Mentionsy Mentionsy
Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej

[4/18] Prof. Rafał Łętocha: „Laborem exercens”

10.05.2023 ·51 min 47 s · 3 rozdziały

Zapraszamy Państwa na czwarty z cyklu wykładów „JP2 na nowo odczytany. Dzieło//Konteksty//Idee”, w których zaproszeni przez Teologię Polityczną znakomici historycy i teologowie będą zgłębiać pontyfikat i encykliki św. Jana Pawła II. Prelekcję zatytułowaną „Laborem exercens" („O pracy ludzkiej") wygłosi prof. Rafał Łętocha. Wesprzyj projekt „JP2 na nowo odczytany. Dzieło//Konteksty//Idee”: https://teologiapolityczna.pl/jp2-na-nowo Cykl powstał dzięki hojnemu wsparciu indywidualnych darczyńców projektu. Prof. Rafał Łętocha – ur. 1973, politolog i religioznawca. Doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce, profesor UJ. Jego zainteresowania koncentrują się wokół historii idei oraz relacji pomiędzy religią a sferą polityczną. Cykl wykładów „JP2 NA NOWO ODCZYTANY. DZIEŁO/KONTEKSTY/IDEE.” to droga do ponownego odczytania intelektualnego dorobku św. Jana Pawła II zawartego w papieskich encyklikach jego wielkiego pontyfikatu. W dobie, gdy w debacie publicznej wciąż słyszymy głosy domagające się „prawdy o papieżu”, postanowiliśmy zapytać o nią najwybitniejszych specjalistów i badaczy, a naszych darczyńców zaprosić do włączenia się w organizację cyklu. Jesteśmy przekonani, że prawda encyklik zasługuje na ponowne usłyszenie i rozważenie, szczególnie dziś. ___ 👉 Więcej informacji: https://teologiapolityczna.pl/ Ambitna kultura potrzebuje wsparcia. Nasza działalność jest możliwa dzięki darowiznom od osób prywatnych, o które bardzo prosimy. Każda wpłata ma dla nas ogromne znaczenie. Dziękujemy za Państwa hojność. Wpłat można dokonać na stronie: https://www.teologiapolityczna.pl/mecenas 👉 Instytut Kultury św. Jana Pawła II https://teologiapolityczna.pl/wplaty-kup-pan-cegle

0:09 · Podsumowanie poprzedniej encykliki 2

Dzień dobry Państwu, nazywam się Dariusz Karłowicz i zapraszam Państwa na kolejny z cyklu wykładów odczytujących pontyfikat Jana Pawła II na nowo. Dzisiaj mówić będziemy o niezwykle ważnej, Trzeciej z kolei encyklice Jana Pawła II, Laborem exercens, napisanej niespełna już rok po encyklice, o której mowa była w poprzednim wykładzie, nawiązującej bezpośrednio do wydarzenia, do rocznicy, 90. rocznicy Rerum Novarum Leona XIII. Encyklika jest istotna, porusza cały szereg

Problemów, które znajdują się w ścisłym centrum zainteresowania Karola Wojtyły, nie bez związku, jak sądzę, zresztą z inspiracjami idącymi od Norwidy, a mianowicie pracy i próbie ujrzenia człowieka w świetle pracy właśnie. O encyklice opowie nam profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Rafał Łętocha, któremu bardzo za przyjęcie zaproszenia dziękuję. Zapraszam Państwa na ten wykład. Do zobaczenia. 15 maja 1891 roku ukazała się encyklika Leona XIII, Rerum Novarum.

1:32 · Historia encykliki Laborem exercens 5

20 lat później ukazała się encyklika Mater et Magistra Jana XXIII. W 1971 roku, w osiemdziesiątą rocznicę Rerum Novarum ukazał się list apostolski Octogesima Adveniens. Pawła VI wreszcie w 1981 roku, w 90. rocznicę relum novarum, okazała się encyklika Jana Pawła II, Laborem exercens. Encyklika poświęcona pracy ludzkiej, czy też człowiekowi w kontekście w ogóle pracy. Encyklika miała ukazać się dokładnie w rocznicę ogłoszenia przez Leona XIII Rerum Novarum, czyli 15 maja 1981 roku.

Tak się jednak nie stało. Tak się jednak nie stało z tego powodu, że dwa dni wcześniej doszło do zamachu na Jana Pawła II w czasie audiencji generalnej na placu św. Piotra Jan Paweł II został postrzelony przez Mehmeta Ali Akçe w rękę i brzuch. W związku z tym wydanie encykliki zostało przesunięte. Ostatecznie ujrzała ona światło dzienne 14 września 1981 roku, ale stanowi ona oczywiście upamiętnienie i przypomnienie tej encykliki Leona XIII, o której tutaj wcześniej wspominałem. Mówiłem, iż poświęcona ona jest zagadnieniu pracy ludzkiej i to zagadnienie od samego początku było szczególnym przedmiotem zainteresowania zarówno Koralowa Wojtyły jako biskupa, jako kardynała, a później papieża Jana Pawła II.

I to są jakby zjawiska, o których warto tutaj wspomnieć, po to, aby przejść do omówienia samej encykliki, aby zrozumieć, na jakie zjawiska papież po prostu musiał reagować. Encyklika Laborem exercens ukazała się 14 września 1981 roku. Składa się z wprowadzenia i czterech części. Praca, człowiek, to jest pierwsza część. II część zatytułowana została Konflikt pracy i kapitału na obecnym etapie historycznym. III część uprawnienia ludzi pracy. IV część natomiast elementy duchowości pracy. Laborem exercens stanowi taki teologiczno-filozoficzny traktat poświęcony właśnie temu zagadnieniu, poświęcony pracy Papież dokonuje tam prezentacji katolickiej teologii pracy, pokazuje jej specyfikę, zestawiając tę katolicką teologię pracy z teorią i praktyką kapitalizmu, jak i komunizmu.

Jeśli nie przyjmie się tych założeń, powstaje jakby zagrożenie poważnego błędu antropologicznego, który Jan Paweł II nazywa ekonomizmem, Albo materializm. Bierze on swój początek w teoriach ekonomicznych XVIII wieku, ale, jak podkreśla Jan Paweł II, o wiele jeszcze bardziej w całej ekonomiczno-społecznej praktyce tamtych czasów, rodzącej się i gwałtownie rozwijającej industrializacji. Industrializacji, w której dostrzeżono przede wszystkim możliwość takiego intensywnego pomnażania bogactw. Bogactw materialnych, No czyli środków. A przeoczono cel.

Ale tu już Leon XIII w encyklice Rerum Novarum z 1891 roku podkreślał, że to lekarstwo, które proponują socjaliści jest gorsze od samej choroby. Że wprowadzenie tego systemu własności wspólnej przyniosłoby katastrofalne skutki dla samego robotnika, dla rodziny, dla ustroju społecznego. Tak samo oczywiście Jan Paweł II. Nie miał żadnych złudzeń, iż tego typu rozwiązania, rozwiązania Kolektywistyczne, centralne sterowanie, rozwiązania komunistyczne mogą stanowić jakąś alternatywę dla systemu kapitalistycznego. No tym bardziej Jan Paweł II nie mógł mieć złudzeń co do tego, iż przecież żył w kraju, który w Polsce, który tego typu rozwiązania społeczno-gospodarcze po prostu przyjmował.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.