Tusku, musisz? | Nasłuch

Debata jest częścią ćwiczeń z przyszłości wspólnego projektu Polityki Insight i Fundacji PKO Banku Polskiego. Do zobaczenia. Jest środa 14 października. Jutro, w czwartek, przypada trzecia rocznica wyborów, które dały większość obecnej koalicji rządzącej. To też czas, kiedy w Polityce Insight przez miesiąc publikujemy codziennie ratingi kolejnych ministrów. Oceniamy jakość rządzenia, odbiór publiczny oraz pozycję polityczną. Pierwszym ratingiem będzie ocena działań premiera Donalda Tuska, a tym samym też, w pewnym sensie, rządu jako całości. Dziś z autorką jutrzejszego tekstu, Joanną Sawicką oraz Wojtkiem Szackim, porozmawiamy o poprzednim roku Donalda Tuska, formie w jakiej wchodzi w rok wyborczy oraz jego metodzie politycznej.

Tak często się robi, bierze się te 100 konkretów i mówi, że 70 powiedzmy zostało na papierze, a tylko 30 zostało zrealizowanych. Wadą tego podejścia jest brak oceny sensowności tych zobowiązań. Dlatego, że był to program jedynie Koalicji Obywatelskiej. Pytanie, czy w ogóle Koalicja Obywatelska i sam Donald Tusk byli specjalnie do niego przywiązani, to było raczej wydarzenie kampanijne. I przede wszystkim powinniśmy najpierw się zastanowić, czy te obietnice miały sens, a dopiero później przykładać miarę do ich realizacji. Po drugie, nawet jeśli miały sens, to po drodze mogły go stracić albo stać się nierealizowalne w wyniku wydarzeń zewnętrznych. Wyobrażam sobie, że opozycja by przypominała tę wypowiedź Donalda Tuska.

Wedle naszej najlepszej wiedzy i próby zobiektywizowanego spojrzenia na kierunki czy działania, dlatego często uciekamy w sprawność, a nie w słuszność, no to jednak oceniając członków rządu, Joanna. Oceniłość Donalda Tuska. Za co go chwalisz, za co go ganisz i co z tego wszystkiego wynika? Ocena Donalda Tuska po naszej ogólnoredakcyjnej dyskusji na ten temat wypadła lepiej niż w zeszłym roku, chociaż nie będę zdradzać szczegółów i zapraszam do naszej jutrzejszej analizy, żeby sprawdzić, jak dokładnie oceniliśmy działalność premiera w poszczególnych obszarach.

Patrząc tak generalnie Donaldowi Tuskowi udało się umocnić politycznie na różnych ważnych dla niego polach w ostatnim roku. Po pierwsze jego partia Koalicja Obywatelska wzmocniła się względem PiSu. Po odejściu frakcji Mateusza Morawieckiego PiS stracił w sondażach kilka punktów procentowych i jak dzisiaj patrzyłam na portalu e-wybory to Koalicja Obywatelska ma średnią przewagę 12,5 punktów procentowych nad drugim w kolejności PiS-em. Po drugie, Donald Tusk umocnił swoją przewagę nad koalicjantami w rządzie. W tym momencie właściwie chyba żadna z partii tworząca koalicję rządową nie może być taka na 100% pewna, że będzie w stanie samodzielnie przekroczyć próg wyborczy w przyszłorocznych wyborach do Sejmu.

W tym momencie jednak, w którym tworzymy ten rating, to wydaje się, że Donald Tusk ma przewagę w konfrontacji z Karolem Nawrockim, który się trochę pogubił, któremu brakuje sukcesów zarówno w polityce wewnętrznej, jak i w polityce zewnętrznej, który został niejako zmuszony czy skłoniony do tego, żeby podpisać ustawę o nadmiarowych zyskach koncernów paliwowych po naciskach rządu Donalda Tuska. Więc to są te cztery pola, w których Donald Tusk zyskuje, urósł i pokazuje swoją polityczną przewagę. No to porozmawialiśmy o polityce, może porozmawiamy o rządzeniu. No z tym rządzeniem nie jest już aż tak różowo, jak w kwestiach czysto politycznych. No oprócz tego, że Donald Tusk utrzymuje swój rząd w ryzach, tak jak mówiłam, ma przewagę nad koalicjantami, kontroluje pracę ministrów, żaden z ministrów nie sprawia mu na tyle wielkich problemów, żeby

