Prof. Michta: Stany przygotowują się do większego globalnego konfliktu

Klub Przyjaciół Metali Ziemrzatkich. Jak w każdy wtorek witamy Państwa bardzo serdecznie. Krzysztof Skowroński, Piotr Nowak, Szczepan Rumal. Dzień dobry. A za chwilę nasz gość honorowy, pan profesor Andrew Michta, przyjdzie do studia i będziemy rozmawiać o Stanach Zjednoczonych, o Donaldzie Trumpie. O szczycie, który się szykuje jutro, czy pojutrze w Pekinie, Donald Trump przyleci, spotka się z prezydentem Chin i zobaczymy, co z tego wyniknie. Ale najpierw krótka, klubowa informacja. Szczepan Ruman posadził na ławie oskarżonych 11 osób. Za co, dlaczego i w jakim trybie, panie Szczepanie? Chodzi o członków Rady Nadzorczej Industrii, były już zarząd industrii, bo krótko trwała jego kadencja, byłego prezesa Agencji Rozwoju Przemysłu.

Także mam nadzieję, że ta moja jakby drobna sprawa w jednej z wielu, wielu spółek 11 osób na ławie oskarżonych, nie taka drobna sprawa. Myślę, że minister Żurek może się pozazdrościć z tego, że potrafiłeś postawić kogoś na ławie oskarżonych jako samotny. Ja z kolei podziwiam ministra Żurka, bo doprowadzić do tego, żeby samego siebie postawić na kursie kolizyjnym z Donaldem Trumpem, to jest naprawdę duże osiągnięcie. Ja bym nie życzył nawet wrogowi, ale rozumiem, że minister Żurek Ale minister Żurek ma wsparcie w postaci marszałka Sejmu, drugiej osoby w państwie, więc we dwóch to już dwóch na jednego. Jak Iran nie da rady, to oni Trumpa na pewno obalą.

Profesor Andrew Michta jest razem z nami. Dzień dobry panie profesorze. Honorowym gościem, więc od razu zaczniemy od wizyty. Panie profesorze, jak pan się czuje? To najpierw pierwsze takie pytanie, bo w klubie trzeba... No nadal mam jet lag, więc tak śpię czasami tu, czasami tam, ale będę tutaj trwał, prawda, w pełni świadomości. A jak się czuję? No spóźniłem się bardzo pana, przepraszam. Miałem trudności w komunikacji z kierowcą Ubera, no ale jakoś my rozwiązaliśmy to, no i jestem. W jakim języku? No właśnie bardzo było trudno się zorientować. Próbowałem czterech, ale nic nie wyszło. No dobrze, to ciekawe w jakim języku będzie rozmawiał prezydent Trump z prezydentem Chin, bo być może też nie znajdą wspólnego języka i co wtedy?

Jaka będzie tego konsekwencja, panie profesorze? W ogóle po co Trump leci do Pekinu? To znaczy to było odkładane kilkukrotnie, jak już pan wie. Trump leci w trakcie wojny w Iranie, więc to jest dosyć duża sprawa w relacjach z Chińczykami, dlatego że oni nadal wspierają Iran, tak samo jak robi to Rosja, więc podejrzewam, że może dojść do pewnego spięcia w tych rozmowach. Druga sprawa to jest to, jaki wpływ na samopoczucie prezydenta Xi ma ta wojna, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że ściągnęła tak duże zapasy amerykańskie, wojskowe i amunicji na Środkowy Wschód, a jednocześnie one zostały wyciągnięte z takich...

baz Japonia, pięć tysięcy żołnierzy, patrioty z Korei, z Półwyspu, więc jest poczucie, że nagle Chińczycy mogą się czuć bardziej pewni siebie, więc nie sądzę, żeby to była przyjemna wizyta, tak powiem. Ale co ma prezydent Trump do załatwienia w Pekinie? Co by chciał osiągnąć? No ja myślę, że przede wszystkim tu chodzi o sprawy gospodarcze, dlatego że Stany Zjednoczone w tej chwili W czasie ostatniej dekady odwróciły swoją relację z Chinami, jeśli chodzi o ilość konkretnej produkcji w kontekście świadomym. Stany Zjednoczone były ponad 30% już 30 lat temu, jeśli chodzi o manufakturę. Chińczycy są teraz... 35 chyba, czy 36, o ile pamiętam.

