Między węglem a centrami danych | Energia do zmiany

Dzień dobry. Słuchacie Państwo podcastu Polityki Insight – Energia do zmiany. W naszej audycji opowiadamy o najważniejszych wiadomościach z sektora energetycznego, omawiamy zmiany regulacyjne i najnowsze trendy technologiczne. Z naszymi gośćmi dyskutujemy o konwencjonalnych i odnawialnych źródłach energii oraz o polityce polskiej i europejskiej. Mierzymy się też z tematem zmian klimatycznych i tego, jak wpłyną one na nasze życie. Nazywam się Julia Cydejko i zapraszam na dzisiejszą audycję. Wraża kosmiczna jeszcze niedawno mogła się wydawać czymś odległym od codziennego życia i gospodarki. Dzisiaj jest dokładnie odwrotnie. Technologie rozwijane dla sektora kosmicznego coraz częściej znajdują zastosowanie na Ziemi. Powstają nowe firmy, inwestycje i usługi, a dane satelitarne stają się częścią kolejnych sektorów gospodarki.

Dlatego w Polityce Insight stworzyliśmy PA Space. Bezpłatny newsletter, w którym przyglądamy się kosmosowi przede wszystkim jako nowej gałęzi gospodarki. Nazywam się Joanna Becker, jestem wicedyrektor zarządzającą Polityki Insight i zapraszam do PiA Space. Link do rejestracji znajdziecie w opisie podcastu. Partnerami projektu są iSight oraz sieć badawcza Łukasiewicz i Tech Instytut Innowacji i Technologii. Wczoraj, czyli 19 października, Polska Grupa Energetyczna zaprezentowała aktualizację strategii z czerwca ubiegłego roku. Zanosiło się na to od blisko roku, odkąd stanowisko prezesa stracił Dariusz Marzec, a objął je Dariusz Lubera. Spekulowano, że PGE ograniczy ambicje w rozwoju odnawialnych źródeł energii, zwłaszcza offshore'u.

A zwiększy w atomie. Spodziewano się także, że grupa może ogłosić wydłużenie eksploatacji elektrowni węglowych. Tak się jednak nie stało. Dlatego dziś pytam Julię Cydejko z działu energetycznego Polityki Insight o plany największej polskiej spółki energetycznej. Karol Tokarczyk, zapraszam na Energię do zmiany. Cześć Julia. Cześć Karol. Zacznijmy może od jakiegoś takiego twojego ogólnego wrażenia z tego wczorajszego spotkania. Jak według ciebie zachowywali się menedżerowie PGE? Jak wyglądała prezentacja tej strategii? Czy to było duże wydarzenie? Jaka była jego oprawa? Bo to pytam o to dlatego, że czasem to też nam mówi coś o tym, jak spółka traktuje dokument, który pokazuje. I jak traktuje swoich interesariuszy, szeroko rozumianych nie tylko akcjonariuszy?

Myślę, że to dobre pytanie na początek. Ja jestem pod wrażeniem strategii. Moja ogólna ocena jest pozytywna. Jestem pozytywnie zaskoczona tym, jak szczegółowe są założenia biznesowe opublikowane Strategii zarówno właśnie od strony samego prowadzenia biznesu energetycznego i ciepłowniczego, ale także od strony sposobów, w jaki PGE chce odpowiedzieć na takie szersze oczekiwania strony społecznej, rządu także, który jest przecież dominującym i takim najważniejszym właściwie interesariuszem tej spółki. Prezentacja strategii odbyła się w Gdańsku. Ta lokalizacja nieprzypadkowa, bo przy okazji publikacji tego dokumentu PGE poinformowała też o przeniesieniu siedziby spółki PGE Baltica, która rozwija projekty morskich farm wiatrowych w ramach PGE właśnie do Gdańska.

