Demon na smyczy | PSY, KOTY I ZAŚWIATY

Więc może prawda leży gdzieś pośrodku. Tym bardziej mnie zastanawia to, o czym mówiłaś, że ludzie tam nadal chodzą z psami. To znaczy, jeżeli mam w swoim mieście miejsce, które nazywa się UBOJNIA KOTÓW, kurwa, tu koty umierają i idę tam ze swoim kotem, to chyba wiem, na co się pisze trochę, nie? Tak, ale wydaje mi się, że bierze się tam psa, oczywiście na smyczy, żeby w ogóle sprawdzić, czy to działa. Trochę, wiesz, masz świadomość, że zatrzymasz tego psa na tym smyczy, UBOJNIA KOTÓW. No tak. Dobrze, ja mądrych rzeczy dzisiaj nie mam, ja mam za to coś z Apallachów, a wiemy, że wszyscy kochamy Apallachy i wszystkie historie związane ze stworzeniami tam. Także słuchajcie, Wampuskat, czy tam Wampuskat, będę mówił Wampus, bo tak mi się łatwiej mówi.

To jest jedna z najbardziej charakterystycznych postaci amerykańskiego folkloru, jeżeli chodzi o góry, a szczególnie Apallachy. Wampuskat opisywany jest jako stworzenie o ciele ogromnego kota, często pantery lub pumy, z ludzkimi lub homonoidalnymi cechami twarzy. W różnych wersjach opowieści bywa bestią często zwierzęcą, demoniczną hybrydą albo człowiekiem, który został przeklęty i przybrał kociom postać na zawsze. W każdej jednak wersji Wampuskat jest istotą, która budzi strach, który jest związany z nocą, z polowaniem i karą za złamaniem tabu. Najbardziej znana wersja legendy ma swoje korzenie w tradycji rdzennych Amerykanów, szczególnie plemienia Cherokee. W niej Wampuskat był kiedyś kobietą, żoną myśliwego, która postanowiła złamać prawo plemienia. Zaintrygowana tajemniczym rytuałem mężczyzn, udających się na polowanie na wielkiego ducha, założyła skórę pumy jako kamuflaż i ukradkiem podążała za nimi, by zobaczyć ceremonię.

W miejscowym folklorze wampuska zyskała też znaczenie symboliczne. Bywała postrachem dzieci. Opowiadano im, że jeśli będą chodzić nocą do lasu, wampus je porwie. W niektórych społecznościach przedstawiano ją jednak jako strażniczkę lasów, która każe tylko tych, którzy niszczą przyrodę lub łamią dawne prawa. Współcześnie Wampus Cat pojawia się również w szkolnych i uniwersyteckich maskotkach sportowych. Przykładem jest Clark Range High School w Tennessee czy Conway High School w Karolinie Północnej, gdzie jej wizerunek, choć groźny, stał się symbolem odwagi i waleczności. Badacze folkloru sugerują, że Wampus Cat może być połączeniem kilku źródeł rdzennu amerykańskich legend, opowieści o wędrujących panterach i pumach, które w XIX wieku wciąż występowały na wschodzie USA, A także popularnych w tamtych czasie historii o kobietach-wilkołakach czy innych ludziach przemieniających się w zwierzęta.

Sama nazwa Wampus mogła pochodzić od starego amerykańskiego określenia Catawampus, oznaczającego coś dziwnego, krzywego lub złowrogiego. Dziś łampuskat funkcjonuje w kulturze popularnej zarówno jako straszny potwór, jako jakiś symbol lokalnej dumy. Pojawia się w książkach, grach wideo i programach telewizyjnych o tematyce paranormalnej. Jej legenda jest przykładem tego, jak dawne opowieści rdzennych ludów i późniejszych osadników połączyły się w jeden mit, który przetrwał wieki dostosowując się do nowych czasów. Dziś mówi się o nim wszędzie. Myślę, że najbardziej popularny wizerunek w ogóle łampuskat widzieliście pewnie u... Wendy Goona, kiedy on robił tą swoją historię, ten swój tier list amerykańskich stworzeń mistycznych, powiedzmy.