Stany Zjednoczone są 17%. Więc tutaj kwestia, w jaki sposób zrobić ten decoupling z Chin, w taki sposób, żeby to nie rozwaliło łańcuchów dostaw do tego stopnia, że cała ekonomia przestanie funkcjonować. Mamy wybory w listopadzie, więc Ja sądzę, że prezydent Trump musi w jakiś sposób tę wojnę zakończyć albo rozwiązać, albo przynajmniej znaleźć jakiś sposób na odłożenie jej na bok, dlatego że im dłużej to trwa, im bliżej to jest do listopada, tym będzie trudniej republikanom, więc on to ma w sobie. I ostatnia sprawa, no ja sądzę, że Pomaganie Iranowi będzie jednym z tematów, które Trump podniesie z Chińczykami, dlatego że my jesteśmy w sytuacji, w której to, że Iran zbudował tak duże zasoby, na przykład rakiet czy dronów, to również opierało się nie tylko na ich własnych zdolnościach, ale i zdolnościach komponentów, które oni dostawali właśnie z Chin i z Rosji.

No i ponieważ siłą przy tym stole będzie, rozumiem, prezydent Chin, silniejszą stroną. Czy... Nie jestem przekonany, dlatego, że z jednej strony Chińczycy robią to, co historycznie mówiąc Stany Zjednoczone robiły, to znaczy Chińczycy się zbroją, nie wchodzą w kinetyczny konflikt. Stany zawsze, jeśli pan spojrzy na I i II wojnę światową, prawda, Stany wchodziły ostatnie, miały najmniejsze straty i później rozdawały karty na koniec całej sprawy. Teraz Stany Zjednoczone z kolei zużywają swoje zasoby. To jest w ogóle temat na dłuższą rozmowę, dlaczego tak naprawdę Prezydent Trump zdecydował się odwrócić sekwencję zagrożeń, bo Bliski Wschód się znajdował na czwartym miejscu, jeśli chodziło o priorytety amerykańskie w tej Narodowej Strategii Bezpieczeństwa.

Jeśli chodzi o zasoby, to co widzimy, jaką siłę Iran wyprodukował. Ja widzę trzy potencjalne wyjścia. Jedno to jest to, bo naprawdę mimo tego, że już wielu youtuberów i ekspertów już decydują, że wojna została przegrana przez Stany Zjednoczone, Iran wygrał. Ja po prostu nie wiem, jest za wcześnie. Za krótko to wszystko trwa na razie, żeby takie zdanie wypowiedzieć. Więc może tak być, że rzeczywiście Trump zadeklaruje zwycięstwo i wycofa się z regionu, co będzie miało ogromne implikacje dla stabilności Bliskiego Wschodu i nie tylko, bo i Morza Śródziemnomorskiego i tego, co się dzieje w Europie, bo Środkowy Wschód jest tak naprawdę podsetem Europejskiego Teatru. Drugie, co może być, że nagle Iran się załamie po prostu.

