Albrecht Dürer Autoportret 1500 s04 e23

A ten odcinek postanowiłam poświęcić autoportretowi Albrechta Dürera z Alte Pinakotek w Monachium. Który to autoportret powstał w 1500 roku. I jest to niniejszym trzeci raz, kiedy spotykamy się z Dürerem. Przypominam Wam, że w sezonie pierwszym możecie posłuchać opowieści o jego obrazie Święto Różańcowe, a w sezonie trzecim opowieści o autoportrecie z 1498 roku, który znajduje się obecnie w Prado. I wiedziałam, że porywam się trochę z motyką na słońce, kiedy pomyślałam, że uda mi się podsumować wszystko, co do tej pory opowiedziano o tym autoportrecie z Monachium, bo okazuje się, że cały czas powstają nowe próby interpretacji tego niezwykle ciekawego, a jednocześnie kanonicznego autoportretu.

Ale wciąż w Norymberdze Dürer musiał walczyć o to, ażeby w świadomości mieszczan, w świadomości jemu współczesnych nie być tylko synem złotnika, którym był, nie było w tym żadnego wstydu, ale twórcy właśnie, no... Twórcę, rzemieślnika, a nie kreatora, kreatora rzeczywistości, jakim już chciał się też widzieć po zetknięciu się z teorią sztuki we Włoszech, którą zresztą sam promował później w swoich pismach i rozwijał. Dürer był niezwykle kreatywną osobą, miał niezwykłą wyobraźnię i też przekonanie o tym, czym jest sztuka. I poprzez swoje autoportrety, i tutaj mamy takie trzy zasadnicze autoportrety, które stworzył, to jest ten właśnie autoportret z Prado.

Przypominam, w sezonie trzecim mamy o nim też odcinek. Wtedy Dürer miał 26 lat, kiedy się na nim sportretował. I ten autoportret jest w Prado. I mamy jeszcze wcześniejszy, w wieku 22 lat, autoportret, który obecnie znajduje się w Luwrze. I to wszystko są jego próby ukazania artysty, jakim był, jako takiej samodzielnej jednostki o wyższym statusie społecznym. To możemy wywnioskować ze strojów, zwłaszcza tego z 1498 roku, kiedy on Przyrównuje siebie do dworzenina, właśnie do postaci, która nie jest mieszczaninem, jest wyżej w hierarchii.

To bardzo ciekawe, ale brakuje mi jeszcze kontekstu, jak rozumieć to spostrzeżenie. Bo jednocześnie nie odnosi się ona do zagadnienia owego kołnierza, określonego w innych badaniach jako wykonanego z futra kuny, a jak wam już wspomniałam, zastosowanie tego futra w ubiorach mieszczan było bardzo ściśle ograniczone i wyznaczane wręcz przez reguły państwowe. Tutaj brak odniesienia do tego aspektu. Niemniej, kiedy porównamy sobie te trzy autoportrety, o których już Wam wspominałam, czyli z Louvre, z Prado i ten właśnie z Monachium, to w tych dwóch wcześniejszych, kiedy Dürer jeszcze jest młodzieńcem, kiedy wędruje, kiedy jest bliżej tej swojej podróży do Wenecji, albo przed nią, albo po niej,