Wysoka wrażliwość - Joanna Kozłowska

Cześć wszystkim, tu Ola. Cześć, Ania. Witamy Was w kolejnym odcinku podcastu RESET. Dzisiaj coraz bardziej popularny temat, temat wysokiej wrażliwości i bardzo dobrze, że coraz bardziej popularny i bardzo dobrze, że coraz więcej się o tym mówi, bo dotyczy właściwie prawie każdego z nas. Wiem Asiu, że w populacji tych osób wysoko wrażliwych jest sporo. Ale zanim o tym powiemy, jeszcze przedstawię naszą gościnie, Joanna Kozłowska, autorka książki Wysoka wrażliwość, autorka bloga Dziewczyno działaj. Możecie też Asię znaleźć na Instagramie. Asiu, zaraz cię będziemy pytać o tę wysoką wrażliwość. Ja tutaj już głos oddaję Oli.

Cześć, Asiu. Dzień dobry. Przede wszystkim bardzo dziękujemy za przyjęcie naszego zaproszenia, cudownie cię tutaj gościć z nami, ale myślę, że zanim zaczniemy rzeczywiście wchodzić głęboko w temat, to powinniśmy naszym słuchaczom wyjaśnić, kim takie osoby wysokowrażliwe są. Osoby wysoko wrażliwe, ja zawsze mówię tak najbardziej ogólnie, że to są osoby, które mają delikatniejszy układ nerwowy, ponieważ jak dowodzą badania naukowe, ten układ jest dużo łatwiej przyciążyć, zdecydowanie odbieramy większą ilość bodźców i w tych samych warunkach, co osoby niewysoko wrażliwe, ten bodziec, który jakby oboje doświadczamy, męczy nas dużo bardziej. Generujemy przy tym więcej stresu, więc gdzieś, no to wszystko opiera się tak naprawdę o ten układ nerwowy. Asiu, ale wiesz co, czy tak można, nie wiem, rozmawiamy z kimś, tak jak teraz ty rozmawiasz ze mną i z Olą, czy można już na pierwszy rzut oka stwierdzić, czy któraś z nas jest wysoko wrażliwa?

Myślę, że to nie, nie do końca tak na pierwszy rzut oka widać, bo to tak naprawdę nie jest jakaś taka cecha, która by się rzucała w oczy, to jest raczej we wnętrzu, w nas się to wszystko rozgrywa i gdzieś dopóki nie powiemy głośno, że coś nam bardziej dokucza, to chyba, że naprawdę już jest nadmierny hałas i już ta nasza mina taka zmęczona, no to może wtedy, ale tak to nie, no nie widać, jesteśmy po prostu normalnymi ludźmi, że tak to powiem i nie na zewnątrz, to bardziej chodzi o wnętrze. Ten konflikt rozgrywa się bardziej we wnętrzu. I to jest bardzo w ogóle ciekawe, ta definicja, którą powiedziałaś Asiu, bo często, tak potocznie określa się osoby wysoko wrażliwe jako przewrażliwione, histeryczne, jako osoby, które nadmiernie emocjonalnie reagują, nie wiem, podczas jakiejś rozmowy, ale z tego, co powiedziałaś, to tak nie do końca jest.

Ja też to u siebie obserwuję. Po prostu to przestymulowanie jest tak silne, że potem nie można się wręcz pozbierać w całość. Asiu, jak to jest tutaj? Jaki tutaj mechanizm działa? Czy to są jakieś mechanizmy dotyczące naszej neurobiologii, dotyczące w ogóle jakichś aspektów związanych z funkcjonowaniem w ogóle i pracą naszego mózgu? Czy są też takie wytyczne? Tak, w badaniach naukowych odkryto, że po prostu nasze, mózg na różne bodźce reaguje mocniej w tych samych jakby, że tak powiem potocznie miejscach, jak u osób niewysoko wrażliwych, ale też odzywają się te takie miejsca, które w ogóle nie powinny się w tym bodźcu odzywać, jakby gdzieś dodatkowe załączają się, najczęściej na przykład związane ze stresem. Dlatego my też produkujemy więcej tego stresu. Więc rzeczywiście tak, te przebodźcowanie jest dużo szybsze przez to, bo ten umysł rzeczywiście reaguje zdecydowanie mocniej.