Cała propaganda, która wychodzi, że oni są świetni, że dają radę, odważni. Naprawdę nie wiemy w jakiej sytuacji, poza ludźmi, którzy siedzą głęboko w danych wywiadowczych, w jakiej sytuacji znajduje się Iran w tej chwili. Więc to może być drugie nagłe załamanie się. No a trzecie, i to ja uważam byłoby najgorsze, to jest taki właśnie rump state, który byłby wrzodem, że tak powiem, w regionie. niezdolnym do jakiegokolwiek reżimu, do jakiegokolwiek rządzenia, a jednocześnie krytycznie położony, jeśli chodzi o stabilność całej Eurazji. Więc ja z takim trochę trzymającym oddechem patrzę na to wszystko i zastanawiam się, która z tych trzech opcji może być najbardziej prawdopodobna. Opcja numer jeden i najlepsza opcja dla Stanów Zjednoczonych, Europy i świata zachodniego to oczywiście zwycięstwo Stanów Zjednoczonych i Donalda Trumpa, mimo że to jest punkt czwarty, jeśli chodzi o strategię amerykańską.

Tak, wie pan, to jest ironia tego, bo mam nadzieję, że nikt nie wierzy w to, że Stany Zjednoczone nie miały planów na wojnę z Iranem. To są plany, które od szeregu lat są rozpracowywane. I również czasami to takie mówienie, że nie wiedzieli co się stanie z Cieszyną Hormuz. To było zawsze elementem tej rozmowy. Tu było przekonanie ze strony Donalda Trumpa, że to uderzenie, ta siła powietrznych pocisków sparaliżuje reżim i doprowadzi do jego obalenia. Największym pytaniem jest, czy będzie operacja lądowa i jeżeli to w jakim rodzaju. Ja nie znam przypadku, żeby Trump zgromadził gdzieś wojska i że ten, jak się mówi na scenie, ten pistolet jest, żeby w trzecim akcie nie wystrzelił. Bo na razie mówimy o kilku tysiącach żołnierzy amerykańskich, doborowych, którzy są gdzieś w okolicach albo płyną.

To jeszcze będziemy mieli okazję do tego, żeby porozmawiać o wewnętrznych sprawach Stanów Zjednoczonych, ale to jeszcze jedno pytanie i zaraz Szczepan Roman powie coś. Jeszcze nie wiemy co. A mianowicie, kto kontroluje tą ciśnienę Ormus? Jeżeli pan usłyszy prezydenta Trumpa, to my, bo blokujemy ją. A jeżeli pan usłyszy Irańczyków, to oni. A jeśli pan rozmawia z państwami arabskimi, to oni się drapią w głowę i się zastanawiają, kiedy im coś spadnie na głowę. Więc to jest sytuacja, której prawie nie widzieliśmy w sprawach polityki międzynarodowej, muszę panu powiedzieć. Dlatego, że De facto ta inwazja stworzyła sytuację, stworzyła otwarcie dla Iranu, żeby założyć taką pętlę, nie tylko na państwa w regionie, tam uderzyć, zniszczyć trochę baz amerykańskich, ale założyć pętlę na szereg wielkich państw, które żyją z tego, z tego co słyszałem, rozmawiałem z przyjacielem niedawno.

Bardzo prawdopodobne, że będzie racjonowanie benzyny w Korei na przykład, biorąc pod uwagę trzy ostatnie tankowce przypłynęły do San Diego, dlatego że nie ma rur łączących nasze pola z zachodnim wybrzeżem. I teraz jest ciekawe pytanie, w jaki sposób Kalifornia będzie zaopatrowana w olej. Szczepan. Ja zapoznawałem się z różnymi ciekawymi analizami w ostatnim czasie i jedna z nich wskazywała na taki polityczny, powiedziałbym, dylemat. To znaczy, że w tej wojnie jedna rzecz została przeprowadzona inaczej niż w innych w ostatnich latach i wcześniej. Czyli to, co Donald Trump zapowiedział i odbiło się od razu z takim wielkim oburzeniem na całym świecie, że uderzy w mosty, elektrownie i tak dalej,

