Na czym polega dobro?
Arystoteles twierdził, że dążą do niego wszyscy ludzie. Mogą jednakże zupełnie inaczej je sobie wyobrażać. Mogą też padać ofiarą złudzeń i w pewnym momencie orientować się, że mami ich coś całkowicie przeciwnego, albo z uporem trwać przy swoim.
Tutaj ze współczesności przychodzi mi nazwisko Lewinasa, Emanuela Lewinasa, który sytuuje dobro właśnie nie tylko poza bytem, ale i byciem. No ale co wtedy można byłoby powiedzieć właściwie o tym dobru poza tym, że nas jakoś przywołuje czy przyciąga? Nic więcej chyba nie można żadnych określeń tutaj użyć. Emanuel Levinas rzeczywiście wpisuje się tu chyba najpełniej z myślicieli dwudziestowiecznych w tradycję Platona, jeszcze bardziej Plotyna, bo Plotyn tę transcendencję dobra absolutyzuje, świat właściwie staje się emanacją dobra. Levinas idzie tymi tropami, szczególnie w swojej późnej pracy o Tremont Quatre, Inaczej niż być, gdzie próbuje o tym dobru mówić wbrew
Pewnej niewyrażalności, bo jeśli umieścimy dobro poza byciem i istotą, to zamykamy sobie drogę do jakiejś konceptualizacji, to ono się wtedy staje w jakimś sensie agnotos. W jakim sensie niepoznawalne, a tym bardziej niewyrażalne. Lewinas radzi sobie z tą apofazą, z tą niewyrażalnością, negatywnością w taki sposób, że widzi w twarzy innego epifanię dobra. I właśnie ta epifania dobra To powoduje, iż etyka jest dla Lewinasa filozofią pierwszą.
To co dla Arystotelesa, tak jak dla Arystotelesa filozofią pierwszą, tą filozofia pro te była metafizyka, tak dla Lewinasa jest nią etyka, ponieważ nasz dostęp do dobra jest właściwie Jest właściwie dostępem poprzez twarz innego, ale i to Levinas też stawia w kilku swoich pracach bardzo wyraźnie, no musi być jakaś zasada w nas, że jesteśmy otwarci na odbiór tej epifanii dobra płynącej z twarzy innego i odczytania w tym imperatywu odpowiedzialności, która ta twarz innego na mnie
Bytem, istotą, epekeina, thesus ias, jak Platon to zgrabnie w państwie nazwał, Lewinas przechodzi do pozytywnego mówienia o dobru już w kontekście stricte etycznym, w kontekście epifanii dobra w twarzy innego. Pani Danuta do nas napisała, że w myśli Jana Pawła II istnieją trzy kategorie dobra. Bonus bonestus, bonus delectabile i bonus utilitare. I prosi o wyjaśnienie pojęcia bonus bonestus. Szczerze powiedziawszy, myślę, że jest tutaj jakieś terminologiczne zawirowanie, bo Karol Wojtyła odwoływał się przynajmniej w pracach, które znam do
Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Rozmowa zaczyna się od definicji słowa dobro w języku polskim i podziału na trzy sensy: neutralny, opisowy i oceniający.
Rozmowa o doskonałości rzeczy, która nie jest moralnym dobrością, ale może być jej częścią.
Diskussja o tym, czy im więcej osób ogarnia dobro, tym lepsze jest, co wiąże się z rozszerzającym się zasięgiem moralności.
Przedstawienie metafizycznej perspektywy na dobro jako zasady rzeczywistości i pytanie o źródło dobra.
Analiza roli sumienia w myśleniu klasycznym i propozycja relatywizmu agatycznego jako reakcji na różnice w ocenie dobra w różnych kulturach.
Rozmowa o klasycznej teorii dobra jako zasady rzeczywistości i pytanie o trudność wykonywania dobra.
Diskussja o dialektycznym spięciu między dobrem a złem i trudności wykonywania dobra w praktyce.
Analiza koncepcji dobra woli Kantowskiej i jej znaczenie dla metafizyki moralności.
Analiza koncepcji Emanuela Lewinasa o dobro poza bytem i istotą, jako epifanii dobra w twarzy innego.
Wyjaśnienie kategorii dobra u Karola Wojtyły: bonus bonestus, bonus delectabile i bonus utilitare.
Podsumowanie koncepcji dobra w różnych koncepcjach filozoficznych i etycznych, zakończenie rozmowy
Rozmowa kontynuuje omówienie kategorii dobra u Karola Wojtyły, w tym bonum bonestus, oraz analizę zdań Goethego i Arendt.
Analiza zdań Arendt i Draculic na temat banalności dobra i zła, z podkreśleniem zjawiska heroizmu i codziennego czynu dobra.
Diskussja na temat dobra jako afirmacji innych istot, w tym ludzi, zwierząt i rzeczy, oraz relacja do siebie samego.
Analiza roli intuicji w rozpoznawaniu dobra, z uwzględnieniem teorii emotywizmu i przykładów z filozofii intuicjonistycznej.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.