Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Czy grozi nam technofaszyzm? | Wartość dodana

23.04.2026 ·33 min 16 s · 12 rozdziałów · 1 sponsor

W dzisiejszym odcinku Tomasz Sawczuk i Jan Jęcz opowiadają o relacjach między wielkim biznesem, technologicznym firmami i demokratycznym państwem. Zastanawiają się, jaką rolę w życiu publicznym big-techy powinny odgrywać i czy grozi nam technofaszyzm.Rozmowę prowadzi Karl Tokarczyk.Partnerem dzisiejszego odcinka jest Impact, wydarzenie podczas którego globalni liderzy i decydenci będą dyskutować o gospodarce, technologii, zdrowiu czy geopolityce. Innymi słowy o świecie w momencie wielowymiarowego przesilenia. Więcej informacji i agendę znajdziecie na stronie wydarzenia. Link w opisie odcinka. Do zobaczenia w Poznaniu.https://impactcee.com/impact/2026/pl/start/

4:52 · Deklaracja firmy Palantir 1

Przyczynkiem będą dwie rzeczy, czyli informacja o tym, że Antropik wypuścił model Mitos, który może mieć duże zdolności. Ten model nie został upubliczniony ze względu na obawy przed bezpieczeństwem. Z drugiej strony coś, co miało miejsce 18 kwietnia, czyli deklaracja, która została opublikowana na profilu firmy Palantir na platformie społecznościowej X. Deklaracji o tym, jak powinny wyglądać stosunki państwa i firm technologicznych. Zacznijmy może w takim razie od końca, bo Ty Tomku wrzuciłeś też ten pomysł i słusznie, żeby o tym porozmawiać, bo okazuje się, że ta deklaracja wywołała poruszenie zarówno globalnie, ale też w Polsce dużo dyskusji na ten temat. Można zobaczyć na razie w mediach społecznościowych, ale próbujemy to przenieść.

13:53 · Paralele do sytuacji w latach międzywojennych 1

Zanim porozmawiamy jeszcze o tych relacjach biznes technologiczny i państwo, to chciałbym, żebyśmy też powiedzieli może nie o jakimś takim zdarzeniu z zupełnie drugiego bieguna, ale innego miejsca, to znaczy wstrzymaniu publikacji modelu Mitos przez Antropik. Gdybyś mógł też, Janku, na chwilę przybliżyć w ogóle, czym jest ten model i dlaczego Antropik i Daria Modei zdecydowali się nie upubliczniać tego modelu. Tak. 7 kwietnia Anthropic poinformował, że przekazał wybranym partnerom, wybranym firmom wersję testową swojego najnowszego modelu sztucznej inteligencji, dużego modelu językowego o nazwie Cloud Mythos. To jest wersja Cloud Mythos Preview, ale właśnie nie wypuścił go na rynek, a przekazał go na takich specjalnych warunkach w ramach czegoś, co określił jako Project Glasswing.

20:14 · Projekt Glasswing 3

Ta wybrana grupa podmiotów to jest kilkanaście bodajże nazwanych spółek, wprost wymienionych. Przede wszystkim spółki z branży sieciowej, cyberbezpieczeństwa, półprzewodnikowej. Tutaj jest np. Nvidia, Cisco, Broadcom, AWS, CrowdStrike, więc takie firmy, które odpowiadają za krytyczną infrastrukturę, zarówno twardą, jak i miękką, hardware i software. Oprócz tego... Trzy firmy technologiczne, potencjalni konkurenci w tym, w branży sztucznej inteligencji, czyli Microsoft, Google i Apple, a także bank JP Morgan Chase i fundacja Linuxa. Oprócz tego w komunikacie Antropic mówił, że jest dodatkowe 40 innych podmiotów wstępnie, którym da dostęp do tego oprogramowania i że tworzy właśnie taką trochę piaskownicę, w której one będą mogły pracować z tym modelem, ale w bardzo określonych celach.

To jest taki system operacyjny wykorzystywany m.in. do tworzenia Zapór sieciowych, stare oprogramowanie, ale wciąż wykorzystywane, wciąż obecne na rynku. No i właśnie od 27 lat nie znaleziono w nim takiej krytycznej wady. Claude Mythos to zrobił w ramach różnych testów. Antropik szacował, że praca modelu w celu wykrycia tej luki kosztowała mniej więcej łącznie 20 tysięcy dolarów. Z jednej strony dużo, z drugiej strony zlecenie hakerom znalezienia takiej luki kosztowałoby dużo więcej. No i to rzeczywiście sugeruje, że gdyby model o takiej potędze trafił w niepowołane ręce, to byłby w stanie wykryć dużo więcej podatności w krytycznej infrastrukturze właśnie np. banków, szpitali, administracji publicznej, w związku z czym trzeba ograniczyć dostęp do tego narzędzia.

Oczywiście, Antropic wie, że to jest jedynie walka z czasem, to znaczy rywalizacja globalna w branży sztucznej inteligencji jest tak zaciekła, że prędzej czy później model o podobnych możliwościach znajdzie się na rynku i albo wypuści go jakaś firma, która mniej przejmuje się bezpieczeństwem swoich produktów niż Antropic, albo np. któraś z chińskich spółek wypuści go jako po prostu model Otwarty. Więc poprzez ten Project Glasswing Anthropic chce dać wybranym podmiotom czas, żeby zaczęły pracę z tym modelem, testowały swoje zabezpieczenia z jego pomocą i przygotowały się jakby na ten kolejny etap rozwoju dużych modeli językowych, już wchodząc w niego z lepiej zabezpieczonymi swoimi systemami. To w takim największym uproszczeniu, co się tutaj wydarzyło.

23:54 · Relacje biznesowe i polityka 1

I widzimy zresztą już zalążki tego, tak? Bo konflikt pomiędzy Antropikiem a Pentagonem, o to w jaki sposób modele mogą być wykorzystywane do celów wojskowych, Dyskusja, która może się teraz tylko rozwijać. Zresztą to nie jest właśnie czysto teoretyczna dyskusja, to na co Tomku wskazujesz, że w tym konflikcie Antropica z Pentagonem już w nim pojawiły się wręcz groźby powołania się na przykład na Defense Production Act z 1950 roku przez Pentagon, który pozwala w nadzwyczajnych warunkach państwu przejąć pewną kontrolę nad firmą produkującą technologię, która jest temu państwu niezbędna.

27:44 · Zbliżenie między Doliną Krzemową a państwem 1

To jednak myślę, że zgadzają się co do tego, że chcieliby zachować tę swoją sprawczość, chcieliby zachować możliwość decydowania o tym, co się dzieje z produktami ich firm. Tylko na różne sposoby. To, że w tym momencie dla Palantira jest wygodne, że Pentagon korzysta szeroko z jego produktów i to jest okej, że są w takiej bliskiej relacji, a Modei z kolei stawia Pentagonowi granicę i wchodzi z Pete'em Hexethem w konflikt. To nie oznacza, że na przykład po zmianie władzy w Stanach Zjednoczonych za kilka lat, te strony by się odwróciły, tak? I na przykład demokratyczny sekretarz już pewnie obrony, a nie wojny, chciałby na przykład przejąć w jakiś sposób kontrolę nad systemami Palantira, nad Mavenem na przykład, a z kolei Antropik byłby właśnie w tej roli takiego bliskiego współpracownika, partnera, wobec którego nie trzeba stosować nacisku, bo on bardzo chętnie współpracuje z własnej woli.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.