Także tak naprawdę o wyniku wyborów zdecyduje Gwardia Rewolucyjna Irańska, dlatego że tak doprowadzą do takich zaburzeń w globalnej ekonomii takich cen właśnie paliwa, że Trump utraci poparcie w kongresie I myślę w kontekście wizyty Trumpa w Chinach, że to jest cel, który bardzo by Chińczyków interesował. Myślę, że też i Rosjan. To znaczy, żeby Trump właśnie stracił poparcie w kongresie i żeby jakby po prostu wytrącić mu różne możliwości z ręki. W związku z czym myślę, że w jakikolwiek sposób te państwa Rosja, Chiny są w stanie wspierać w tej chwili ten reżim, żeby on trwał, mimo że normalnym ludziom w Iranie żyje się ekstremalnie ciężko przez tą blokadę morską.

to te państwa wspierają ten reżim, żeby osiągnąć ten cel polityczny. A Donald Trump czeka z tym palcem na spuście i każdego dnia w zasadzie może rzucić ten Iran na kolana, ale myśli sobie, a może jednak ten reżim ustąpi i uda się zachować ten Iran taki niezniszczony, a przekabacić go, żeby był bardziej przyjazny. To tylko, przepraszam Szczepan, ale odnotuję pewną ewolucję. Mianowicie, bo teraz już wiesz, co myśli Donald Trump. To jest wielka, wielka sprawa. Ja zawsze wiedziałem, co to jest. Chciałem kolejną rzecz powiedzieć, dziękuję bardzo, bo to się tyczy pana oryginalnego pytania odnośnie spotkania między Xi a Trumpem.

I przypomnę, że generał Grinkiewicz w lipcu ubiegłego roku, głównodowodzący Sojuszu, powiedział, że w 2027 roku można się spodziewać dwuteatrowego konfliktu. Ja nie wiem, nie mam, nie przewiduję, prawda, świata, nie mam takiej jakiejś specjalnej czapki, żeby ją, żebym mógł to widzieć, ale jednak kiedy tak poważny wojskowy to mówi, no to jest coś na rzeczy i może nie konkretna data, ale trend naprawdę tam jest. Piotr. Tak, sytuacja jest skomplikowana, natomiast wydaje mi się, że tą sytuacją w Iranie z jednej strony możemy powiedzieć, że Ameryka nie osiągnęła tak szybko celów politycznych, które wydaje mi się były gdzieś zamierzone, żeby to szybko się skończyło, bo to przeciąganie tej wojny tak jak teraz trwa, no to wydaje mi się wizerunkowo, politycznie, a to martwi się każdy polityk, no prezydent jest politykiem, no nie przysłuża się prezydentowi Trumpowi i republikanom.

Natomiast, wbrew pozorom, to co się dzieje i cała ta blokada cieśnieni Ormus daje silne karty, mi się wydaje, w rozmowie prezydentowi Trumpowi, ponieważ 20-30% globalnego zapotrzebowania na energię szeroko rozumianą szło przez cieśniny Ormus, w większości do Azji. No i teraz Chińczycy, ale i tak jak pan przed chwilą powiedział, Koreańczycy, tak samo Australia wprowadzają racjonowanie paliwa, energii, więc to uderza bardzo mocno gospodarki. Z jednej strony to ma negatywny efekt Dla Stanów Zjednoczonych, no bo jednak często to byli sojusznicy Stanów Zjednoczonych, a cierpią, płacą za to. Widzimy, co się działo też w regionie generalnie. Ale z drugiej strony osłabia gospodarczo bardzo mocno Azję.

jak odkręcali ten wielki zawór, żeby popłynął gaz z Nord Streamu. Angela Merkel, Gerard Schroeder i tak dalej. I teraz o co mi chodzi, że też się pojawiły takie ostatnie informacje, że Putin nie czuje się bezpieczny i tak dalej, i tak dalej. Jasne jest, że za Putinem stoi jakaś tam elita Rosji, jakiś układ tych siłowików różnych. Przecież to nie jest taka wizja, że on jest jednym dyktatorem i trzęsie całym krajem. Jest nieprawdziwa. I z drugiej strony Europa tak się rozluźnia relacje ze Stanami Zjednoczonymi, bo tam narzekają, że ten Trump taki niestabilny, prawda, i tak dalej.