To jest raz. Oczywiście na wzrost gospodarczy oddziałuje wiele czynników i często są to czynniki wieloroczne, wielosezonowe, no ale tak się składa, że Jest ten rząd, jest ten wzrost gospodarczy, więc siłą rzeczy można mówić o sukcesie rządu Donalda Tuska w tym kontekście. Dwa, udało się zbić inflację poniżej 4%, jest to prawie w celu inflacyjnym na ten rok, mimo coraz trudniejszych warunków, coraz gorętszego otoczenia międzynarodowego. Pamiętamy z jaką inflacją mieliśmy do czynienia, gdy ten rząd obejmował władzę. To było w rejestrze kilkunastoprocentowym, pod 20%, jeśli dobrze pamiętam. Więc tutaj te wskaźniki, a także kilka takich bardziej powiedzmy miękkich indeksów, nie wiem, zadowolenie Polaków z życia, z warunków materialnych swoich, gospodarstw domowych, to wszystko utrzymuje się na

Wracamy do Joanny i kolejny taki czynnik, o którym dużo rozmawialiśmy zastanawiając się nad tym, jak sprawnym premierem jest Donald Tusk, to było bezpieczeństwo. Na pewno w tym obszarze kluczowym sukcesem Tuska w tym roku jest przyjęcie i wdrożenie programu SAFE, wynegocjowanego podczas polskiej prezydencji w Radzie Unii. Programu, który pozwala zaciągnąć korzystną pożyczkę na finansowanie zakupów zbrojeniowych. SAFE udało się wdrożyć pomimo sprzeciwu prezydenta, który zawetował ustawę wdrażającą. Rządowi udało się to obejść i program jest wdrażany pomimo braku tej ustawy. Natomiast patrząc szerzej na sprawy bezpieczeństwa, tutaj możliwości działalności Tuska są ograniczone przede wszystkim dlatego, że on osobiście nie ma relacji z naszym głównym naczelnym sojusznikiem, jakim są Stany Zjednoczone.

Nie ma relacji z prezydentem Stanów Zjednoczonych Donaldem Trumpem i od tych spraw amerykańskich się lekko dystansuje. W rządzie odpowiedzialny za to jest minister obrony i jego bliski współpracownik, lojalny wobec niego Władysław Kosiniak-Kamysz, lider PSL-u. Tusk natomiast angażuje się w kwestie bezpieczeństwa na arenie europejskiej, gdzie w ostatnim roku Polska podpisała traktat o bezpieczeństwie i jej odbronności z Wielką Brytanią, nową umowę o współpracy obronnej z Niemcami, a także pakt dla Morza Bałtyckiego ze Szwecją. W poprzednim roku z kolei podpisaliśmy traktat z Francją. Jeżeli patrzymy na kwestie obronności, no to bardzo istotne są też relacje z Ukrainą. Tutaj Donald Tusk nie ma łatwo, patrząc na to, jak zmienia się nastawienie Stanów Zjednoczonych do Ukrainy, jak zmieniają się nastroje w Polsce wobec Ukraińców, jak kształtuje się też stosunek do Ukrainy prezydenta Karola Nawrockiego.

Natomiast myślę, że ten obszar oceniłabym mimo wszystko pozytywnie, pomimo tego, że Polska Względem tych pierwszych lat konfliktu w Ukrainie traci wpływy i traci możliwość decydowania na arenie międzynarodowej o tym, jak kształtować relacje z Ukrainą. To myślę, że postawę samego Tuska, taką jednoznacznie proukraińską, należy ocenić pozytywnie. No dobrze, słuchajcie, bo tak, podsumowując, rozumiem, że zasadniczo ta ocena Donalda Tuska jest najwyższa od początku jego rządu w 23 i składa się na to silna pozycja polityczna, składa się na to sprawna praca legislacyjna tego rządu, gospodarka, która jest w dosyć dobrym stanie i sytuacja bezpieczeństwa, która w obliczu zagrożeń zewnętrznych Wydaje się, że została spriorytetyzowana, jest czymś, na czym ten rząd się skupia i na tyle, na ile jest to możliwe, w tak krótkim czasie dowozi.

I powiedziawszy to wszystko, jak już porozmawialiśmy też o sprawności tych kadr, to jednak ja bym wrócił do Donalda Tuska i jednak zwrócił waszą uwagę na to, że mam poczucie i to będzie nam wychodziło z kolejnych ratingów, ale to też widzieliśmy na etapie trochę rozmowy o Donaldzie Tusku, a też oceny tych innych ministrów i ministers, że jednak mam takie poczucie, że jest olbrzymia asymetria pomiędzy jednak Tuskiem, a ministrami tworzącymi jego Radę Ministrów. To znaczy, że jest jednak tak, że ten Donald Tusk nie zależy tego czy się go lubi, czy go nie lubi, czy się go ceni za Sprawność w zarządzaniu czy nie poważa za brak wizji czy strategii, ale jednak jest politykiem, który zna się na swojej pracy i potrafi zarządzać państwem znowu, lepiej czy gorzej. Wśród ministrów jest to raczej gabinet średniaków i że jest jakieś takie poczucie, że jest taka raczej ministerialna magma i ten jeden Donald Tusk, który wystaje nad nimi i że tak naprawdę na nim wisi cały rząd.

