40. Ankieta ESG - przełom w zarządzaniu ryzykiem kredytowym

Sektor finansowy, który na co dzień konkuruje o klientów, w zasadzie w mniej niż rok stworzył wspólne rozwiązanie do pobierania danych ESG od klientów. Dlaczego było to potrzebne i co to jest za rozwiązanie? O tym właśnie będzie dzisiejszy odcinek. Ja nazywam się Michał Trajanowski i witam wszystkich na kanale Polsif Talks, a dzisiaj ze mną w studiu aż 3 gości. Jest ze mną Marta Noran, członkini zarządu stowarzyszenia Polsif. Cześć Marta. Cześć, dzień dobry. Jest również Michał Pstyga, dyrektor Departamentu Zarządzania Ryzykiem ESG w ING Banku Śląskim. Cześć Michał. Cześć, dzień dobry. I Filip Wójcik, ekspert do spraw ESG w Biurze Informacji Kredytowej. Cześć Filip. Cześć, dzień dobry. Słuchajcie, dlaczego banki w ogóle zarządzają ryzykiem ESG?

Jak ten temat trafił w ogóle do instytucji finansowych? Temat trafił do instytucji finansowych kanałem nadzorczym, bo w 2020 roku Europejski Bank Centralny zaczął wskazywać, że banki powinny się tematem wtedy związanym z klimatem i środowiskiem zajmować. To oczywiście później ewoluowało w stronę całego ESG. Natomiast to nie jest tak, że te zmiany klimatyczne są dla banków i dla ich działalności zupełnie neutralne czy pomijalne. Bo tak naprawdę to, że klimat się zmienia, widzimy gołym okiem. Wystarczy spojrzeć na chociażby poziom wody w Wiśle. Ostatnio pojawiały się komunikaty o tym, że mamy niedobory wody na Mazowszu.

Duże instytucje operujące pod nadzorem Europejskiego Banku Centralnego były przez szereg lat audytowane pod kątem zgodności, tudzież braku zgodności z tymi wytycznymi. W styczniu 2025 roku pojawiły się wytyczne EBO, które tak naprawdę obowiązują wszystkie banki działające w Europie, nie tylko te ze strefy euro, więc chcąc nie chcąc polskie banki też są zobowiązane, żeby być zgodnymi z tymi regulacjami. Generalnie trudno zarządzać ryzykiem, jeżeli nie ma do niego danych, więc z jednej strony oczekiwania regulatora jest takie, że ponieważ to już trwa ta nasza przygoda z ryzykiem ASG ponad 6 lat, że będziemy przynajmniej w zakresie klimatu i środowiska zarządzać ryzykiem na podstawie danych, będziemy próbować dane pozyskać.

Jeżeli chodzi o kwestie związane z aspektami społecznymi czy z ładem korporacyjnym szeroko rozumianym, tutaj cały czas jeszcze mamy taką możliwość, że możemy bazować na danych bardziej opisowych. Dobrze, ale dlaczego te dane ESG są istotne z perspektywy banków właśnie w takim kontekście zarządzania ryzykiem? Ale chodzi mi bardziej o tą stronę instytucji, a nie stronę taką regulacyjną, zewnętrzną. Bez danych bardzo ciężko jest zarządzać tym ryzykiem i tak jak Michał wspomniał, też regulator to bardzo jasno zaznaczył, że te dane są nam bardzo potrzebne, żeby móc tym ryzykiem zarządzać. I to jest taki pomysł, w którym klienci są dla nas bardzo istotni, bo dla nas jako banków to właśnie przez klientów, przez nich jesteśmy narażeni głównie na te ryzyka.

Pomimo uproszczenia dyrektywy CSRD i zmniejszenia obowiązków raportowych dla klientów, dla przedsiębiorstw, oczekiwaniem regulatora jest, że będziemy te dane zbierać tak, jakby ten obniwus się nie pojawił, więc tutaj myślę, że dobrze byłoby też sobie powiedzieć, jeżeli słuchają nas klienci banków w szczególności, że tutaj mamy taki Dwugłos regulacyjny i o ile, jeżeli chodzi o raportowanie, w szczególności raportowanie pod kątem CSRD, tutaj mamy do czynienia z uproszczeniem czy odręczeniem obowiązków raportowych, o tyle wymogi dla banków pozostały tak naprawdę w zeszłym roku niezmienione i tak naprawdę musimy pytać o dane dotyczące zarządzania ryzykiem ESG, co najmniej te firmy, które zatrudniają mniej więcej 250 pracowników.

Marta, a jak to się stało, że banki podjęły współpracę w tym temacie? Bo z reguły jest tak, że ta współpraca sektora jest w sytuacji, kiedy trzeba w jakiś sposób wejść w dialog z regulatorem chociażby, czy odbywa się to przez Związek Banków Polskich. A czy tutaj było inaczej? Czy to była taka inicjatywa oddolna? Jak to wyglądało? To była jak najbardziej inicjatywa oddolna i w zeszłym roku, na początku zeszłego roku, my wszyscy jako sektor bankowy staliśmy przed dużym, dużym wyzwaniem. Mieliśmy rok, żeby zacząć zbierać te informacje wskazane w wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego w sprawie zarządzania ryzykami ESG. I tam w tych wytycznych była podana lista punktów danych, minimalna lista punktów danych.