Przecież znamy to z historii, że Polskę zaatakowali naziści, hitlerowcy, jacyś tacy, nie wiadomo. Mierc podziękował Trumpowi za wyzwolenie. No właśnie, więc tak samo jest z Rosją, że to Putin i klika Putina, a Rosja to... w ogóle będzie dobra, no znamy te zabiegi PR-owe, więc ja się obawiam, że po prostu w takim wypadku Niemcy wybiorą tą łatwą drogę i dlatego zupełnie nie czuję żadnego poczucia bezpieczeństwa, jak słyszę od naszego rządu, że my mamy swoje bezpieczeństwo opierać na relacjach tutaj europejskich, a Podejmujemy takie ruchy wypychające, wręcz ofensywne względem relacji z Amerykanami, bo pamiętam jak było na początku wojny z Ukrainą.

Do tego nie dojdzie, ponieważ nie wyobrażam sobie, żeby była zgoda w jakimkolwiek kraju, na przykład, żeby nie wiem, Niemcy ginęli za Polaków. No NATO do tego prowadziło oczywiście fajnie, ale nikt realnie tego nie testował. Jeżeli jest sytuacja taka, gdzie Niemcy mieli wysłać swój jakiś tam, nie wiem, baterię na Litwę czy batalion stworzyć, no wiemy jak to się dzieje. Nie ma czegoś takiego. To jest opis tego, co się dzieje w Europie, ale w takim razie zwrócę się do pana profesora. Opis tego, co się dzieje w Stanach Zjednoczonych. Jakim prezydentem jest Donald Trump? Jak wygląda w tej chwili ta elita amerykańska? Do czego jest zdolna, a do czego jest niezdolna? Czy mogę tylko jedno zdanie dodać? To, co pan Piotr powiedział, jest bardzo ważne. To znaczy... Ja mam wrażenie, że w Unii Europejskiej nadal istnieje takie przekonanie, że pewne normatywne, ideologiczne stwierdzenia mogą pokonać geopolitykę.

Oddzielić osobowość prezydenta Trumpa, który jest niezwykłym narcyzem, no chyba się możemy tutaj zgodzić. Rozumiem, że teraz w West Palm Beach stworzono jego, prawda, taki posąg, który jest na żółto-złoto pomalowany, on tam stoi z ręką w kieszeni, on tutaj się przemianował lotnisko na siebie. Kennedy Center stało się Trump Kennedy Center, prawda? A dolar ma podpis Donalda Trumpa. Proszę pana, paszporty w następnym wydaniu będą miały twarz Donalda Trumpa nad deklaracją niepodległości. Więc wie pan, to jest oczywiście coś unikalnego. Z drugiej strony, muszę panu powiedzieć, że to w jaki sposób on przejął kontrolę nad partią republikańską, to jest wyczyn, którego nie pamiętam żadnego polityka będącego to w stanie zrobić od czasów Reagana.

I teraz jest taką celebrytką z kolei po drugiej stronie, ale jest częścią tego łamiącego się ruchu MAGA. Ruch MAGA nie jest skonsolidowany w tej chwili. Ludzie tacy jak Tucker Carlson, który był jego ogromnym akolitą. Megyn Kelly, Tutaj prawnie Marjorie Taylor Greene i tak dalej. Oni uważają, że Trump po prostu zdradził ruch i oni go atakują bezpośrednio mówiąc, miało być bez tych głupich wojen, miało być zajęcie się Amerykanami. To było wczoraj, on ogłaszał, że specjalny pakiet rządowy dla kobiet, które mają trudności z tym, żeby mieć dzieci, że to będzie łatwiejsze, że on się tak teraz w tej chwili zwraca do tego ruchu. Druga sprawa to jest taka, że Partia Demokratyczna jest w totalnej rozsypce również. To znaczy demokraci, jak kiedyś powiedziałem, będąc na takim fundraising dinner, tam byli głównie demokraci, którzy tam, tam, tam...

