Mentionsy Mentionsy
Profesor Matczak
Profesor Matczak

Populizm trzeba zwalczyć populizmem! Prawem i rozumem #55

02.09.2026 ·34 min 15 s · 7 rozdziałów · 1 sponsor

🇵🇱 Czy istnieje populizm w dobrej sprawie? Na to pytanie staram się odpowiedzieć w 55. odcinku „Prawem i rozumem”. I odpowiadam „tak”! Dlatego trzeba promować Radykalne Centrum, które jest nie tylko merytoryczne, ale potrafi odwoływać do emocji. Ktoś może zarzucić mi, że namawiam centrum do traktowania wyborców jak niewolników emocji. W tym filmie staram się odpowiedzieć na ten zarzut. Zaczynam od pacjenta Antonio Damasia: człowieka, który po operacji mózgu zachował pełną inteligencję i zdolność rozumowania moralnego, ale stracił emocje i przestał umieć cokolwiek zdecydować. Model komunikacji bez emocji zakłada właśnie takiego obywatela. Mówię o tym, dlaczego emocja jest sposobem, w jaki treść w ogóle dociera do adresata. Dlatego zdjęcie jednego utopionego dziecka zrobiło więcej niż cztery lata statystyk z Syrii. Moja teza: zakaz emocji w polityce jest niewykonalny, bo mówić bez nich się nie da. Ale trzeba zaproponować kryterium jej wykorzystania. Emocja jest uprawniona wtedy, gdy odpowiada faktom. Manipulacja omija władzę sądzenia, perswazja do niej dociera. 🇵🇱 Liberalni przywódcy muszą się nauczyć zwalczać populizm populizmem - inaczej sromotnie przegrają.

4:14 · Wartości centrum i emocje 5

Prawem i rozumem 55. Names mentioned. Którą w książce Błąd Kartezjusza przywołuje czy opisuje Damasio. To jest znany psycholog, psychoterapeuta, bardzo znana osoba, badacz także ludzkiego umysłu, ludzkiego języka i wielu, wielu innych obszarów. I Damasio opisuje przykład pacjenta, który jest dosyć powszechnie znany, mianowicie człowieka, który był całkowicie normalnym facetem i nagle odkryto u niego na szczęście łagodny guz mózgu czy opon mózgowych.

Kiedyś Damasio mówi, że umawiał się z nim na następną wizytę i dał mu dwa terminy do wyboru, no i ten człowiek przedstawił masę argumentów za jednym i za drugim i nie potrafił podjąć decyzji. I w końcu Damasio mu powiedział, to wybierzemy ten, on powiedział dobrze i poszedł. Mimo, że był absolutnie zdolny do myślenia intelektualnego, do racjonalnego myślenia, nie był w stanie podejmować decyzji. Stracił majątek, stracił małżeństwo, czy nawet dwa. Pytanie dlaczego? Okazało się, że kiedy wycinano ten kus, wycięto tkankę, część mózgu, która odpowiada za emocje. To znaczy, że on był racjonalnym człowiekiem bez emocji. I teraz moja pierwsza teza jest taka, że kiedy pan tak mówi, że my musimy mówić merytorycznie, że my musimy mówić racjonalnie, że my musimy tylko przedstawiać właśnie takie oparte na twierdzeniach, wręcz logicznych przekazy, to on traktuje, mam wrażenie, odbiorców tych komunikatów nie jak normalnych ludzi.

Bo normalny człowiek łączy w sobie Racjonalność z emocją. Tylko on ich traktuje trochę jak pacjentów Damasio. I to nie jest dobre podejście. To nie jest dobre podejście, bo to oznacza, że emocje są przez niego traktowane jako coś, co zakłóca umysł. A tak nie jest. My już wiemy, że tak nie jest. To jest bardzo stary spór. To jest spór tak naprawdę między Platonem i Arystotelesem. Platon chyba w Gorgiaszu mówił właśnie o tym, przedstawił tę wizję, którą my mamy w naszych głowach. Ci wielcy filozofowie zawsze nas, można powiedzieć, infekują takimi myślami, które nigdy nas nie opuszczają. Ta myśl to twierdzenie, że emocje przesłaniają umysł, że emocje zakłócają racjonalne myślenie. To oczywiście było twierdzenie, które bardzo często było wykorzystywane do tego, żeby krytykować ludzi myślących, oszukujących, myślących niewłaściwie.

Names mentioned – Antonio Damasio. Nie dlatego, że to są emocje, tylko dlatego, że to są bardzo często emocje nieadekwatne. To znaczy, one polegają właśnie na straszeniu, spiskiem międzynarodowym, czy to spiskiem kapitalistycznym po jednej stronie, czy to jakimś spiskiem po drugiej stronie, który gdzieś tam się pomiędzy różnymi osobami różnej narodowości zawiązał. Znacie to na pewno, te historie, te teorie spiskowe, które powstają zwłaszcza po stronie prawicy, są oparte na tym właśnie, żeby emocje wzbudzić. I pośrodku siedzi centrum, Które właśnie, no trochę tak jak pani Pełczyńska-Nałęcz w tej naszej dyskusji, przedstawia Excele, tabelę Excela. Mówi, tutaj zmienimy podatki, tutaj będziemy mieli więcej mieszkań, to zrobimy, to zrobimy, to zrobimy.

Emocje są rozpoznaniem, dlaczego coś jest dla nas doniosłe i tego się trzymajmy. Krótko mówiąc, zadaniem Radykalnego Centrum jest szukanie Dobrych, komunikacyjnych emocji, które przekażą innym ludziom i zainteresują ich dobrymi rozwiązaniami merytorycznymi. To nie jest żadna manipulacja, to jest konieczność, dlatego że my nie jesteśmy pacjentami Damasio. Nie jesteśmy na wskroś racjonalni. Emocje pozwalają nam podejmować decyzje, więc znajdźmy je i podejmujmy te decyzje. Sanatorium chorych myśli. Dzisiaj w Sanatorium Chorych Myśli podyskutujemy o tym, dlaczego ludzie stają się dogmatykami. Od dogmatu oczywiście, czyli ludźmi o pewnej takiej usztywnionej postrzeganiu świata, usztywnionym postrzeganiu świata, podejściu do świata.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.