Onet Rano. Goście: Gawkowski, Bryc, Miernicka CAŁY ODCINEK

Na program zaprosił McDonald's. Dzień dobry Państwu, Magdalena Rigamont i Onet Rano Wiem. No właśnie, będziemy wiedzieć więcej na temat tego, co się dzieje na Węgrzech w przyszłym roku, w kwietniu, wybory parlamentarne w tym kraju, który jest naszym bratankiem od tysięcy lat. lat, ale skrywa się tam Marcin Romanowski i o Marcinie Romanowskim, byłym wicemistrze sprawiedliwości, który zwiał, a ma dużo problemów w Polsce. Będę rozmawiać z moim gościem Dominik Hej, autor książki Węgry na nowo. Pokazuję państwu tę książkę, bo to jest naprawdę dobre kompendium wiedzy na temat tego, co się na Węgrzech dzieje i trochę co się będzie działo.

Dzień dobry Dominiku. Dzień dobry. Słuchaj, Szef opozycji węgierskiej, Piter Madzior, dobrze powiedział? Madzior. Mówi, że Marcin Romanowski musi kombinować, co dalej robić, czy szukać jakiegoś innego kraju, żeby się ukryć przed polskim wymiarem sprawiedliwości. No i co ty na to? Rzeczywiście może być tak, że Orban i jego Fidesz w kwietniu przegrają wybory i Romanowski zostanie na lodzie? Jeżeli Młodzior wygra wybory, to nie będzie miał wpływu na sądownictwo, co sam deklaruje. To jest deklaracja Piotra Młodziora. W związku z tym, jeżeli nie będzie miał wpływu na sądownictwo, to nie będzie miał wpływu na decyzje dotyczące azylu.

To, że węgierski parlament uchwalił ustawę, która specjalnie chroniła jeszcze bardziej doktora Romanowskiego i o tym była mowa też w mediach węgierskich, oczywiście nie prorządowych. Tylko on sobie sam uchwalił tę ustawę, prawda? Autorytarnie. Dość szybko. Natomiast jeżeli przyjmiemy ten wymiar dotyczący praworządności, o której tyle Młodzior mówi, to on nie będzie miał wpływu na to, czy dr Romanowski pozostanie na Węgrzech, czy nie. On mówi jednocześnie, że wielu Fideszowców będzie musiało z Węgier uciec. i znaleźć jakieś nowe lokum dla siebie. Może Polskę, jak PiS wygra wybory w Polsce w 2027 roku. Myślę, że kiedy w grudniu faktycznie ta decyzja zapadała, to pisałem wówczas, że to jest między innymi po to, że gdyby trzeba było się ewakuować z Węgier, to żeby było blisko.

Dlaczego my... Politycznie mam wrażenie, że nie i to, że zawładnięto... To znaczy, bo to się politycznie opłacało. Zacznijmy od tego i w zasadzie to wsparcie i mocne zaangażowanie. Pan doktor Romanowski jest dyrektorem Węgiersko-Polskiego Instytutu w ramach Fundacji Centrum na Rzecz Praw Podstawowych. To jest think tank... Fideszu, aczkolwiek oczywiście nieformalnie Fideszu, który przygotowywał skądinąd całkiem ciekawe analizy dotyczące praworządności na Węgrzech w sporach Węgier z Komisją Europejską. No i później przekształcił się w podmiot, który dzisiaj stoi za taką ideową linią patriotów dla Europy. No i też tej całej idei anti-walk, którą Wiktor Orban chciałby realizować w Europie.

