K2 - Najtrudniejsza Góra Świata!

To będzie opowieść o ludziach i ocenie. O tych, którzy weszli jako pierwsi i o tych, którzy nigdy nie zeszli. O polskiej obsesji. Kukuczka, Piotrowski, Rutkiewicz. O czarnym lecie 1986 roku, kiedy burza zamieniła grań K2 w pułapkę. O roku 2008, gdy jedna bryła lodu uruchomiła lawinę zdarzeń. O polskim marzeniu, by dokonać zimowego wejścia na K2. Marzeniu, które przez dekady wydawało się nierealne. Te wszystkie historie łączy jedno. K2 nie pyta, czy potrafisz się wspinać na ośmiotysięczniki. K2 pyta, ile błędów zdołasz popełnić, zanim zabraknie ci miejsca na jeszcze jeden. A czasem, kto zapłaci za ten ostatni błąd już daleko od góry, w domu.

Ja jestem Rafał, a to jest Podcast Historyczny. Zaczynamy! Rozdział pierwszy. Co to jest K2 i dlaczego nie wybacza? Jest takie miejsce na K2, chyba najsłynniejsze. Miejsce, w którym wszystko może się skończyć w sekundę. Bottleneck, czyli w tłumaczeniu szyjka od butelki. Wąskie gardło K2. Około 8200 metrów nad poziomem morza, tuż pod szczytem znajduje się stromy, wąski couloir. Lodowo-śnieżny korytarz, który prowadzi najkrótszą drogą w górę i dlatego wszyscy tamtędy idą. K2, Kurczab, Kukuczka, Piotrowski, Rutkiewicz. K2, Kurczab, Kukuczka, Piotrowski, Rutkiewicz.

Oficjalna narracja przez lata brzmiała gładko. Tlen został dostarczony, obóz stał tam gdzie miał stać, atak poszedł płynnie, szczyt został zdobyty. Ale Bonatti mówi, nie, to nie jest cała prawda. W tej historii jest noc, w której zostaliśmy zmuszeni do noclegu pod gołym niebem, a potem próbowano to opisać tak, jakby to był normalny etap zdobywania K2. Spór wobec zdobycia K2 przez Włochów w 1954 roku trwał długie lata, W okolicach 50. rocznicy klub Alpino Italiano zamówił analizę tre sagi, a później opublikował skorygowane ujęcia historii. Ten raport przedstawia wersję w wielu punktach bliższą temu, co Bonatti powtarzał od lat. K2, Kukuczka, Piotrowski, Rutkiewicz.

Rutkiewicz potrafiła dobrze to wykorzystać. Tadeusz Piotrowski Tadeusz Piotrowski jest w tej czwórce najbardziej techniczny. Człowiek zimy, człowiek rzemiosła, człowiek, który wierzy w procedury i w powtarzalność dobrych decyzji. Urodzony w 1940 roku, później związany między innymi ze środowiskiem Szczecina, był wspinaczem i autorem, jednym z czołowych specjalistów od wspinaczki zimowej. Wraz z Andrzejem Zawadą dokonał w 1973 roku pierwszego w historii zimowego wejścia na siedmiotysięcznik. Noszak, wysokość 7492 metry w Hindukuszu. To zapoczątkowało erę polskiego himalaizmu zimowego. Tadeusz Piotrowski brał udział w zimowej wyprawie na Lotce w 1974 roku, po której to był obarczany winą za śmierć filmowca Stanisława Latały, co skutkowało kilkuletnim zakazem wyjazdów w Góry Wysokie.

Losy Tadeusza Piotrowskiego będą dobitnym dowodem dramatu czarnego lata 1986 roku na K2, ale o tym dopiero za moment. To oczywiście nie wszyscy polscy wojownicy lodu. O nie, pokrótce wymienić należy choćby takie postacie ówczesne, jak i późniejsze, jak Andrzej Zawada, uznawany za ojca polskiego himalaizmu zimowego, był liderem wyprawy, która dokonała pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest w 80 roku, a także kierownikiem pierwszej polskiej zimowej próby na K2 w sezonie 87-88. Jako pierwszy człowiek Andrzej Zawada przekroczył zimą granicę 8000 metrów. Było to na Lodzce w 1974 roku.

Lipiec 1986 roku przynosi kolejny polski wątek. Jerzy Kukuczka i Tadeusz Piotrowski wytyczyli nową, ekstremalnie trudną drogę na południowej ścianie, tak zwaną Polish Line. Różnica między Polish Line a najpowszechniejszym żebrem Abruzji jest następująca. Abruzji ma swoje punkty orientacyjne, swoje półki pod obozy, dwa słynne progi techniczne, czyli Comin House'a i Czarną Piramidę. Więc mimo całego okrucieństwa daje coś, co w himalaiźmie jest bezcenne. Względnie czytelną linię natarcia. Polish Line tej prostoty prawie nie daje. To odsłonięta ściana. Stromy, śnieżno-lodowy teren, gdzie przez długie odcinki nie ma gdzie usiąść ani złapać oddechu, bo nie ma po prostu jak.

Polish Line charakteryzuje się niespotykaną wręcz śmiałością i poziomem trudności, jakich, zdaniem ekspertów, nie podejmuje się po prostu we współczesnym himalaiźmie. Podczas ataku szczytowego Kukuczka i Piotrowski musieli zaliczyć aż trzy biwaki na wysokości 8 tysięcy metrów i wyżej działając bez jedzenia i wody. Słynny himalaista Reinhold Messner miał o tej linii mówić jak o drodze w jedną stronę. I dlatego w źródłach wraca jedno słowo. Lawinogenna, podatna na obrywy i zsuwy. Taka była Polish Line, taka była ścieżka jaką wybrał się Jerzy Kukuczka i Tadeusz Piotrowski. Pomimo tych trudności udaje im się. 8 lipca 1986 roku stają na szczycie. W kronikach wygląda to jak czysty triumf.

Nowa droga na drugą górę świata. Niestety, na K2 triumf zawsze jest podejrzany dopóki nie dotrzecie na sam dół. I w tym przypadku K2 wystawia rachunek ponownie. 10 lipca Piotrowski podczas zejścia w skutek awarii raków traci je i chwilę potem spada z wysokości około 7900 metrów. To są dosłownie dwa dni od wejścia na K2 8 lipca do ciszy 10 lipca i myślę sobie, że znów wraca to co zawsze mówi się o K2, że ta góra zabija wtedy, gdy człowiek jest już przekonany, że zrobił najtrudniejsze. Wejście na K2 drogą Polish Line, drogą Kukuczki i Piotrowskiego nigdy nie zostało powtórzone. Profil ryzyka i lawinogenność tej trasy sprawiają, że kolejne ekipy nawet nie próbują wspinaczki tą drogą.

Z tych 13, 5 osób ginie w sekwencji sierpniowej burzy. Wcześniej, czerwiec, początek sierpnia giną Smolich, Pennington, Maurice i Lilian Barard, Piotrowski, Casarotto, Wróż oraz Muhammad Ali. W sierpniowej piątce są Julie Tullis, Alan Rouse, Hans Weisser, Alfred Imitzer oraz Dobrosława Miodowicz-Wolf. Dwoje ludzi, Bauer i Daimberger wychodzi z tego żywych, ale okaleczonych i z odmrożeniami. W 2018 roku organizowane były podpisy pod petycją o odznaczenie Dobrosławy Miodowicz-Wolf pseudonim Mrówka za jej bohaterską postawę. Niestety petycja była bezskuteczna. Dlaczego doszło do tak wielkiej tragedii na K2 akurat tamtego lata 1986 roku?