To na pewno oczekiwanie polityczne ze strony środowisk pomorskich, ale także ruch o głębokim uzasadnieniu biznesowym, bo pozwoli rzeczywiście zdynamizować te procesy decyzyjne, które de facto dzieją się na Pomorzu, a do tej pory te decyzje zapadały w Warszawie. Więc z tego powodu Gdańsk i aktualizacja strategii opublikowana Z pompą, a jednocześnie no taka firmowana przez cały zarząd, który wspólnie prezentował na scenie te nowe założenia i myślę, że jeśli mogę posłużyć się takim trochę nieeleganckim anglicyzmem ownership tego dokumentu, mam poczucie, że widziałam Na scenie jest to propozycja z jednej strony utrzymująca pewną ciągłość strategiczną, wskazująca w gruncie rzeczy te same, pewnie jeszcze o tym porozmawiamy, te same dominujące silniki wzrostu wartości grupy, a jednocześnie dostosowująca kierunki strategiczne do zmieniającego się otoczenia.

No i też taka może z perspektywy właśnie szeroko rozumianych interesariuszy nie najlepsza wiadomość, że aktualizacje strategii grup energetycznych są konieczne, muszą być częste. Wprawdzie można w strategii zapisać sobie rok 2030 czy 2035, czy jeszcze dalej wyjść, jak kto chce, ale prawda jest taka, że jest tyle uwarunkowań trudnych do przewidzenia, o bardzo dużej dynamice, że tak naprawdę co półtora roku, co dwa lata max te strategie trzeba będzie odświeżać. I co mówi nam właściwie ta strategia? Jesteśmy w audycji energetycznej, ale no ja lubię pieniądze, kto nie lubi, więc pierwsze na co zwróciłem uwagę to taka mocna wiadomość skierowana do inwestorów, to znaczy powrót do wypłacania dywidendy.

Ja na to zwróciłem uwagę. I chyba nie tylko ty. No ale zastanawiam się, co stoi za tą logiką powrotu do wypłaty dywidendy. Oczywiście wiemy, że te zyski firm energetycznych są dość duże. Wiemy i pamiętamy też, że prezydent Karol Nawrocki podpisał co prawda ustawę nakładającą dodatkowe obciążenia na spółki energetyczne, ale dopiero za Drugim razem. Trzecia strona tego medalu jest taka, że finanse publiczne nie są w najlepszym stanie, mówiąc jakoś tak łagodnie, więc jakoś te wszystkie trzy czynniki mi się rymują i trochę patrzę na to jako na próbę ratowania budżetu, ale nie wiem, czy dobrze o tym sobie myślę. Ja też tak interpretuję tę decyzję, bo ona dotyczy, przypominam, tylko tak naprawdę ten nowy komunikat dotyczy tylko przyszłego roku.

Tutaj mamy zapowiedź wypłaty dywidendy w 2027 roku za 26. Skarb Państwa kontroluje nieco ponad 60% akcji PGE, więc to właśnie budżet państwa będzie największym beneficjentem tej decyzji zarządu. No a w kolejnych latach tak naprawdę nie wiemy, Jakub, Polityka dywidendową będzie prowadzić PGE i myślę, że ta niepewność w mojej ocenie, taka jest moja opinia, decyduje o tym, że akcje PGE wcale nie wystrzeliły do góry w reakcji na te informacje, bo tak naprawdę nie mamy tej pewności w odniesieniu do polityki dywidendowej. Co więcej, moje wrażenie jest też takie, że decyzja o wypłacie dywidendy w przyszłym roku jest owszem odpowiedzią na oczekiwania rządu, ale jest też sposobem wywarcia nacisku przez PGE na rząd, żeby załatwić sprawy elektrowni węglowych, które po 2028 roku stracą wsparcie w ramach rynku mocy i znajdą się w bardzo trudnej sytuacji.