No i ten układ nerwowy, wtedy wiadomo, szybciej wyczerpują się baterie i to jest chyba taka właśnie największa bolączka, bo to naprawdę trzeba o siebie bardzo dbać, bardziej niż przeciętnie i nie wystarczy po prostu zacząć dbać o siebie, jak już jesteśmy na tym skraju ...emocjonalnym. U nas to jest raczej zapobieganie, bo jeżeli już się coś dzieje, to bardzo ciężko nam wrócić do równowagi, a zapobieganie po prostu pomaga nam jakby mocniej się na te bodźce uodpornić, wyciszyć, czy też bardziej obiektywnie przeżywać stresowe sytuacje, ponieważ kiedy dzieje się po prostu już stresowa sytuacja, to nam ciężko po prostu spojrzeć na nią tak chłodnym okiem, jeżeli wcześniej nie byłyśmy wzmocnione w żaden sposób. Asiu, a jak się zaczęła w ogóle twoja ścieżka, wiesz, co dotycząca WWO?

Ale to też super, bo to też daje nadzieję, bo tak jak słuchałam cię Asiu, to rzeczywiście my chyba tu wszystkie jak siedzimy, no wszystkie jesteśmy wysoko wrażliwe, co do tego nie mam żadnej wątpliwości, ale też nie wiem czy państwo, którzy nas słuchają, też Jakby tą sytuację, która jest obiektywna, ktoś jest wysoko wrażliwy, jest tak, a nie inaczej skonstruowany, tak możemy to powiedzieć w cudzysłowie, doszukuje się, że coś jest w nim nie tak, że coś jest, prawda, że jest słabszy, właśnie to słowo, że jest gorszy, że jest coś historycznego. A właśnie, a powiedz, Asiu, jak ty przykułaś w siłę tą swoją wysoką wrażliwość? Bo wydaje mi się, że jeżeli ktoś jest nadmiernie empatyczny, Czy po prostu wrażliwy, to w ogóle otwiera się piękny świat przed nami.

Ja tak sobie myślę, że ty już masz taką wysoką świadomość i już gdzieś tam słuchałaś tej swojej intuicji, wiedziałaś, że coś ci nie gra. Już jest ten wgląd taki i już możesz to życie sobie tak kształtować pod swoje potrzeby i tak rzeczywiście robisz. Rzeczywiście jest tak, Asiu, że dbasz na co dzień o to i wychwytujesz te sygnały, że na przykład pewnych bodźców jest za dużo i co wtedy sobie inaczej sobie układasz? Cały plan dnia? Umiesz czegoś zrezygnować? Nie spotykasz się wtedy, nie wiem, na przykład z ludźmi, którzy wywołują w tobie jakieś negatywne emocje? Nie zmuszasz się do tego? Wiesz, tak podpytuj. Takie granice po prostu. Tak, w momencie, w którym ja dowiedziałam się, O co chodzi z tą wysoką wrażliwością? Ja postawiłam naprawdę takie solidne granice, chyba w każdym obszarze życia, na tyle, na ile mam wpływ.

A jak mówimy, badania naukowe nam później dużo trudniej jest dojść do równowagi. To nie jest tak, że my wrócimy na dobre tory i zaraz w podobnym czasie do siebie dojdziemy, tylko jakby ta praca jest jeszcze cięższa, jakby dodatkowe punkty mamy do rozpracowania, że tak powiem, jak sobie będziemy odpuszczać. Więc tutaj nie ma mowy na odpuszczanie. Ale to jest też bardzo ciekawe, bo wydaje mi się, że to wymaga bardzo dużo, dużej też edukacji społeczeństwa, rodziny, najbliższych. To jest trudne, że startujemy w tym wyścigu z niewysoko wrażliwymi, a my mamy do odrobienia ogromną pracę domową, ogromną uważność na siebie, bo tak jak mówisz Asia, Jeżeli my przeholujemy, to my startujemy z deficytu jakiegoś, prawda, takiego energetycznego, a na koniec dnia ilość ról, z którymi się na co dzień mierzymy, ilość zadań, no ona jest jakoś tam rozdzielona i

Bardzo ciężko jest te granice postawić, bo na koniec dnia trzeba w cudzysłowie dowozić, dowozić, dowozić i to mi się wydaje, że jest najtrudniejsze w ogóle do rozpracowania, jak odnaleźć się we współczesnym takim pędzącym świecie, będąc uważnym na siebie i potrafiąc ten swój taki mur stworzyć. Ale powiedz Asiu, a jak na przykład, bo też kontynuacja pytania Ani trochę, Czy masz na przykład jakieś takie doraźne środki? Bo wyobrażam sobie, że czasami jest tak, że teraz przy okazji promocji książki też było dużo i może nie można było tego wszystkiego odciąć. Czy masz jakieś swoje rytuały albo jakieś swoje, nie wiem, takie zajęcia, które wiesz, które lubisz, że to jest taka doraźna pomoc, jak jesteś przebudowana w ciągu dnia, że możesz usiąść i coś zrobić, żeby trochę ten, uspokoić ten twój układ nerwowy?

