[PRRC]: dr Ilona Skibińska-Fabrowska

Po pierwsze i zasadnicze demografia. I tu dotykamy problemu wieku emerytalnego. Coraz mniej dzieci się rodzi, tak? W zeszłym roku najmniej od zakończenia II wojny światowej dzieci w Polsce się urodziło. To znaczy, że jest coraz mniej potencjalnych pracowników, czyli osób, które za 20, 20 parę lat wejdą na rynek pracy, ale jest też coraz mniej potencjalnych rodziców, co znaczy, że w przyszłości będzie tych dzieci rodziło się jeszcze mniej. Druga zmiana demograficzna, bardzo istotna dla systemu emerytalnego, to jest wydłużanie się naszego wieku życia. My żyjemy przeciętnie koło 80 lat. Różni się to od krajów, jest różna proporcja między mężczyznami i kobietami, ale statystycznie rzecz biorąc 80 lat. I to żyjemy coraz dłużej w dobrej kondycji psychicznej i fizycznej, tak?

Norwegia, Kanada, Holandia. No takie przykłady powiedziałabym bliskie Świętego Graala, do którego dążymy. No to może patrzmy na tego i wzorujmy się na tym Świętym Graalu. Trochę chciałoby się. Norwegia to jest historia o przezorności, ale i trochę o szczęściu w życiu. Dlaczego ten system emerytalny w Norwegii jest przez nas postrzegany jako całkiem dobry? On się składa tak jak polski system emerytalny, jak to zalecał kiedyś Bank Światowy z trzech filarów. Jeden filar to jest filar obowiązkowy. Wszyscy pracujący są w nim ubezpieczeni, są w nim objęci. Drugi filar to jest taki quasi-obowiązkowy. Czyli to są nasze plany kapitałowe, pracownicze plany kapitałowe, programy emerytalne, coś na kształt tego rozwiązania, czyli pracodawca, pracownik składają się wspólnie, z tego będzie przyszła emerytura, no i trzeci filar ubezpieczenia dobrowolny.