Proszę tutaj zrozumieć, mnie Trump bardzo irytuje, ja nie jestem fanem tego, jak on się zachowuje, co on robi. Ale ja w pewnym momencie straciłem cierpliwość i powiedziałem, że nie ma dostatecznie dużego lustra, w który musicie spojrzeć i zapytać się, jak paria demokratyczna wybrała Donalda Trumpa po raz drugi na prezydenta. Przez trzy lata, powiedziałem, kłamaliście w żywe oczy wszystkim, jaki ten Joe Biden jest, switch to on, jaki to jest wspaniały. Kiedy każdy człowiek mający oczy widział, że to był starszy pan, który się zmagał z Parkinsonem, z demencją i teraz wiemy, że ma prawdopodobnie terminalnego raka prostaty. I media mainstreamowe koludowały w tym. To wszystko było tak, tak, tak. Żart był, pamiętam, kiedy Joe Biden dał State of the Union, takie przemówienie, w którym mówi, jak wyglądał państwo.

Jeśli panowie pamiętacie, on to wykrzyczał tak naprawdę. I żart był w Waszyngtonie, że wszystkie farmacje, apteki, CVS, skończyły im się środki dopingujące, bo Secret Service je wykupiła. No i później zrobiono debatę z nim, pamiętacie? I to też było dziwne, bo debata była przed konwencjami. My tego nigdy nie robimy przed konwencjami. No i starszy pan stał, nie wiedział, gdzie jest góra, gdzie jest dół. I zamiast jednak przez trzy lata prowadzić, to jest to, co powiedziałem tym ludziom, zamiast przez trzy lata prowadzić prawdziwe prawybory, stres testować kandydatów, demokratom potrzebna jest ich wersja takiego właśnie Trumpa, takiego zwróconego na niebieskie kołnierzyki, na takie quasi populistyczne ludzi, no to oni wyciągnęli panią Harris z tego kapelusza, prawda, i powiedziała, to jest Louisa Piętnasta.

Z całym szacunkiem dla pani Harris to nie jest najbardziej ostra kredka w pudełku, że tak powiem. I przy dwóch i pół biliona dolarów w kampanii oni przegrali. przegrali z człowiekiem, który też nie jest młodzikiem, bo Trump ma prawie 80 lat i już widać, że on ma pewne elementy starzenia się w sobie. Czasami powtarza te same rzeczy w kółko, tam w czasie przemówienia ostatnio, jak go widziałem, zaczął tak tutaj rapsodycznie mówić, że granit jest lepszy od marmuru, że on mu się bardziej zawsze podobał i z granitu zrobimy podłogę, więc tu mówimy o wojnie w Iranie i nagle, prawda, granit i podłoga. To jest sali balowej, rozumiem. To sali balowej, bo znaczy... Jest lepszy granic? Nie, Mark mówi, jest lepszy. Ja już tutaj zostawię panów decyzji, czy granic lepszy, czy gorszy.

Natomiast jest takie poczucie, że Donald Trump jest w swojej bańce. Ludzie, którzy są wokół niego, to są sykofanci przede wszystkim. On bardzo lubi przedstawiać swoje kabinetowe spotkania, prawda? On tam siada w środku, czasami zasypia, bo on bardzo często tweetuje, a to jest starszy pan, więc on siedzi tak, czasami mu te oczy spadają. No i mówi tam, prawda, jeszcze kiedy Pam Bundy była jego głównym prokuratorem. No Pam, jak tam, prawda, ze zbrodniami w Stanach? Panie prezydencie, dzięki pana intelektowi, pana wspaniałym... Nie ma już w ogóle crime problemu. Wszystko rozwiązane. No Bobby, jak tam ze zdrowiem? No panie prezydencie. Latnik się regularnie rozpłakuje w czasie tego wszystkiego, więc ja patrzę na Marco Rubio, który się stara jakoś tak surfować tutaj, ale on jest...