Po Prostu Wschód 06.04.2024

Po prostu Wschód. Magazyn Piotra Pogorzelskiego. Dzień dobry. Witam wszystkich, którzy słuchają nas w trójce i na platformach streamingowych. Dziś porozmawiamy o sytuacji migrantów z Azji Centralnej w Rosji. Oczywiście w kontekście niedawnego zamachu pod Moskwą, w którym zginęło ponad 140 osób. Później przeniesiemy się na Kaukas, gdzie Armenia coraz bardziej dryfuje w stronę zachodu, a Gruzja w stronę Rosji. Zaczynamy. Po prostu Wschód. Magazyn Piotra Pogorzelskiego. W studiu jest ze mną dr Ludwika Włodek ze Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Dzień dobry. Dzień dobry. Do zamachu w sali koncertowej Krokus City pod Moskwą, do którego doszło 22 marca, przyznało się tzw. państwo islamskie prowincji Khorasan.

Poza tym oni też Rosjanie sami też mają mnóstwo kompleksów i mają ten kompleks niższości wobec Europy, wobec Zachodu. W związku z tym bardzo chętnie używają sobie na kimś, kto ma gorzej od nich. Na tle kogo mogą być tymi europejskimi, tymi Dobrze zorganizowanymi, no funkcjonuje mnóstwo stereotypów na temat tych środkowych Azjatów. One są bardzo podbijane przez rosyjskie media. Jest mnóstwo programów i satyrycznych, i jakichś talk showów, w których jest taka standardowa figura tego środkowego Azjaty, który zdradza żonę, uprawia wielożeństwo, spóźnia się do pracy, jest taki niegramotny.

W studiu jest ze mną kolejny gość, Agnieszka Filipiak, dziennikarka, autorka newslettera poświęconego wydarzeniom na Kaukazie Południowym. Dzień dobry. Dzień dobry. Będziemy rozmawiać o Armenii i Gruzji. W krajach tych zachodzą wyjątkowo interesujące procesy. Rywań po latach, a może wiekach oficjalnej przyjaźni z Moskwą dryfuje w stronę zachodu. Gruzja z kolei idzie w przeciwnym kierunku. W piątek w Brukseli odbyło się spotkanie na wysokim szczeblu przedstawicieli Armenii, Czy my możemy nazwać tę wczorajszą deklarację przełomową? Myślę, że tak. To samo spotkanie premiera Paszyniana, premiera Armenii z sekretarzem stanu amerykańskiego Stanów Zjednoczonych i przewodniczącą Komisji Europejskiej, ale także był szef unijnej dyplomacji jest czymś bardzo wyjątkowym.

Wcześniej to się nie odbywało, premier poleciał do Brukseli, wszyscy na to spotkanie się właśnie dla niego pochylili się i przyjechali. Jest przełomowe, ponieważ doszło do bardzo odważnych deklaracji, ale za tymi deklaracjami idą też konkretne pieniądze. Armenia dostanie bardzo spore wsparcie finansowe i jest to niejako nagroda, znaczy z jednej strony zachęta, Aby utrzymała ten kurs taki proeuropejski, a z drugiej strony też nagroda za dotychczasowe działania. Tu jednak trzeba zwrócić też uwagę, że ten zwrot Armenii ku Zachodowi, i to mówi otwarcie premier Pashenian, premier Armenii, nie nastąpił dlatego, że nagle Ormianie się przebudzili i stwierdzili, że zachodnie idee im są bliskie i teraz będziemy dążyć do integracji z Unią Europejską, ale mówią wprost, ponieważ Rosja się od nas odwróciła, no to my musimy znaleźć nowego sojusznika, bezpieczniejszego partnera i jest to akurat Zachód.

Więc nie ma tutaj mowy o takim wyjściu z tego, z tych takich zaciśnięć, z tych jednak więzi. Ale Armenia też. Odgrywa bardzo kluczową rolę, jeśli chodzi o obchodzenie sankcji nałożonych na Rosję, szczególnie handel. I to były takie wzrosty handlowe o kilkaset procent, że w 2022 roku jeden z takich bardzo jaskrawych przykładów jest taki, że przez Armenię szło więcej pralek niż importowała cała Unia Europejska, a pralki to są Produkty, towary, które są podwójnego zastosowania, komponenty mogą służyć do produkowania broni. I to, co właśnie Zachód uderzył, to właśnie przekonanie Armenii, żeby nie była już takim silnym sojusznikiem Rosji i nie pomagał w obchodzeniu. I to, co też było w deklaracji wczorajszej Ursuli von der Leyen, to między innymi wśród tych pochwał była właśnie pochwała za to, że Armenia zaczęła współpracować i pomagać

Tak, to znaczy wszystkie trzy strony, czyli Unia Europejska, Stany Zjednoczone i Armenia zapewniały, że to w ogóle spotkanie nie dotyczy żadnej strony trzeciej i w ogóle nie ma o czym mówić i jakby wszyscy widzieliśmy, że to jest nieprawda. Z tym, że właśnie zacznijmy może od Azerbejdżanu, Przed tym spotkaniem zarówno Ursula von der Leyen, jak i sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych zadzwonili do prezydenta Elijewa, jak rozumiem, żeby go uspokoić, że rzeczywiście tu nie chodzi o podsycanie konfliktu na linii Armenia-Azerbejdżan, tylko chodzi o Rosję. Do Rosji, do Moskwy, wiadomo, nikt nie zadzwonił. Rzeczywiście i Zacharowa, i Ławro w wielu wywiadach podkreślali, To, co często Rosja robi, czyli umniejsza ten kraj, o którym mówi, że to w ogóle nie jest żadna podmiotowość, tylko że Armenia jest taką marionetką wykorzystywaną właśnie przez Zachód.