Mentionsy Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski

Twórcy Imperium Rosyjskiego. Rodzina Romanowów

04.01.2024 ·31 min 55 s

Jedna z najważniejszych dynastii w historii Europy objęła moskiewski tron w wyniku zawirowań, które miały miejsce na początku XVII wieku. Carem został Michał Romanow, dziadek Piotra Wielkiego. Jednak kto inny pociągał za sznurki moskiewskiej polityki… I Rzeczpospolita była wielkim wyzwaniem dla rosnącego w siłę Carstwa Rosyjskiego. Czy rzeczywiście w Moskwie panował kompleks na tym tle? Skąd się wziął i dlaczego tak znacząco wpłynął na rozwój przyszłego imperium? Co zadecydowało o powodzeniu rodziny Romanowów i czym było „miękkie złoto”? W tym odcinku podcastu „Prześwietlenie. Inne historie Polski” opowiadamy o wyjątkowej rodzinie Romanowów, która w znaczący sposób wpłynęła na losy Europy. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Hieronim Grala z Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Ja nazywam się Cezary Korycki i zapraszam na inne historie Polski. W poprzednim odcinku mówiliśmy o czasach wielkiej smuty, o czasach schyłkowego Iwana Groźnego, tego w jakim stanie pozostawił swoje państwo, ale także o prawdzie, o wielkiej awanturze na Kremlu, którą dziś bardzo opacznie rozumiemy, jeśli chodzi o rozumienie historii Polski. Ale teraz przejdźmy do tego, co działo się po roku 1612, bo wtedy rodzi się dynastia Romanowów. Oddajcie cesarzowi to, co cesarskie, Bogu, co boskie, ale ojciec dynastii Romanowów, ten założyciel tej dynastii Romanowów, to raczej był człowiek, który umiejętnie mieszał te dwie sfery. To jednak zacznijmy od Fiodora Filareta.

Co to była za rodzina? Jak rozumiem, to nie był jakiś przypadkowo zabłąkany mnich. To jest stara, dobra... szlachta, no powiedzmy rycerstwo, stan rycerski, wywodzący się zapewne z Nowogrodu Wielkiego, rodu Bojara Kobyły, stąd pierwsze nazwisko Kobylicze. Potem przez podziały wewnętrzne tego potomstwa to są właśnie Koszkinowie, Zacharinowie, a potem z nich się robią Romanowowie. Nazwisko Romanowowie oni przyjmą na cześć patronimiku tego pokolenia i tej osoby, której zawdzięczają swoje prawa do tronu, czyli pierwszej żony Iwana Groźnego, Anastazji Romanowny, no i jej brata Nikity Juriewa Romanowa.

bo tacy tam też się będą pojawiać. W związku z czym, to są panowie z panów. A od momentu małżeństwa Anastazji z Iwanem Groźnym, to jest jeszcze najbardziej udane małżeństwo Iwana i co więcej małżeństwo, które da mu następców. No i które jakby wydłużyło jedno pokolenie właśnie, tą linię rurkowiczów moskiewskich. No więc są to koligaci dynastii, która odeszła. Jakby tym blaskiem powiązań bezpośrednich ze świętym domem potomków Aleksandra Lewskiego nadzieleni. No znakomita dynastia, jak na warunki rosyjskie. Proszę jeszcze powiedzieć troszkę od strony takiej czysto techniczno-ekonomicznej, bo to jest coś ciekawego, co też nas intryguje.

Mamy jakieś wyobrażenie o źródłach bogactwa naszych magnatów, naszych wielkich rodzin magnackich XVII-XVIII wieku. Jak to wyglądało w kontekście tych rodzin? To znaczy, czy oni rzeczywiście byli posiadaczami jakichś wielkich terenów ziemi? Mówi się też dzisiaj w teorii historii pracy o tym niewolnictwie, które było podległych chłopów, poddanych chłopów. Jak to wyglądało od strony ekonomicznej, to źródło bogactwa tych rodzin? Po pierwsze, to nie były bardzo bogate rody. To się nijak nie ma do stanu posiadania naszych magnatów. Dlaczego? Po prostu dlatego, że w czasach centralizacji państwa rosyjskiego i Iwan III, i Wasyl III, i Iwan Groźny zrobili bardzo wiele, żeby złamać podstawy ekonomiczne państwowej elity.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.