Ja mam tak samo, w zasadzie mam swoje motta z obrazkami i jak Czuję jakieś przeładowanie, albo nawet nie przeładowanie, nawet to co Asia mówiła wcześniej, czyli takie po prostu negatywne myśli, one są po prostu, to się nazywa namy, negatywna, automatyczna myśl, to słuchajcie, ja też sięgam sobie po coś takiego i umiem tak w to wejść, że to podnosi mnie na duchu, więc się tak ucieszyłam, ja też mam jakieś narzędzie. Tak, to jest bardzo skuteczne, dla osób wysoko wrażliwych bardzo skuteczne, bo my przecież przejmujemy te emocje, no a to nie musi być tylko z drugiego człowieka, to też może iść z książki, z tekstu, dlatego tak się zwraca uwagę, żebyśmy na przykład tych wiadomości za bardzo nie oglądały, czy tam nie otaczały się takimi negatywnymi treściami, bo my przejmujemy te emocje i rzeczywiście w nas to dłużej siedzi. Bardzo. Nawet opinie chyba innych osób też, Asiu, bo przypuszczam, że dla osób wysoko wrażliwych też to jest takie dość symptomatyczne, że czasem ktoś za bardzo może, nie wiem, zrobić minę skrzywioną, a my natychmiast to bierzemy do siebie.

Więc myślę, że tu nie ma zasady. Bo są takie dwie skrajności bardzo się wyłaniają. Nigdy nie było takiego czegoś powtarzalnego. Ale wrócę tutaj do tego, co mówiłaś Aniu. Ten drugi typ perfekcjonizmu może być u osób wysoko wrażliwych. Wiem, że nam ciężko przyjąć, jeżeli ktoś nie zachowuje się do końca moralnie, albo nie tak, jak byśmy my chciały. Z wartościami zgodnie. I gdzieś bardziej nas chyba boli, jak ktoś z naszych bliskich coś zrobi, czego my byśmy nie zrobiły, niż np. jakaś obca osoba. Jeżeli jesteśmy z jakąś osobą emocjonalnie związani i ona nie... Nie żyje według takich zasad, jak my dla siebie mamy, to nam jest troszkę ciężej z taką osobą się dogadać i to też, zauważyłam, bardzo powtarzalne jest u osób wysoko wrażliwych, że gdzieś tą moralność swoją narzucamy trochę na innych i może dlatego, że jak już mówię, wracam do tego, że przejmujemy emocje, wczuwamy się w tą sytuację, nas odrzuca, bo my byśmy takiego czegoś nie zrobiły, takie decyzje nie podjęły i gdzieś ten perfekcjonizm co do innych osób może być.

Ja też się czasem z tym spotykam, Asiu, właśnie o czym ty mówisz, że wiecie co, że te osoby wysoko wrażliwe czasem są czarno-białe. Czyli albo jest coś dobre, ale według moich kryteriów, bo inaczej tego nie przyjmuję, nie umiem potem nad tym przejść, właśnie coś niezgodnego z tymi wartościami. I że to jest czasem trudne, bo jest takie, aż takie zasadnicze. Ja nawet nie ukrywam, że ja byłam taką osobą czarno-białą i pewnie w wielu sprawach wciąż jestem i to dużo pracy mnie kosztowało, żeby właśnie być bardziej neutralna, żeby nie podchodzić do wszystkiego ze swojego punktu widzenia, bo to też można być takie, że to nie jest tylko, że świat się na nas udział, na osoby wysoko wrażliwe, ale ja też miałam pretensje, dlaczego ty tak nie przeżywasz, dlaczego ty tak tego nie zauważasz, dlaczego ty nie jesteś taki empatyczny, czemu ty jesteś taki nieczuły, Śmiejesz się z rzeczy, które w ogóle mnie ranią czy coś, no bo mam wśród swoim otoczeniu osoby, które są skrajnie nieempatyczne i na przykład potrafimy oburzyć jakiś żart dotyczący ludzkiej tragedii i tak, dlaczego ty tak patrzysz i to była moja postawa roszczeniowa, gdzie ja też nie rozumiałam, więc rzeczywiście to tak może być.