Telex powstał, bo rząd przejął indeks. Oczywiście nieformalnie, ale doprowadził do zwolnienia całego pionu politycznego i oni założyli nowe medium. I tak naprawdę jest kilka redakcji węgierskich, które upubliczniają te kwestie, ale znowu w elektoracie Fideszu one nie rezonują, bo tam po prostu premier ma prawo. Natomiast w elektoracie opozycji to w zasadzie utrwala tylko to przekonanie, które i tak tam występowało dotyczące tego, że premier w wykazie majątkowym jest de facto człowiekiem niespecjalnie zamożnym. A jednocześnie... Pan ma bogatego ojca, miliardera. Oczywiście, który jest rolnikiem. I to on ma te zebry podobno. Tak, tak, tak. A obok ma działkę jego żona, a obok ma działkę Lorenz Misarosz, który z człowieka bardzo ubogiego stał się najbogatszym Węgrem. No dobrze, to nadzieja jest, czy nie ma? Znaczy, żeby dotrzeć do umysłów, żartując, zawsze jest nadzieja, aczkolwiek będzie to nieprawdopodobnie skomplikowane, bo, wracając trochę do pana doktora Romanowskiego, Centrum na Rzecz Praw Podstawowych, jego szef, Miklos Santo, jest szefem czegoś takiego, co się nazywa KESMA, czyli Stowarzyszenia Prasy Środkowo Europejskiej.

To jest 500 tytułów, do których udziały oddali właściciele, tak aportem wprowadzając do tej organizacji w imię patriotyzmu. W związku z tym nawet ten podmiot, oczywiście tam nie ma tylko politycznych... Tylko co to jest ten patriotyzm węgierski? No ochrona węgierskich interesów też przed Brukselą i innymi podmiotami, no i też choćby w kwestiach Ukrainy. Węgry są członkiem Unii Europejskiej i Młodzior mówi, że to jest paradoksalne, że facet, który dopuścił się różnych kryminalnych... występków, mówię teraz o doktorze Romanowskim, chroni się w jednym z państw Unii Europejskiej i Unia Europejska nie może nic z tym zrobić. Znaczy nie może, no bo prawo jest takie międzynarodowe i Węgrzy dali jeszcze dodatkową ochronę. To byłoby pewnie kiedyś zmartwienie polskiego konsulatu w Budapeszcie.

Ale jakby idąc po tej linii, jest dyrektorem tego instytutu. Ta współpraca aktywności doktora Romanowskiego na Węgrzech, jeśli się spojrzy nawet wstecz, z tym instytutem była związana, bo ideowo byli państwo bliscy, że tak powiem. I z ministrami rozmaitymi sprawiedliwości na Węgrzech. O Zjednoczonej Prawicy. Tak, że sporo... aktów prawnych były pewne próby przeniesienia ich na polski grunt. Tylko one nie przechodziły głównie dlatego, że w Polsce nie było większości konstytucyjnej. I coś, co nawet odróżniało Polskę i Węgry, kiedy już słuchałem o tym, że w Polsce jest jak na Węgrzech, to było to, że w Polsce wciąż mówiono o tym, że być może w 2023 roku opozycja przejmie władzę. Na Węgrzech już nie było o czym gadać, dlatego że system ordynacji wyborczej, my wciąż nie wiemy, czy TISA wygra wybory.

Jeszcze więcej, ale jeżeli Piotr Młodior mówi, że chce praworządności na Węgrzech i systemu takiego sprawiedliwości prawidłowego, to on nie będzie miał żadnego przełożenia na to, czy pan dr Romanowski dostanie azel, czy nie. I jeżeli literalnie się tego trzymamy, to znaczy, że nie wiemy, co będzie, bo to jest decyzja niezawisłego sądu. No chyba, że młodzież sam sobie zaprzeczy. Proszę państwa, czytajcie państwo Węgry na nowo. Dominik Hej, doktor politologii, dziennikarz polski. Nielubiony na Węgrzech, więc by zaznaczył. Nielubiony na Węgrzech, ale z węgierskimi korzeniami. Bardzo dziękuję, panie doktorze. Dziękuję. Koncert rozmowy Magdalena Rigamonti, Onetrano, Wiem, wydawał Wojciech Małachowicz. Dziękuję, do widzenia.