Być może niektórzy, którzy rzadko się spotykają z BIK-iem, uważają to tylko i wyłącznie za takie typowe dane kredytowe, że ma jakiś kredyt na raty albo co. Ale BIK jest pełen różnych inicjatyw, takich naprawdę technologicznych też, czy pod kątem weryfikacji behawioralnej, biometrii. No i na tej liście jest również ESG już od ładnych paru lat, ponieważ od Od 2022 już tutaj zaczęliśmy wspierać banki, jeżeli chodzi właśnie o dane ESG, więc ta synergia była dość naturalna, zwłaszcza biorąc pod uwagę relacje i takie zaufanie do BIK-u spośród banków. Nie trzeba było budować jakiejś infrastruktury od zera, nie trzeba było budować właśnie relacji, umów, które bardzo długo czasu zajmują, więc tutaj na pewno mieliśmy łatwiejszy start i dlatego Big był tą instytucją, gdzie dość łatwo przyszło to skojarzenie.

Dodam, że podobny też pomysł padł ze Zrzeszenia Banków Współdzielczych, gdzie te ankiety też mechanizm był dość podobny, no bo oczywiście tam dostosowanie się do klienta banku spółdzielczego zazwyczaj, a do banku komercyjnego to zupełnie inny zestaw pytań i zakresu tych danych. No więc myślę, że dlatego BIK tutaj był tym naturalnym wyborem, że nie trzeba było budować od zera, a też właśnie w zakresie danych ESG już wspieramy od kilku lat pod kątem takiej bazy, zwłaszcza ujawnień taksonomicznych, więc tutaj BIK jak najbardziej pierwszy. Pierwszy wybór, no i przynajmniej te banki, które tutaj dołączyły, przynajmniej ta większość, to nie żałują tej decyzji. To jest bardzo ciekawe. A jak wyglądały prace w ogóle nad wdrożeniem tej współpracy, tej ankiety?

Nie ma, że tak powiem, z tym problemu i klient zawsze dostanie jeden wzór ankiety. To jest tak, że klient dostaje to jakoś mailem? Jak to wygląda? Jest to wystawione na platformie i klient musi się zarejestrować w platformie i dodać firmę do tej platformy. Czyli dostaje jakiegoś linka, tak? Wchodzi na platformę. Oczywiście komunikacja, jak on to dostanie, to już jest kwestia banku, więc ja tutaj nie chcę wchodzić, bo to też jest różnie. Ale wchodzi na platformę ESG BIK i tam zakłada konto najpierw na portalu BIK, a potem dodaje firmę do tej platformy. Tutaj zadbaliśmy, tak jak we wszystkich produktach BIKowych, o to bezpieczeństwo, żeby nie było tak, że ktoś się pod firmę podszywa,

Po naszej stronie są planowane również kolejne ulepszenia tego rozwiązania, zwłaszcza związane z automatyzacją. Mówimy, że im bardziej ułatwimy klientowi wypełnienie tej ankiety, tym większa szansa, że ją wypełni i wypełni ją sumiennie. Więc na tym będziemy się skupiać. No i oczywiście jak dostaniemy zaktualizowane pytania pod kątem standardów, no to będziemy też to aktualizować na platformie. Ja myślę, że w tej chwili najważniejsza jest ta warstwa komunikacyjna, bo to na czym mi jako przedstawicielowi sektora finansowego zależy, to żeby ta informacja o tej platformie Polsif dotarła szeroko do sektora przedsiębiorstw, żeby sektor przedsiębiorstw wiedział, że to jest w tej chwili nowy standard, w którym będziemy pobierać dane dotyczące szeroko rozumianego ryzyka ESG.

Klienci, z którymi rozmawiałem też się pytają, kiedy kolejne banki Będą dołączać i będą też wystawiać takie ankiety, więc myślę, że to jest ważne. Także przed nami też seria artykułów, publikacji w mediach. Była informacja w miesięczniku bank, w pulsie biznesu. Teraz przygotowywany jest przez Filipa z moim komentarzem artykuł do parkietu. Równolegle planujemy też brać udział w wydarzeniach rynkowych, chociażby Kongres Stowarzyszenia Emitentów Giełdowych, który będzie w czerwcu, żeby promować rozwiązanie sektorowe. To jako puentę tego naszego spotkania powiem tak, mam dużą nadzieję, że ten nasz odcinek, który nagrywamy, ta nasza audycja, to będzie takie okienko na świat, gdzie być może nasi słuchacze, potencjalni klienci też dowiedzą się o takiej ankiecie, o tym, jak mogą ją wypełniać, a to wszystko będzie sprzyjało zbieraniu kolejnych danych ESG.