PGE nie chce ich zamykać, też nie może ich zamykać tak naprawdę, Każde zamknięcie dużego bloku energetycznego wymaga zgody polskich sieci elektroenergetycznych, operatora sieci przesyłowych, więc jeśli tego wsparcia nie będzie, no to tak naprawdę grupy energetyczne i operator i rząd znajdą się w takim wzajemnym Triple bindzie, jeśli można tak powiedzieć. I ta sytuacja będzie bardzo trudna. W związku z czym coś trzeba w tej sprawie postanowić i przedsięwziąć. I PGE wyraźnie pisze w swojej strategii, że polityka dywidendowa w kolejnych latach będzie de facto uzależniona od poziomu zadłużenia, od wyników netto. To wiemy, to jasne. Każda spółka bierze te czynniki pod uwagę.

W obszarze energetyki węglowej. Ale również właśnie od losu elektrowni węglowej. To jeszcze małe ad vocem. Tutaj 4,24% spadły akcje PGE wczoraj, w piątek, czyli sesję przed publikacją strategii. Hello, hello. Zastanawiamy się, czy ktoś widział ją wcześniej. Prawie 4,5% spadku. Dziś, kiedy to nagrywamy mniej więcej około 9.30, to jest 2,8%. Na plusie kurs i zwróciłem uwagę na jeszcze jedno, patrzę sobie w tym stustronnicowym dokumencie, słowo dywidenda wspomniane jest sześć razy i to nie wygląda jak strategia wypłaty dywidendy, to znaczy jak sobie popatrzymy na spółki różne giełdowe i na to jak wygląda polityka dywidendowa,

Czyli już na przykład dzisiaj możemy próbować oszacować jaka będzie dywidenda Takich spółek, które one będą płacić w pierwszym, drugim kwartale przyszłego roku. A tutaj w przypadku PGE tego nie ma, ale mocno zajęliśmy się pieniędzmi, a jest dużo innych ciekawych rzeczy. Ty wspomniałaś już, użyłaś tego słowa klucz silniki wzrostu. Na czym ta największa polska spółka energetyczna będzie rosnąć w kolejnych kwartałach i latach? I to jest jedna z najlepszych dla mnie wiadomości, które PGE wczoraj przekazała, czyli utrzymanie ambicji przede wszystkim w morskiej energetyce wiatrowej. Wszystkie spółki, które w offshore inwestują, postrzegają ten obszar jako właśnie silnik długoterminowego wzrostu, który pozwala im budować nowe kompetencje, nowe łańcuchy wartości, zapewniać sobie stabilny strumień przychodów na kilkadziesiąt lat tak naprawdę.

Rozwinąć się w nowym i bardzo perspektywicznym kierunku, pozwalającym też w przyszłości potencjalnie wyjść za granicę. To byłoby świadectwo sukcesu takiej spółki jak PGE, gdyby w przyszłości udało jej się zaangażować w jakiś projekt morskiej energetyki wiatrowej za granicą. No ale to jest melodia przyszłości, a na razie mamy te projekty, które PGE rozwija i może rozwijać w przyszłości. W Polsce na razie w partnerstwach pozyskiwanie know-how, gromadzenie tych kompetencji dla PGE będzie kluczowe tak, żeby kolejne projekty, które na razie leżą w szufladzie i w strategii są określone jako Opcje strategiczne. Tutaj nie ma tak naprawdę zobowiązania wyrażonego w strategii, że te kolejne pięć projektów będzie rozwijane w horyzoncie strategii, ale wiadomo, że to zależy od tego, czy będzie aukcja, wsparcie dla offshore'u, a to jest bardzo prawdopodobne i rząd stara się do tego doprowadzić, szczególnie Ministerstwo Klimatu.