Czy bardziej jesteśmy w stanie przejąć to, że nie będziemy mieli jakby gwarantowanej powiedzmy tej wypłaty, czy bardziej będzie nam uwierało to, że ten etat, że te godziny i tak dalej, to jest bardzo indywidualne. Tego się nie da czasami pogodzić, chyba że ktoś naprawdę trafi jakoś super, wiadomo, ale no to trzeba bardzo siebie poznać, zobaczyć co, czego w życiu chcemy, ale tak samo ważne jest, żeby przekonać się, czego my na pewno nie chcemy. I wtedy to już jest łatwiej podejmować decyzje. Asiu, a jeszcze zapytam o aspekt, wiesz co, bycia w związku, bo zwykle jest tak, że natura nasza jest taka, że dobieramy sobie do życia kogoś, kto jest całkowicie inny od nas. I teraz zderzenie z osobą, która jest bardzo racjonalna, bardzo logiczna, taki realista, czy to nam pomaga, czy raczej właśnie to jest to zderzenie i trzeba się nauczyć żyć na nowo, bo to też jest inna rozmowa o emocjach, o tych wartościach.

On tak działa, bo on jest taki jak komputer trochę analityczny. A osoba właśnie ta niewysoko wrażliwa, ale empatyczna może rozumieć, że my jesteśmy takie właśnie, że Mamy czasami te czarne scenariusze, potrafi do nas podejść z taką większą czułością, coś nam obiektywnie przedstawić i ten związek wtedy razem jest tak dopełniony, że możemy razem iść do przodu i super i się rozumiemy, ale ja uważam, że właśnie z tymi osobami najbardziej niewysoko wrażliwymi to już nawet może być zrozumienie, ale jakby nasze potrzeby życiowe mogą się bardzo rozwijać, bo te osoby potrzebują wiele bodźców, żeby cokolwiek poczuć, a my nie. I to teraz zależy kto jak widzi związek, no bo jeżeli my jesteśmy takie, że Po pracy zamykamy się w domu i potrzebujemy weekend odpocząć, a nasz małżonek chce po prostu jeździć, tak zwiedzać i nie akceptuje tego, że my nie chcemy z nim, no to tu się pojawia problem. Asia, no właściwie tak, ja jestem ten typ, co po pracy po prostu, słuchajcie, mysia dziura naprawdę i ja chcę, żeby świat zniknął, po prostu muszę naładować baterie.

Bo tak jak mówiłaś Asia, no na pewno osoby wysoko wrażliwe są bardzo wyjątkowe w tym aspekcie, ale nasi partnerzy bez względu na to, jak je przedstawiają, typy osobowości również są wyjątkowi. I myślę, że tak należy postrzegać po prostu nas wszystkich. Tak, nie byłoby tematu, gdyby każdy się rozumiał i jakby było ogólnie przyjęte, że akceptacja, że potrzebujemy różnych warunków. Bo wtedy nie trzeba by było dzielić ludzi, ani wymyślać teorie, po prostu byłaby zgoda, że ty potrzebujesz takich warunków, ja takich i żyjemy razem. Jak będzie akceptacja, to nie będzie potrzeby, jak to mówi, dzielenia się na żadne grupy. Dokładnie tak, pięknie powiedziane. I tym, tak, pięknym podsumowaniem kończymy ten odcinek. Asiu, bardzo dziękujemy. Pewnie mogłybyśmy jeszcze dalej rozmawiać i tutaj omawiać te wszystkie przykłady.

Ale zachęcamy do przeczytania książki Asi Kozłowskiej, Wysoka wrażliwość. Jest tam też test, Asiu. Także tylko naprawdę z całego serca możemy zarekomendować tę pozycję. Jeżeli ktoś jest ciekawy, jakim typem jest. Dziękujemy bardzo. Dziękujemy. Dziękujemy za dziś i zapraszamy na kolejny odcinek podcastu. Możecie nas posłuchać na Medonecie, Spotify, Google Podcasts i Apple Podcasts. Czekamy na Wasze komentarze. Możecie pisać do nas na naszym Instagramie reset-podcast o tym, jakich tematów i jakich gości chcielibyście posłuchać.