Sądzę, że jeśli mielibyśmy mówić o takim okresie już trzyletnim, to rzeczywiście mało kto urósł politycznie. Wydaje mi się, że taką postacią jest Marcin Kierwiński. Który miał różne perypetie z tym rządem i ten rząd miał z nim różne perypetie. Wchodził, wychodził, wchodził, ale w końcu jest i moim zdaniem urósł w ostatnich kilkunastu miesiącach. Na pewno wzmocnił się politycznie. Mamy Radzusława Sikorskiego, który jest gwiazdą medialną niewątpliwie. Czy to się przekłada na jego realną siłę polityczną? Nie do końca, bo Mieliśmy tego dowody i przy okazji tej historii z Kosiniakiem Kamyszem i jego spotkaniem z Donaldem Trumpem, gdy wicepremier Kosiniak Kamysz nie uznał za stosowne poinformować szefa dyplomacji o tym, że w takim spotkaniu wziął udział.

No też rozmawialiśmy tutaj o ministerach, którzy się wybijają. Są też ministerowie, którzy nie dowożą i których dni raczej są policzone. Czekamy, tak naprawdę w każdym rządzie Tuska, czekamy zawsze na rekonstrukcję. Nie spodziewamy się dużej rekonstrukcji, ale pewnie do jakichś zmian dojdzie i tu też pewnie można wymienić, ale chyba bym nie wchodził w tym momencie, bo nie o tym jest ta rozmowa w szczegóły, no ale zakładamy, że prędzej czy później jednak dojdzie do wymiany Ministerki Zdrowia, która wydaje mi się nie była najlepszym Wyborem i najlepszym eksperymentem Donalda Tuska, który postawił na nią w poprzedniej rekonstrukcji w 25 roku. No zakładam, że raczej Katarzyna Pułczyńska-Nałęcz nie dojedzie do końca tej kadencji na tym stanowisku, choć tutaj też czas pokaże i zawsze... I też żegnaliśmy się z nią już wiele razy i bezskutecznie... Jest paru innych ministrów, którzy nie mają zbyt dobrej prasy i o których często się plotkuje, że mogą zostać wymienieni na tej ostatniej prasie.

To powiedziawszy, oczywiście zapraszamy do Polityki Insight, gdzie będziemy codziennie oceniać tych ministrów, poczynając od jutro, poczynając od oceny i ratingu Donalda Tuska, ale na koniec chciałem wam zadać pytanie, które często jest zadawane w naszej przestrzeni publicznej, coś, o czym się często rozmawia, czyli o formę Donalda Tuska przed tym ostatnim rokiem, ale tak naprawdę chyba bardziej o metodę Donalda Tuska, to znaczy o to, czy my potrafimy opowiedzieć sobie Jaka jest ta metoda polityczna Donalda Tuska na podstawie z jednej strony tych pierwszych dwóch kadencji jego premierostwa, ale też chyba najbardziej na podstawie tej ostatniej, czyli tych mijających trzech lat. Wydaje mi się, że Donald Tusk wchodzi w ostatni rok tej kadencji w bardzo dobrej formie. To jest chyba zaskakujące, jak patrzę na to, jak ocenialiśmy perspektywę wyborów w 27 w poprzednich latach, to wydaje się, że koalicja rządowa na ten moment ma szansę utrzymać władzę po wyborach w 27 roku, co też, tak jak mówię, nie było wcześniej oczywiste, a może też wzmacniać dodatkowo Donalda Tuska i jego chęć do walki.

A jeśli pytasz o metodę, No to właśnie wydaje mi się, że on lubi walczyć, lubi się konfrontować, lubi mieć silnego przeciwnika, konkretnego przeciwnika i wchodzić z nim w potyczki, nawet jak czasem będzie przegrywał, to czasem potrafi też wygrywać i w tej konfrontacji i w emocjach lubi popychać sprawy do przodu. Wydaje mi się, że to jest dla niego takie najbardziej sprzyjające środowisko. No i druga sprawa to jest to, że on jest na czele, wystaje ponad i góruje ponad swoją armią, swoimi ministrami czy partią. Zgadzam się z tym wszystkim, co mówiła Joanna. Powiedziałbym jeszcze, że zdumiewająca jest odporność Tuska na ciosy i cierpliwość. A mogę ci w to wskoczyć i zaproponować ci interpretację.

