Bramy Śródziemia — Tolkieniada — 02.08.2025 r.

I to tylko, że tak powiem, takie główne. Tak. Bramy tutaj u Tolkiena odgrywają bardzo ważną rolę i to zarówno w tej wersji takiej narracyjnej, ale też graficznej, dlatego że Tolkien, jak wiemy, był wspaniałym też artystą i co najmniej taką jedną ważną bramę pięknie graficznie nam przedstawił. To właśnie są drzwi Durina, które prowadzą do Morii. Można powiedzieć, że u Tolkiena wszelkie wrota, bramy pełnią takie funkcje, jak funkcja symboliczna, która jest to symbol przejścia, rozpoczęcia nowej fazy, drogi, duchowa transformacja. W narracji bramy są punktem zwrotnym.

czyli przyjaciel i te drzwi się otwierały. A niżej jest napisane Im Narvi hain ehant kelebrimbor o eregion teisanti siu hin, co oznacza, że ja Narvi wykonałem te drzwi. Narvi to był wielki mistrz kamieniarstwa u krasnoludów. a znowu elf Celebrimbor, wykonał te znaki. Także badając te bramy Tolkiena można przy okazji się nauczyć wiele i z kultury tych ludów, które tam opisał i tego misternie ukształtowanego przez Tolkiena przez wiele lat języka Sindarin, obok wielu, wielu oczywiście innych języków. Ten język tutaj na tej bramie Morii pięknie jest zaprezentowany. Czyli mamy inskrypcję w języku Sindarin pismem Tengwar.

Także, żeby wejść do gondolinu, trzeba by było przełamać te wszystkie bramy. Ale na jednej z nich jest taki wizerunek orła, prawda? Tak, one są w ogóle bardzo pięknie ozdobione, a tak naprawdę poznaliśmy opis tych bram, to jak one wyglądają dopiero z tomów historii Śródziemia, bo opowieści o gondolinie w Silmarillionie, one są oczywiście bardzo pojemne, że tak powiem, ale nie było to full takie, które Tolkien przygotował. Także dzięki historii Śródziemia możemy więcej jeszcze dowiedzieć się w pierwszych tomach Księdza Zaginionych Opowieści właśnie o bramach Gondolino. Także wielu artystów próbowało sobie te bramy jakoś tam zaprezentować, przedstawić i są naprawdę wspaniałe grafiki.

Na YouTubie można znaleźć też... Film jest taka jedna ze stron, gdzie pan grafik komputerowy próbuje zwizualizować dokładnie na podstawie rysunków Tolkiena Śródziemie. No i mamy też właśnie filmik, jak przechodzi się przez owe siedem bram. To robi naprawdę niesamowite wrażenie. No i zbliżamy się jakby do wielkiej tajemnicy i do wielkiego piękna. W dolinie Tumladen właśnie Gondolin był takim najpiękniejszym miastem elfów, które miało pokazywać piękno tego zaginionego, utraconego świata dla elfów, czyli na najnowszym zachodzie właśnie owego Amanu. No właśnie. Także taka święta, sakralna wręcz rola tych bram, które prowadzą jak do świątyni, tak jak do Bazyliki Świętego Piotra.

Ale u Tolkiena właśnie ta rola i funkcja bramy jako takiej właśnie symbolicznej bramy przejścia pomiędzy dwiema rzeczywistościami jest bardzo wyraźna. No tutaj choćby to, co mówiliśmy o gondolinie. Idziemy z pewnego rodzaju profanum ze świata, który jest już właściwie w rękach Morgotha w wielu częściach Beleriandu, tej pierwszej krainy, gdzie mieszkali elfowie i ludzie opisanej w Synerydionie i tylko ta czysta, nietknięta kraina właśnie za owymi siedmioma bramami Gondolin, który uchował się najdłużej. Także tu mamy właśnie też taką nawet wręcz moralną funkcję bram. Odróżnienie dobra od zła, światło od ciemności. Także to ma swoje bardzo duże znaczenie.