Ale przesądzone nie jest, więc tak naprawdę losy tych projektów są na obecnym etapie trochę nie w rękach PGE. Natomiast ta ambicja dalszego rozwoju w morskiej energetyce wiatrowej jest wyraźnie potwierdzona i oznacza, że ta wielka praca, którą grupa już wykonała w tym kierunku, nie idzie na marne. Udało się ten kierunek wybronić. Ciekawe są zmiany w aktualizacji strategii, jeśli chodzi o plany rozwoju elektrowni gazowych. Tutaj mamy lekkie ograniczenie ambicji. Miało być 10 gigawatów, jest 8 gigawatów. Z czego to wynika? W samych elektrowniach oczywiście z tego, że elektrownie gazowe drożeją, drożeją turbiny, ale nie tylko. Tak naprawdę producenci różnych komponentów do elektrowni

O dyspozycyjności nie można mówić, jeśli nie ma budżetu na remonty, na modernizację, na zwiększanie elastyczności tak, żeby te bloki mogły dostosować się do rzeczywistości, gdzie połowa mocy zainstalowanej w krajowym systemie to są odnawialne źródła. No i stąd konieczność tak naprawdę z jednej strony utrzymania bloków węglowych dłużej, a z drugiej strony również ich zamykania, żeby można było utrzymać te, której jest sens utrzymać. I widać, że PGE, oczywiście wewnętrznie nie mam wątpliwości, że największa grupa energetyczna w kraju to rozumie, ale miała odwagę napisać to w strategii. To jest, wydaje mi się, ciekawe, bo te oczekiwania były trochę inne, to znaczy miało być chyba, jak to Dominik wspomniał, łaskawiej dla węgla, a nie jest.

A co w nowej strategii możemy powiedzieć w ogóle o roli energii jądrowej? Pewnie potem jeszcze przejdziemy do tych nowych obszarów cyfryzacji centrów danych, to też jest bardzo ciekawe, ale rozumiem jeszcze, że ta energia jądrowa też jest jakimś takim wątkiem, który Gdzieś rozpala wyobraźnię niekoniecznie pewnie tych, którzy zajmują się energetyką, ale szerzej konkurencyjnością polskiej gospodarki. No więc jeśli chodzi o Atom, to sytuacja jest nie mniej ciekawa. W nowej strategii mamy dużo więcej szczegółów tego, jak PGE mogłaby realnie zaangażować się w projekty jądrowe. Tutaj jest mowa o potencjalnej roli inwestora, czyli ten taki wielki znak zapytania, który nad tą grupą wisi, czy PGE wróci do Atomu jako inwestor i będzie wykładać istotne kapitały i istotne zasoby ludzkie też na realizację

Takich projektów tutaj w strategii jest mowa o takiej możliwości, ale pod warunkiem zapewnienia dojrzałości technologicznej, komercyjnych założeń dotyczących CAPEX-u i LCOE, czyli tak zwanego kosztu energii z nowego źródła, no i silnego partnerstwa strategicznego, bo PGE wiadomo, że sama reaktora jądrowego nie zbuduje, tutaj tak naprawdę Wszystko rozbija się o dialog między PGE a polskimi elektrowniami jądrowymi, a rządem w zakresie tego, jak ma wyglądać realizacja drugiego i potencjalnie trzeciego projektu wielkoskalowej elektrowni jądrowej i jak mogą wyglądać projekty małych reaktorów jądrowych. Natomiast widać tutaj otwartość tej grupy na technologie jądrowe również dla ciepłownictwa.

I widać, że PGE chce rozwijać swoje zdolności w zakresie prowadzenia badań lokalizacyjnych, badań środowiskowych i świadczenia tym samym tak naprawdę usług komercyjnych dla innych inwestorów, tych, którzy będą brać na siebie tę zasadniczą część ryzyka związanego z projektami jądrowymi, odciążając ich w tym zakresie. I to jest rzeczywiście obszar, w którym Polska Grupa Energetyczna może budować kompetencje tu i teraz. Czy w Bełchatowie powstanie elektrownia jądrowa? Nie mamy tutaj odpowiedzi na to pytanie i nie ma też takich obietnic składanych w stronie społecznej w Bełchatowie czy szerzej w środowiskach związanych z zespółką PGEG, które w przeszłości były wykorzystywane, żeby tonować nastroje