Albo i większych porażek, znaczy z mikro porażek to jeszcze pełnomocniczka do spraw promocji marki Polska, to był ten przykład. Ale też wystawienie takiej, a nie innej kandydatki w wyborach krakowskich, no to też jest oczywisty błąd Donalda Tuska, nie jako premiera, tylko jako szefa partii. Ale jeśli cofamy się do większych porażek czy też klęsk, no to przecież Donald Tusk fatalnie, osobiście wypadł w końcówce kampanii prezydenckiej Rafała Trzaskowskiego, no to było nieco ponad rok temu. I wydawało się, że wtedy jego dni są policzone jego i jego rządu, że teraz to już Karol Nawrocki z PiS-em będą rozdawali karty. No a widzimy, gdzie jesteśmy po roku i w jakiej sytuacji jest PiS i w jakiej sytuacji jest Koalicja Obywatelska z Tuskiem.

Tusk nieustannie ucieka przed rozliczeniami, ucieka w coraz to nową historię, coraz to nowy temat i przy tym raz osiąga spektakularne sukcesy, a czasem pada. No więc ty to opowiadasz jako jego deficyt i pewnie bardzo wiele osób by się z sobą zgodziło, a ja bym to zakwalifikował jako jeden z elementów metody Tuska właśnie. To znaczy, że on nie daje się związać wielką opowieścią. Jego siłą albo jego umiejętnością jest ciągłe lawirowanie i ta taka legendarna już elastyczność, tak? To znaczy on jest w stanie dosyć szybko zmieniać front, otwierać sobie pole gry I robi to przede wszystkim właśnie ucieczką do przodu. Wydaje mi się, że elementem tej metody Donalda Tuska jest umiejętność uciekania do przodu.

Tak dużego przewartościowania, że polityk, który bardzo silnie by był uwiązany swoimi długofalowymi planami, moim zdaniem nie miałby szans się utrzymać dłużej w polityce i że to są czasy, które premiują polityków, którzy są elastyczni i są w stanie właśnie podążać od kryzysu do kryzysu i zarządzać na bieżąco. Bardzo szybko zmieniającą się rzeczywistością. I wydaje mi się, że to jest element tej metody Donalda Tuska, która nam umyka, kiedy szukamy tej legendarnej już wizji, czy długofalowej właśnie strategii tego rządu. Natomiast w sposób oczywisty też nie dyskutuję z tym, co ty mówisz, to znaczy brak tej makroopowieści, umiejętności i trochę przepakowania tego, no to jest coś, z czym ten rząd się mierzy i pewnie mierzyć się będzie do wyborów, czyli umiejętność opowiedzenia swoich sukcesów i trochę opowiedzenia

Powodu, dla którego ten rząd jest i powodu, dla którego na ten rząd jego wyborcy powinni dalej głosować. Czy chcecie coś jeszcze do tej metody, czy kończymy? Trochę jeszcze a propos tej metody, a trochę nie, a trochę obok. Chciałbym zwrócić uwagę na dwie rzeczy, znaczy po pierwsze sprawność, z jaką Tusk tę koalicję ogarnia politycznie, to znaczy oni, nie mając takiej znowu wyraźnej większości, oni przez te trzy lata w zasadzie nie przegrali chyba żadnego głosowania w Kronadzie, żadnego ważniejszego głosowania. Poza głosowaniami dotyczącymi wet prezydenckich, ale to jest inna większość, żaden z tych buntów, na przykład Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, nie przeszedł w fazę buntu realnego. Ale to też jest cierpliwość Tuska.

Myślę, że bardzo wiele elementów tej metody to są lekcje z ostatniego 30-lecia. Myślę, że olbrzymi strach przed aferami w swoim najbliższym otoczeniu. To jest z jednej strony afera hazardowa, ale też wcześniej doświadczenie z lat dziewięćdziesiątych i zerowych i różnych afer, które kolejne rządy upadały i kolejnych polityków kończyły. No jest jeszcze jedna rzecz ostatnia, którą ja bym dodał do tej metody. To jest, nie wiem czy to jest element metody, ale to jest zarządzanie przez zarządzanie kryzysowe. To znaczy wydaje mi się, że Donald Tusk najlepiej czuje się w kryzysach, bo wtedy najwięcej się dzieje, ma tę strzał adrenaliny, może się konfrontować, ale też wiadomo, że wszyscy się na niego patrzą i to jest ten moment, kiedy on może błyszczeć, więc To nie wiem, czy to jest element metody, ale myślę, że to jest bardzo istotny element i w tym roku też to widzieliśmy. Widzieliśmy Donalda Tuska, który w sytuacjach kryzysowych radzi sobie dobrze.