Mariny | s02 e24

No i jeśli zważymy, że obraz ten powstał w drugiej połowie XVI wieku i dopiero był próbą rozpoznania, można powiedzieć, terenu w tym gatunku malarskim, to jest to taki kamień milowy. Bardzo ciekawy zresztą obraz znajduje się w kolekcji Dorii Pamphili w Rzymie. Jednak za twórcę gatunku zwykło się uważać Henrika Fromma, artystę, który jako pierwszy zaczął tworzyć na szeroką skalę przedstawienia w zasadzie statków ukazanych na wodzie i najważniejsze jednak było w nich przedstawienie wydarzenia historycznego, jak na przykład wjazd Ryderyka V, lektura Palatynatu,

Jednak z jego osobą wiąże się również swoista legenda spisana przez Carrella van Mandera w jego Księdze o malarstwie. To jest ten historiograf, ten kronikarz można było powiedzieć z Harlemu, który podjął się wyzwania Spisania historii malarzy holenderskich, malarzy niderlandzkich do początku XVII wieku, kiedy ta księga została wydana. I tam też opisał przygody Henrika Fromma, trochę czyniąc z niego, właśnie Van Mander uczynił z niego tego protoplastę malarstwa pejzaży marynistycznych. I też opowiedział o przygodzie. Fromm miał podróżować po Europie, zanim powrócił do swojego rodzinnego miasta Harlemu.

Miał się rozbić w trakcie jednej z tych wypraw u wybrzeży Portugalii, a następnie tę swoją przygodę miał uwiecznić właśnie w obrazie. I to niejako miał być taki początek, czy też inicjacja Fromma w tematykę marynistyczną. Oczywiście jest to bardzo malownicza historia, ile w niej jest prawdy, tego nigdy się nie dowiemy. Jednak istotne jest, że rzeczywiście twórczość Fromma, mocno skupiona na wydarzeniach historycznych, bitwach morskich, czy właśnie jakiś takich ceremonialnych wydarzeniach, mocno wpłynęła na artystów kolejnych pokoleń.

Więc jak widzicie, mariny same w sobie rzeczywiście niosą duży potencjał ukrytych symboli. Wracając jednak do artystów. Opowiedziałam Wam o Henriku Frommie, który dał początek do przedstawień, w których najważniejsze były statki. Tak sobie to podsumujmy. Natomiast jego współczesnym kolegą po fachu był Jan Porcelis. Artysta, który w zupełnie innym kierunku popchnął tą dziedzinę malarstwa marynistycznego, malarstwa pejzaży morskich. Ponieważ dla niego najważniejsze było ukazywanie zjawisk pogodowych. Ukazywanie tego, w jaki sposób światło rozkłada się na wodzie, w jaki sposób ją przenika, jak przenika przez chmury, jak chmury wyglądają, jak one się zmieniają w zależności od tego, jaka jest pora dnia, jakie są warunki pogodowe.

Taki też sposób malowania, czy też taki modus artystyczny wybierali. Jednym słowem, zamawiali u takiego, a nie innego artysty. A do wyboru mieli, jak już Wam wspominałam, Henryka Froma, Jana Porcelisa, Czy Simona de Flickera? Tutaj mówimy o głównie pierwszej połowie XVII wieku. I ten ostatni jest najważniejszy dla rozwoju późniejszych pokoleń tych artystów marynistycznych, bo w jego twórczości łączy się zarówno to, co Fromm zaproponował, czyli przedstawienia statków, Ale już nie ujętych tak sztywno, jak to było u tego artysty i tak bardzo kolorowo, bo to też jest cecha charakterystyczna malarstwa Fromma, że one były takie bardzo graficzne te przedstawienia.