Także... ale wypełniają tą swoją misję. Także tutaj też znowu pewne nawiązania. Tolkien jako osoba, która każdego dnia żyła wiarą, czytała Pismo Święte, uczestniczyła w Mszy Świętej, nieustannie rozmyślała nad prawdami wiary chrześcijańskiej, był można powiedzieć przepojony tymi wartościami. swoją własną fantazję, to nie umiał od tego uciec, a wręcz bardzo chciał, aby właśnie te jego przeżycia związane z wiarą znalazły ujście także w jego literaturze. Dlatego tych motywów jest tak bardzo wiele, takich podobnych. No i nie bez kozeli jest siedem bram, prawda? Motyw siódemki, tak? Tak, no symbole ogólnie są dokładnie te same. Symbol jeden, trzy, cyfra siedem, te wszystkie symbole związane z liczbami kierścieni.

ostrzec, nie wchodź, to jest niebezpiecznie dla ciebie, obcy przybyszy, to jest tylko miejsce dla przyjaciół. Także jest tych opisów bardzo wiele, ale one są w książkach. Trzeba czytać książki, zachęcam bardzo serdecznie, ten książek Tolkiena jest w tej chwili w Polsce tyle, że można cały jeden wielki regał z jakiegoś sklepu szwedzkiego pełnić po prostu tymi książkami. A to pięknie się uzupełniają te historie. Jakby zaplatają, są rozwinięcia i tak dalej. Bo jak mamy na przykład, nie wiem, opis tarcza Achillesa, tak? No to mamy tego Homera kanonicznego, no w różnych tłumaczeniach, no ale już wiadomo, że ten czytamy, ten opis... tarcza Achillesa, cudowny, genialny i wspaniały, no ale jest on w jednym miejscu, a tutaj mamy takie rozproszenie tych informacji, ale to cudownie, no to dla mnie to jest jako prowadzącego kalejdoskopu, to mamy taki kalejdoskop i możemy odnajdywać w różnych książkach różne fragmenty i właśnie rozwinięcia i to jest wielka przygoda, bym powiedział.

Wielka przygoda dla osób, które są wrażliwe na właśnie kulturę, na historię architektury europejskiej, to nawet właśnie lektura Tolkiena, człowieka, który był bardzo obznajomiony w kwestiach historycznych, artystycznych, no to tam w tym świecie fantastycznym mamy architekturę, można powiedzieć, romańską czy bizantyjską, bo to, co opisuje Tolkien jako Gondor, bardzo nawiązuje właśnie do tych... elementów. Jak jest się potem w Asyżu czy w Rzymie, to człowiek ma poczucie, jak lubi bardzo Tolkiena, że jakby, o, tutaj mi się to kojarzy właśnie z tym, co Tolkien opisał jako piękny pałac Denethora w Minas Tirith. A jak jest znowu w anglosaskich jakichś muzeach w Anglii, w Muzeum Brytyjskim ogląda właśnie pozostałości po grobowcu Saton Hu, jest bardzo też na Netflixie fajny film na ten temat.

to znowu przypominają mu się Rohirrimowie, bo Tolkien czerpał bardzo z tej kultury tutaj zastanej, wymyślał wiele rzeczy sam, ale działał po prostu bazując na materiale, który znał doskonale ze swoich własnych badań, ze swoich własnych lektur, ze swoich zauroczeń, bo bardzo kochał kulturę europejską. No i my też kochamy kulturę europejską i staramy się, że tak powiem, trzymać tej kultury jak najbardziej. No i jest szansa. Wydaje się, że jest szansa, że to wszystko jednak wróci we właściwe tory. Tak mi się wydaje. Coraz więcej takich przesłanek jest, że wracamy wiadomości z kraju najstarszej córki kościoła z Francji.

o której godzinie się spotkamy. Tak jest. Ten szóstego, bo naprawdę wszyscy tutaj czekają bardzo. Zapraszamy, przyjeżdżajcie do Warszawy. Będzie wspaniale. Ale do Sosnowca też przyjeżdżajcie, odwiedzajcie. Ano, tutaj jest bardzo wiele ciekawych rzeczy do zwiedzania. Mamy pięć różnych pałaców i zamków, także tutaj możemy konkurować z jednym miastem. I w każdym jest brama. Piękna pewnie. O, piękne bramy są też, tak? Oczywiście. No właśnie, jeszcze jest ta sosna tolkienowska, która rośnie. Kiedyś musi Pan Konrad przyjechać, obejrzeć sosnę. Zrobimy na ten temat może jakieś nagranie. Zrobimy nagranie, a na razie widzieliśmy się w Katowicach. Sytuacja była dynamiczna. Przyjechaliśmy z Tosią na piękne spotkanie z...