Prawoteka - odc. 20 - Gościni: Agnieszka Rostkowska

Obecnie ludzie lądują w więzieniach, to nie jest w historii Turcji pierwsza taka sytuacja, o czym czasami wydaje mi się, że zapominamy, relacjonując te wydarzenia. Ja nawet czytając o tym wydarzeniu znalazłam taki fragment, że pucz w Turcji jest pewnym stałym elementem kultury tureckiej. Ale przecież nawet dojście do władzy przez Atatürka, przez niektórych również jest uważane jako taki wojskowy zamach stanu, prawda? Bo to łączyło się z obaleniem sułtanatu. Więc są takie opinie, że to był właśnie ten taki pierwszy zamach stanu i przecież też nie został wprowadzony z poszanowaniem pełni praw demokratycznych, tylko również łamano wówczas prawa człowieka, prawda?

Tak, to znaczy myślę, że Turcy mogliby się oburzyć na takie stwierdzenia, natomiast tutaj nie ma wątpliwości, że rządy Ataturka były rządami twardej ręki i ta wizja nowoczesnego zachodniego państwa, którą on postanowił wdrożyć w życie, była wdrażana w sposób bardzo szybki, radykalny i momentami brutalny. Przemocowy. Tak, ponieważ wystarczy wspomnieć już tą słynną ustawę kapeluszową, która miała na celu wdrożenie nowoczesnego ubioru, co miało dotyczyć mężczyzn. I mężczyźni, którzy odmawiali zdjęcia fezu i noszenia europejskiego kapelusza, byli skazywani na śmierć.

Po prostu radykalna. I mówimy nawet nie tylko o tych latach w czasie rządu Ataturka, ale także w czasach już bardzo współczesnych, Bardzo wiele mówi się m.in. o zakazie noszenia chust w instytucjach publicznych, który został wprowadzony w latach osiemdziesiątych, a od 1997 roku był bardzo tak rygorystycznie przestrzegany również na uniwersytetach. Pisze o tym w swoim książce i jest właściwie cały rozdział temu poświęcony. Tak, ponieważ jest rzeczywiście bardzo szeroka grupa społeczna w Turcji, która podaje to właśnie jako przykład tego, że obecnie, kiedy ten zakaz już nie obowiązuje, oni poczuli się wolni, poczuli, że nie są już dyskryminowani, a ich kraj jest bardziej demokratyczny.