Ekonomia stabilizacji, polityka destabilizacji | Wartość dodana

Więc Woodford tworzy tego typu narzędzia. Znowu, nie jest on jakby zwolennikiem jakiejś konkretnej, chociaż można wyczytać to w jego pracach, to wynika z jego pracy, ale to nie jest tak, że on jest jakby propagatorem jakiejś pewnej klasy narzędzi polityki pieniężnej. Raczej tworzy modele i z tych modeli coś wychodzi, prawda? To, co zresztą też z badań Halla wynika, że w tych wszystkich rzeczach super istotne są nie tylko bieżące decyzje, ale też oczekiwania. Prawda? Czyli to, co gospodarstwa domowej, firmy myślą o przyszłych cenach i przyszłej ścieżce stóp procentowych w gospodarce. I to, co moim zdaniem jest dużą, w moim odczuciu, zasługą Woodforda, to jest między innymi to, że on wyprowadza w ramach tego, w taki dosyć elegancki sposób, w tego modelu, to, że ta polityka, którą nazywamy forward guidance, jest zasadna i powinna być stosowana.

To może powiedzmy też, jak już powiedziałem, co to jest ten Forward Guidance. To jest taki komunikat, który poza tym, że właśnie czy to Bank Centralny, czy Rezerwa Federalna, czy w naszym przypadku Rada Polityki Pieniężnej ogłasza tu i teraz, jakie będą stopy procentowe, to mówi też o tym, jaka jest oczekiwana przez nich ścieżka przyszłych stóp procentowych. Czyli na przykład mówi takie zdania, tu mogą nasi słuchacze znać, Teraz rozpoczynamy cykl podwyżek, prawda? Albo rozpoczynamy cykl, albo na przykład nie będziemy zmieniać, prawda? Albo dopóki będzie działo się A, to my będziemy zachowywać... To jest forward guidance, który mówi o tym, że nie tylko, prawda, pieniądz jest, nie wiem, na przykład tani teraz, ale też będzie przez następne kwartały. Co w konsekwencji powoduje, że ja mam większą swobodę jako konsument, jako przedsiębiorca.

Mam większą swobodę na przykład w planowaniu moich inwestycji, bo wiem, że kredyt, który zaciągnę nie jest tani tylko teraz, ale też będzie najprawdopodobniej w następnych kwartałach. Więc to też oddziałuje na długoterminowe stopy procentowe. No i Forward Guidance miało swoje nawet nie 5 minut, ale w zasadzie chyba 10 lat w okresie od Tak naprawdę chyba od kryzysu w strefie euro do relatywnie niedawna, czyli dopóki te stopy były bardzo niskie, banki centralne niespecjalnie miały już jakieś więcej tych standardowych narzędzi, zaczęły sięgać po te niestandardowe, po forward guidance, robił to Fed, robił to EBC. W Polsce nie mieliśmy takiego dużego problemu z niską inflacją, nie zbliżyliśmy się tak mocno do tego zera i na tak długo ze stopami. No ale teraz ewidentnie jest jakiś masowy odwrót od forward guidance.

Czynniki energii. Wydaje mi się, że w tym kontekście ta polityka musi być bardzo ostrożna. Z jednej strony chcemy rzeczywiście zakomunikować, żeby ta inflacja nie rozlała się na gospodarkę. Chcemy trochę podnieść stopę procentową albo zakomunikować, że patrzcie przyglądamy i właśnie w takiej formule Forward Guidance, że jeżeli tylko to zacznie się rozlewać to zareagujemy. Ale też proszę pamiętać o tym, że zwiększając stopy procentowe, jakby naszym celem jest obniżenie inflacji, no jednak uderzamy w popyt, tak? To znaczy zmniejszamy aktywność gospodarczą, co jeszcze bardziej może dotknąć na przykład te bardziej zagrożone, narażone gospodarstwa domowe, które i tak już zostały wcześniej uderzone tymi wyższymi kosztami energii. No ale w praktyce to mamy przećwiczone w ostatnich latach, że w 22, 23 banki centralne bardzo długo czekały, właśnie trzymały się tej zasady, że szoki energetyczne trzeba przeczekiwać, że to nie jest zadanie dla nas i tak dalej.

No i ta inflacja się wymknęła spod kontroli. To oczywiście jest bardziej złożone i jest kwestia też jeszcze schodzenia z tej polityki popandemicznej. Więcej niż tylko energia gra tutaj czynników, a teraz widzimy, że jednak banki centralne, przynajmniej najpierw w tej płaszczyźnie werbalnej, tego Forward Guidance komunikacji, były bardziej jastrzębie, no i też zaczęły szybciej stopy podnosić w reakcji na wzrost cen energii. Mi się wydaje, że się właśnie nauczyliśmy na tym poprzednim, że tamta reakcja może nie była optymalna. Rzeczywiście tak w literaturze przedmiotu jest takie rozróżnienie, że powinniśmy obserwować na ile te szoki są krótkoterminowe albo długoterminowe. Jeżeli uważamy, że ten szok jest krótkoterminowy, To poza takim komunikowaniem typu forward guidance, że będziemy się temu przyglądać, może nie powinniśmy reagować.