Zmartwychwstanie Piero della Francesca | s05 e07

Historia Krzyża Świętego. To jest praca, ten cykl, który tworzył w takich dwóch etapach, niezwykle ważna w jego twórczości, bardzo też ciekawa ikonograficznie. I mniej więcej właśnie w tym okresie był też zatrudniony, chociaż tutaj nie mamy żadnych przekazów, jak to zamówienie wyglądało. Do namalowania na ścianie tego pałacu Rady Miejskiej w Sansepolcro sceny ze Zmartwychwstaniem. Myślę, że z tego przedługiego wstępu ta ostatnia informacja jest bardzo ważna. Zmartwychwstanie nie należy do dekoracji żadnego kościoła, żadnej świątyni. Powstało jako dekoracja w świeckim wnętrzu.

Chrystus jest zdecydowanie dominującą postacią w tej kompozycji, ukazane w pełni frontalnie i trzymający proporzec ze znakiem krzyża. To oczywiście jest i jego niejako symbol też śmierci, którą poniósł na krzyżu, życia, które oddał za zbawienie ludzkości. Ale to też odwołuje się do symbolu krzyżowców, symbolu krucjat. Wiąże się też z odniesieniem do Ziemi Świętej, co za chwilkę też Wam przypomnę, czemu to może mieć znaczenie. I jest on zdecydowanie aktywną postacią tutaj, aktywnym faktorem w tej kompozycji. W kontraście do żołnierzy, którzy ukazani są w dolnej sferze, pogrążeni we śnie, w różnych ułożeniach postaci, żołnierze, którzy symbolizują, można powiedzieć, ziemską stronę też tej opowieści, ten sen i ich brak czuwania, bo oni przecież mieli pilnować grobu Chrystusa,

Zespolenie tego elementu, czyli kamienia, z miejscem, w którym powstało dzieło, czyli w Sansepulcro, razem też w połączeniu z tym sztandarem ze znakiem krzyża, czyli krzyżowców, co odnosi nas do Ziemi Świętej. I teraz Sansepulcro oznacza święty grób. I jest to bezpośrednie nawiązanie do grobu pańskiego znajdującego się w Jerozolimie. Miasto to bowiem szczyci się posiadaniem relikwii grobu pańskiego właśnie w postaci kamienia, które znajduje się, które jest przechowywane w mieście i od którego miasto wzięło też swoją nazwę. Badacze idący tym tropem wskazują na możliwość właśnie zasygnalizowania połączenia z tą tożsamością miejską, bardzo silnie identyfikującą się z grobem pańskim.

W postawie Chrystusa, który też właśnie jedną nogę ma tak zgiętą pod kątem prostym i wychodzi z grobu. Również ułożenie postaci, tam też jest w pasie dolnym, są śpiący żołnierze w innym ułożeniu, ale w podobnym zamyśle. Potem właśnie ta część środkowa z Chrystusem wychodzącym z grobu i ukazanie tego na tle pejzażu. Całkiem możliwe, że to było inspiracją też i dla zamawiających, Którzy uznawali ważność tego ołtarza dla miasta jako punktu odniesienia. Zwłaszcza, że ołtarz znajduje się w kościele, gdzie pochowani są święci Arkano i Egidio. Ci, którzy mieliby właśnie przywieźć do miasta relikwie grobu świętego.

Owego malowidła niech świadczy fakt, że około 1600 roku umieszczono ołtarz przed tym freskiem, właśnie w tej siedzibie. Nie jest to trudne do wyobrażenia sobie, dlatego że wiara miała bardzo ważne też znaczenie przecież i sprawowaniu rządów w mieście, co wcześniej już Wam też zasygnalizowałam. To jest też ciekawy moment, w którym to dzieło powstaje, nie tylko w twórczości Piero della Franceschi, który był wówczas zajęty chociażby wykonywaniem fresków Varezzo, tej historii Krzyża Świętego, Ale samo Sansepolcro było w takim okresie pewnych zmian, ponieważ w 1441 roku zostało ono kupione przez Republikę Florencji, która wówczas miała bardzo silną pozycję i też zdobywała tereny wokół.