Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Czy grozi nam technofaszyzm? | Wartość dodana

23.04.2026 ·33 min 16 s · 12 rozdziałów · 1 sponsor

W dzisiejszym odcinku Tomasz Sawczuk i Jan Jęcz opowiadają o relacjach między wielkim biznesem, technologicznym firmami i demokratycznym państwem. Zastanawiają się, jaką rolę w życiu publicznym big-techy powinny odgrywać i czy grozi nam technofaszyzm.Rozmowę prowadzi Karl Tokarczyk.Partnerem dzisiejszego odcinka jest Impact, wydarzenie podczas którego globalni liderzy i decydenci będą dyskutować o gospodarce, technologii, zdrowiu czy geopolityce. Innymi słowy o świecie w momencie wielowymiarowego przesilenia. Więcej informacji i agendę znajdziecie na stronie wydarzenia. Link w opisie odcinka. Do zobaczenia w Poznaniu.https://impactcee.com/impact/2026/pl/start/

13:53 · Paralele do sytuacji w latach międzywojennych 1

Zanim porozmawiamy jeszcze o tych relacjach biznes technologiczny i państwo, to chciałbym, żebyśmy też powiedzieli może nie o jakimś takim zdarzeniu z zupełnie drugiego bieguna, ale innego miejsca, to znaczy wstrzymaniu publikacji modelu Mitos przez Antropik. Gdybyś mógł też, Janku, na chwilę przybliżyć w ogóle, czym jest ten model i dlaczego Antropik i Daria Modei zdecydowali się nie upubliczniać tego modelu. Tak. 7 kwietnia Anthropic poinformował, że przekazał wybranym partnerom, wybranym firmom wersję testową swojego najnowszego modelu sztucznej inteligencji, dużego modelu językowego o nazwie Cloud Mythos. To jest wersja Cloud Mythos Preview, ale właśnie nie wypuścił go na rynek, a przekazał go na takich specjalnych warunkach w ramach czegoś, co określił jako Project Glasswing.

23:54 · Relacje biznesowe i polityka 1

To może ktoś na Królewskiej w Ministerstwie Cyfryzacji albo w Alejach Ujazdowskich będzie przypadkiem słuchał tego słuchowiska i może jednak stwierdzi, że coś trzeba z tym zrobić. To zobaczymy, czy dojdziemy do tego momentu, ale wydaje mi się bardzo ważne, żeby nie pominąć tych kroków, które nas dopiero mogą doprowadzić do takiego wniosku. No bo co te sytuacje oznaczają? No one oznaczają, że bardzo rośnie władza wielkich firm technologicznych i to liczona w gruncie rzeczy w pojedynczych osobach, które uzyskują władzę równą albo większą polityków, przywódców wielu krajów, tak? To znaczy, no Dario Amodei czy Sam Altman mają obecnie władzę, która wydaje się porównywalna z prezydentami czy premierami europejskich państw, jeśli chodzi o to, w jaki sposób kształtuje się życie gospodarcze, regulacje, wyobraźnia dotycząca tego, gdzie będzie zmierzać społeczeństwo, tak?

27:44 · Zbliżenie między Doliną Krzemową a państwem 2

Więc to nie jest czysto teoretyczna dyskusja, że takie kroki w teorii mogłyby zostać podjęte, na przykład w warunkach wojennych. Oczywiście w tym momencie Stany Zjednoczone nie są w żadnej wojnie, co Donald Trump bardzo lubi podkreślać. Wszystkie działania to są specjalne operacje, ale w innych okolicznościach... Narzędzia prawne, żeby podjąć tego typu działania i na przykład właśnie wbrew woli tych CEO przejąć kontrolę nad jakimiś systemami produkowanymi przez te firmy na potrzeby na przykład wojska, te narzędzia prawne już są. Więc to jest też bardzo ciekawe, że pomimo, że na przykład Alex Karp, no bo jego mamy jako ten pierwszy przykład takiego właśnie zaangażowanego CEO i Dario Amodei z Anthropica. Są w teorii może nie zupełnie po przeciwległych biegunach jakiegoś tam ideologicznego spektrum, ale na pewno nie po tej samej stronie i w bardzo wielu kwestiach się nie zgadzają.

To jednak myślę, że zgadzają się co do tego, że chcieliby zachować tę swoją sprawczość, chcieliby zachować możliwość decydowania o tym, co się dzieje z produktami ich firm. Tylko na różne sposoby. To, że w tym momencie dla Palantira jest wygodne, że Pentagon korzysta szeroko z jego produktów i to jest okej, że są w takiej bliskiej relacji, a Modei z kolei stawia Pentagonowi granicę i wchodzi z Pete'em Hexethem w konflikt. To nie oznacza, że na przykład po zmianie władzy w Stanach Zjednoczonych za kilka lat, te strony by się odwróciły, tak? I na przykład demokratyczny sekretarz już pewnie obrony, a nie wojny, chciałby na przykład przejąć w jakiś sposób kontrolę nad systemami Palantira, nad Mavenem na przykład, a z kolei Antropik byłby właśnie w tej roli takiego bliskiego współpracownika, partnera, wobec którego nie trzeba stosować nacisku, bo on bardzo chętnie współpracuje z własnej woli.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.