Myślę, że teraz ten dialog osiągnął trochę większą dojrzałość i nawet kilka tygodni temu była w Turowie taka konferencja poświęcona właśnie sprawiedliwej transformacji tego regionu. Wiadomo już i to nawet potwierdza strategia, że tutaj jest jeszcze z jednej strony dużo pracy do wykonania, ale z drugiej strony ten przełom komunikacyjny nastąpił. To zanim wejdziemy do tych nowych technologii, jeszcze trochę o ryzykach. Co może się nie udać, czy bardzo dużo może się nie udać, ale twoim zdaniem, co jest jednym, dwoma, trzema największymi takimi zagrożeniami dla tego, co menedżerowie czy pracownicy działu strategii zapisali w tym dokumencie stłustronnicowym? Ryzyko regulacyjne jest dominujące dla PGE.

Trwa rewizja dyrektywy ETS, która będzie mieć wpływ na to, jak będą kształtować się ceny energii po 2030 roku. Tutaj właśnie zaznaczam, że ta rewizja, nad którą teraz pracujemy, ona tak naprawdę zacznie być odczuwalna na rynku CO2 dopiero w przyszłej dekadzie, więc ten najbardziej newralgiczny odcinek czasu od teraz do końca dekady jest dla PGE niewiadomą i tutaj kluczowa jest kwestia Wsparcia elektrowni węglowych, a więc też ciągłości administracyjne czy ciągłości polityki, prowadzenia polityki energetycznej przez rząd. To ryzyko polityczne tak naprawdę nakłada się na regulacyjne i będzie dla PGE dominującym uwarunkowaniem. W kontekście ryzyk trzeba też wspomnieć o regulacjach dotyczących gazu, bo PGE już zajmuje się tak naprawdę tradingiem tego paliwa.

W ostatnich miesiącach mieliśmy do czynienia z dużymi podwyżkami cen gazu, a jednocześnie z dość niskimi cenami węgla. One latem nawet spadały w ujęciu. I w tej sytuacji PGE sprzedała część gazu, który wcześniej kupiła, nieco na tym zarabiając, a zwiększyła wykorzystanie swoich elektrowni węglowych. I rzeczywiście w przyszłości z bardziej zdywersyfikowanym portfelem aktywów będzie mogła robić to coraz częściej, tym bardziej, że zabezpieczyła sobie zdolności przesyłowe na drugim terminalu pływającym LNG. Z przyszłości te kompetencje Będzie się PGE opłacało rozbudowywać w dalszym ciągu i to może być silnik wzrostu.

Nie wykluczam, że w przyszłości PGE może nie tylko osiągnąć samodzielność na rynku gazu, ale też być graczem aktywnym i takim proaktywnym. No ale to zależy od regulacji, zależy od tego, jak będzie przebiegała liberalizacja tego rynku. Czy takim ryzykiem jest zakreślenie czy pokazanie nowego obszaru działalności, to znaczy tej związanej z transformacją cyfrową? No właśnie, energia cyfrowej przyszłości i dlatego też cieszę się, że jesteś dzisiaj w Energii do zmiany, Karol, bo ciekawa jestem twojej opinii na ten temat. PGE ma dużo gruntów i dużo infrastruktury przyłączeniowej do wykorzystania. A jest kolejka inwestorów w centra danych, chociaż ona jest dużo krótsza niż jeszcze wydawało się rok temu, bo nowelizacja prawa energetycznego sprzed kilku miesięcy wyczyściła tą kolejkę z projektów spekulacyjnych i ten boom na AI centra danych w Polsce pewnie trochę się teraz skończy, no ale jednak grupy energetyczne mogą zaoferować właśnie działkę, moce przyłączeniowe, no i oczywiście energię.

