Mentionsy Mentionsy
Paranauci Podcast
Paranauci Podcast

Wśród szczytów Appalachów | MOTHMAN I INNE LEGENDY

16.02.2026 ·1 godz 25 min

W końcu! Paranauci wybierają się w najbardziej owiane tajemnicą góry Ameryki Północnej. Co znajdą w okolicach Blue Ridge?Źródła:https://appalachianmemories.org/2024/10/29/spearfinger-the-haunting-legend-of-the-cherokee-witch/https://www.worldhistory.org/article/2585/utlunta-the-spear-finger/https://cryptidz.fandom.com/wiki/Not_Deerhttps://sharonahill.com/the-uncanny-tales-of-the-not-deer/Polecajki:https://www.oldgodsofappalachia.com/

I taką historią jest właśnie Spare Finger, czyli dosłownie tłumaczone jako palec włócznia. Nazwa bardzo odpowiednia, zważywszy na to, kim ta postać jest. Ona pochodzi z tradycji Chirokezów i tam określana jest jako Utlunta. Funkcjonuje tam przede wszystkim jako folklorystyczny byt, który był utrwalany w obiegu ustnym przez długi czas. Przy opowieściach, przy ognisku, kiedy wymieniano się po prostu historiami. Rdzeń tego, co uważa się za klasyczną wersję historii, pochodzi od takiego etnografa, który się nazywał James Mooney. On napisał w 1887 bodajże książkę Myths of the Cherokee i tam on właśnie był wśród tych plemion, siedział z nimi przy ogniskach, słuchał ich opowieści i w ten sposób wytworzył, wytworzył, spisał w końcu historię Spearfinger.

W logice Mooney'a, który zbierał, no nie oszukujmy się, nie był w stanie zebrać od wszystkich chirokezów obecnie żyjących, natomiast to co zebrał i to co udało mu się jakoś tam skonsolidować, co pokrywało się w większości z historiami innych rdzennych Amerykanów, to to, że Sperfinger jest bardzo nadnaturalny. To znaczy on jest shapeshifterem, ona w zasadzie, chociaż shapeshifter oznacza też jakiś rodzaj tam niebinarności, Jest odporna na broń. Posiada serce, które jest ulokowane w jej dłoni. Ten Spare Finger, czyli dosłownie palec włócznia, posiada w tej samej dłoni, w której trzyma swoje serce. I ten palec służy jej jako broń. W tych samych dekadach także inny etnograf przebywał na tych terenach i badał temat Spearfinger właśnie.

A cała opowieść zostaje spięta ramą wyniszczającej choroby, czyli dosłownie tego deconsumption, co ma jakieś powiązania kanibalistyczne w mniemaniu Chirokezów. Natomiast jakby się zagłębić w tą opowieść, no to Utlunta, czyli ta nazwa pochodząca od Chirokezów, SpareFinger, Stone Dress Z tym, że tutaj pojawia się problem, bo oprócz Stone Dress istnieje jeszcze inna legenda, kryptyda, stworzenie Appalachów, które się nazywa Stone Man.

Ten element jest bardzo ważny, bo osadza legendę w historii, która doprowadziła do, można powiedzieć, upadku Sperfinger. Bo w tym Munajowskim przekładzie triumf odbywa się nie ze względu na to, że ktoś jest po prostu bardzo silny, czy tą Spearfinger po prostu okłada łapami, tylko trochę interpretuje to, co ona robi i reaguje na jej sposób działania. Bo kiedy Chirokezi zbierali kasztany, to dym uniósł się do góry i Spearfinger stwierdziła, że w takim razie ruszy na polowanie w to konkretne miejsce. I oni pod tymi liściami, tzn. te liście były wrzucane do dołów. I Sperfinger wpadła do tego dołu, w którym płonęły liście.

I zaczęła krzyczeć takim bardzo, bardzo przerażającym, nieludzkim głosem. Więc w tym momencie, czyjroko się zobaczyli, że to chyba nie jest taka bezbronna kobieta. I po jakimś tam dialogu stwierdzili, że to jest monstru i trzeba go zabić. No więc zaczęli strzelać w nią strzałami. Z tym, że żadna strzała się nie przebijała. I tutaj pojawia się też wątek ptaków, bo dla Chirokezów ważne są ptaki w świecie i utrwalili sobie w ogóle myślenie, że niektóre ptaki są dobre, a niektóre są złe. I tutaj na przykład Titmouse, czyli to jest sikorka konkretna dla Ameryki, sugeruje celowanie w serce, to znaczy tam, gdzie serce mamy my. Ale to się okazuje mylące, bo nasza Sperfinger oczywiście nie ma serca tam gdzie, tylko ma je na tej dłoni, na której ma ostry palec.

Mam wrażenie, że powiedziałam to wszystko na jednym wdechu. Możliwe, możliwe. Wracając jeszcze na moment tego, co mówiłaś, co ja mówiłem, co później ty przejęłaś, że brzmi to europejsko. Jest ku temu powód, ci Amerykanie, zwłaszcza ci, którzy mają nazwiska typu Mooney, oni pochodzą konkretnie z Europy najczęściej. Mooney, a konkretnie jego rodzice pochodzili z Liverpoolu, więc z Wielkiej Brytanii. Więc nic dziwnego, że tam jakieś celtyckie wpływy widać. Także pamiętajmy, że to są legendy Chirokezów, ale były spisywane przez białego człowieka, więc wiadomo, że tam mogło dojść do jakiejś nadinterpretacji albo troszeczkę zmienienia tego, co Chirokezi mówili, albo może po prostu okazuje się, że wszyscy po prostu boimy się tego samego i legendy będą się tak czy inaczej powtarzać w jakiejś tam części.

I to jest tak retroaktywnie trochę zaznaczane, że jeżeli widziałeś wcześniej dziwnego jelenia, to to jest to, co powstało na Tumblerze 7 lat temu. Uważam, że dajmy temu kilka, kilkanaście lat i ktoś już zauważy, że w starych legendach chirokezów były takie nielenie. I tak samo jak się stało z większością dzisiejszych kryptyt, podepniemy sobie to po prostu pod wcześniejsze wierzenia i zapomnimy o tym, że orygin tego pochodzi bezpośrednio z internetu. Tak, bo to jakoś nadaje realności, weźmie to w grube cudzysłów, kiedy szukamy tych korzeni gdzieś głębiej, gdzieś w historii. Poza tym też nie można

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.