) 11. „Zawsze byłem zapatrzony w nowe brzmienia – Bosski“ (hip-hop.pl) 12. Wywiad z Bosskim (hip-hop.pl, Tomasz Walkiewicz) 13. Wywiad z Firmą oraz recenzja płyty (magazyn Klan, 2002) 14. Wywiad z Kalim (kanał Żurnalista, YouTube) 15. „Biografia Firma – o zespole“ (dlaStudenta.pl) 16. „Krakowska rapoteka“ (Dziennik Polski, dziennikpolski24.pl) 17. „Kali o Firmie: byliśmy łącznikiem świata rapu ze światem przestępczym“ (CGM.pl) 18. „Wywiad: Bosski Roman, przekaz i oddziaływanie“ (Tygodnik Sanocki, 13.10.2024) 19. Wywiad z Tadkiem o „JP“ i Żołnierzach Wyklętych (radiomaryja.pl) 20. zpodziemia.pl, karta zespołu i dyskografia (nielegale, data założenia marki JP) 21. „FIRMA »FILAR Z WATY« DISS NA KALIEGO“ (GlamRap.pl, 2012) 22. „Kali zaczepia Bosskiego z Firmy“ (GlamRap.pl, 2011) 23. „Kali o beefie z Firmą: nie będę więcej odpowiadał“ (GlamRap.pl) 24. „Reaktywacja Firmy i płyta z Popkiem, co na to Kali?“ (GlamRap.pl, Ł. Kazek, 21.04.2016) 25. „Kali: Firma nie wróci“ (GlamRap.pl, 2016) oraz „Będzie nowa płyta Firmy? Kali odpowiada“ (hiphopnews.pl, 05.2016) 26. „Kali komentuje próbę wskrzeszenia Firmy przez Popka i Pomidora“ (GlamRap.pl, 2018) 27. „Kali i Bosski kończą wojnę“ (CGM.pl, 12.03.2019) oraz „Bosski Roman usunął dissy na Kaliego“ (GlamRap.pl) 28. „Bosski: poczyniłem kroki żeby Firma wróciła…“ (CGM.pl, za Tysol.pl, 14.04.2019) 29. „Bosski Roman odpowiada na wasze pytania“ (GlamRap.pl, ok. 2012) 30. „Popek i Pomidor w konflikcie“ (Popkiller.pl, 4.06.2020) oraz odpowiedź Pomidora (CGM.pl) 31. Pomidor w „1 na 1“ (CGM.pl, 13.04.2019) oraz „1 na 1: Artur Rawicz vs Pomidor“ (CGM.pl, 7.04.2019)