Prawoteka - odc. 20 - Gościni: Agnieszka Rostkowska

Ruch nieformalny, więc nie sposób udowodnić członkostwa, to znaczy trudno przedstawić takie bardzo twarde dowody. Natomiast takim Głównym elementem struktury tego ruchu były szkoły. Szkoły na całym świecie, uniwersytety między innymi, które słynęły z bardzo wysokiego poziomu nauczania. I między innymi w ten sposób mówi się, że zwolennicy Gulena przeniknęli do czołowych instytucji państwa, do takich sektorów kluczowych jak Szkolnictwo, między innymi wyższe, jak armia, policja i to był taki oficjalny powód, dla którego te czystki przyjęły aż tak szeroki zakres, objęły tak wiele środowisk i dlaczego te liczby są takie wysokie.

Ja myślę, że warto, przepraszam, że przerywam, ale zaczynać się właśnie przy tej osobie Fetullacha Guliana, Aby zrozumieć ten konflikt, bo tak naprawdę z tego, co powiedziałaś, ale też z tego, co przeczytałam, mówimy o tym, że jest to osoba, która była duchownym imamem, a jednocześnie jest on orędownikiem świeckiego państwa. Czyli tak naprawdę stoi, można powiedzieć, w opozycji do tych wartości, które teraz są propagowane przez Partię Sprawiedliwość i Rozwój. Czy to się zgadza? On nie jest przecież zwolennikiem świeckiego państwa. Z tego co czytałam, to Fethullah Gülen chciał wprowadzić właśnie prawo religijne, tylko że chciał to zrobić dużo sprytniej niż Erdogan.

Okazało się jednak, że już nie było powodu do jakichś przewrotów, skoro legalnie zdobyła władzę AKP, prawda? Z Gulenem jest pewien problem, ponieważ nie do końca wiadomo, które z jego przemówień rzeczywiście są autentyczne. Jest takie najsłynniejsze przemówienie, W którym on wprost wzywał swoich zwolenników, żeby do czasu aż będą wystarczająco silni, żeby pozostawali w arteriach systemu niezauważeni. On też takiego specyficznego języka, bardzo enigmatycznego używa, który zostawia dość szerokie pole do interpretacji.

Natomiast Gulen wyjechał z Turcji w 1999 roku do Stanów Zjednoczonych. I kiedy tuż potem zostało opublikowane właśnie to jego przemówienie, on stwierdził, że to jest montaż i się tego wyparł. Natomiast on do tej pory przebywa w Stanach Zjednoczonych. Natomiast teraz powiedziałabym, że obserwuje już upadek swojego imperium. Wydaje mi się, że w takim razie wiele informacji też jest niespójnych, bo w tym samym artykule, w którym czytałam, że jednak on był orędownikiem świeckiego państwa, znalazłam też informację, że on tak naprawdę został wygnany z Turcji.

Tak, to znaczy on wyjechał... Dobrowolnie natomiast wyjechał dlatego, ponieważ podejrzewał, że może zostać aresztowany. Natomiast trzeba też podkreślić, że w tej chwili rzeczywiście, no od kilku lat, bo to też się zaczęło wcześniej niż w 2016 roku, Mamy wojnę na linii Erdogan-Gulen, natomiast oni przez wiele lat byli sojusznikami. Sojusznikami, którzy mieli, wszystko na to wskazuje, wspólnego wroga. I to była główna przyczyna tego sojuszu, a wrogiem tym była właśnie armia.

Armia, która tradycyjnie w Turcji stoi na straży świeckości państwa. I właśnie z tego powodu, kiedy tylko uzna, że ktoś zagraża rzeczywiście tej zasadzie laicyzmu państwowego, to jest gotowa odsunąć od władzy daną osobę, co też nieraz już czyniła. Dobrze, Moniko, mów. No tak, bo rozmawiamy tutaj o konflikcie na linii Erdogan-Gülen, ale co z tego, kiedy tak naprawdę są łamane na potęgę prawa człowieka i tak właściwie nie można

Mam nadzieję, że w sposób obiektywny różne punkty widzenia. Ale właśnie chciałam zapytać, czy zadawałaś im takie pytania? Co sądzą o tym, że tylu ludzi jest w tym momencie aresztowanych pod zarzutem właśnie udziału czy popierania organizacji terrorystycznej? Tak, one najczęściej mówią o fetulach u Gulenie. One i oni, bo to nie tylko kobiety, podają przykłady różnych nadużyć, między innymi z czasu, kiedy, jak mówią, wymiar sprawiedliwości był zdominowany przez ludzi u Gulena.

Jeden z dziennikarzy Opowiadał wprost, jak dowiedział się, jaki wyrok zapadnie, zanim jeszcze zaczął się jego proces. Z tego względu właśnie, że sądzili go ludzie Gulena. Więc jak najbardziej to są bardzo złożone historie. Domyślamy się. Jest godzina 21.33, także jest czas naszej przerwy, która zawsze ma miejsce w połowie programu. Po przerwie wrócimy do tego tematu i związanego z ograniczeniem praw człowieka, bo myślę, że to jest tutaj najbardziej istotne, ale ja będę miała jeszcze jedno pytanie dotyczące płuczu.