Jeżeli to się zmaterializuje, no to moim zdaniem byłaby to jakaś duża zmiana dla tych, którzy chcą budować te centra danych. Raptem wczoraj właśnie 19 października byłem w Bydgoszczy na tej polskiej edycji Szczytu Zarządzania Internetem i tam właściwie co chwilę Była mowa po pierwsze o utrudnieniach takich regulacyjnych związanych z pozwoleniami na budowę, a po drugie przyłącza i to, że trzeba czekać kilkanaście miesięcy, jak nie dłużej, to będzie problem na przykład potencjalnej gigafabryki, jeżeli uda się któremuś z polskich konsorcjów wygrać to dofinansowanie unijne na gigafabrykę, więc to będzie na pewno wyzwanie, więc rozumiem, że To jest jakieś takie wyjście naprzeciw, a druga rzecz, która sprawia, że ten ruch jest ciekawy, to mam przed sobą taki tekst Ignacego Morawskiego z 14 października, czyli z ubiegłego tygodnia.

Ignacy pokazywał, że za większość wzrostu eksportu z Polski w ostatnim czasie odpowiadają usługi IT, to jest jedna rzecz, ale druga rzecz to elektryfikacja, to znaczy turbiny wiatrowe, kable, Materiały do tych kabli i tu od razu mi się przypomniał tekst, który pisaliśmy o innej firmie, czyli o Hitachi Energy i o jakimś takim wielkim trendzie, z którego nie wiem, czasem może się śmiejemy i mówiąc, że wszystko będzie oparte o te centra danych i tak dalej, no jeszcze być może czeka nas jakaś korekta czy jakiś krach, nie chcę też używać tego słowa, Który mógłby przypominać bańkę internetową sprzed ponad ćwierć wiecza, no ale z drugiej strony to się nie dzieje i ta bańka internetowa była oparta o oczekiwania, a tutaj za wieloma tymi zjawiskami cyfryzacji gospodarki faktycznie idą przychody.

Więc oczywiście są ryzyka związane z przehypowaniem tego rynku, ale wydaje się, że taki długoterminowy trend jest jeden. Jest to właśnie cyfryzacja gospodarki i jeżeli tak jest, a wydaje się, że faktycznie, ten ruch Polskiej Grupy Energetycznej wydaje się bardzo sensowny i Coś z czego się dzisiaj śmiejemy może być za 5, 7, 3 lata motorem napędowym PGE. Ja przypominam naprawdę ile śmiechu było z tego, że Polska może być potęgą w kosmosie, a potem nagle wydarzyła się powódź. Okazało się, że istnieje polska firma, która jest w stanie zobrazować jak ta powódź istnieje i od tamtej pory widzimy bardzo wiele spółek ciekawych, działających w sektorze kosmicznym i też mam wrażenie, że trochę podobnie tym, którzy się nie zajmują energetyką i sektorem cyfrowym, trochę też może uciekać właśnie połączenie czy mariaż tych dwóch obszarów gospodarki i budowa czegoś, co nie widzimy, prawda?

My widzimy, wpisujemy sobie w tym czatowym okienku tam różne rzeczy, coś tam nam wyskakuje, ale my się nie zastanawiamy w ogóle, jak to działa, skąd się bierze energia do tego, gdzie to jest przetwarzane i tak dalej, a to wszystko Istnieje gdzieś fizycznie. Jeżeli robimy tego coraz więcej, a wydaje się, że robimy, no to gdzieś te centra danych będą musiały stanąć. I tym samym dokonaliśmy małego lokowania produktu, bo właśnie jako Polityka Insight odpalamy nowy serwis tekstowo-podcastowy dotyczący właśnie kosmosu P.I. Space, do którego serdecznie zapraszamy. Ale to, o czym mówisz, dla mnie w mojej głowie, no tak ustawionej energetycznie, Wpisuje się w jeszcze większy megatrend, którym jest właśnie rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną i myślę, że to jest główne uwarunkowanie i ryzyko i szansa potencjalnie w zależności od tego, w którą stronę to zapotrzebowanie pójdzie dla polskiej grupy energetycznej.