State of Play i upadek gier Playstation

Cześć, nazywam się Grzegorz Wątroba, a to mój kanał Okiem Deva. Dzisiaj połączę omówienie State of Play oraz aktualnego stanu Playstation, gdyż moim zdaniem istnieje tutaj silna korelacja. Zobaczycie liczby, statystyki, pewne zauważalne trendy, ale i szereg moich opinii na aktualną sytuację niebieskich. Jeżeli chcecie wspierać rozwój kanału, zapraszam do lajków, subów, udostępnienia, dalej dołączenia do Discorda, Patronite'a, wszystkie linki znajdziecie w opisie. Jedźmy z tematem. 2 czerwca, czyli w dzień przed nagraniem tegoże materiału, Sony Interactive Entertainment zaprezentowało swój najnowszy State of Play, trwający ponad godzinę pokaz, który miał rozpalić wyobraźnię graczy przed Sezonem Summer Game Fest. Prezentacja obfitowała w rozbudowane materiały z rozgrywki Marvel's Wolverine i też ogłoszenie, na które w sumie bardzo czekałem, bo jako One More Thing dostaliśmy God of War Laufey z 20-minutowym gameplayem, zapowiedź przy okazji, co już mniej mnie ekscytuje, Antigone II i dziesiątki innych tytułów, które wspomnę później.

Dla wielu obserwatorów to był No, z ostatnich powiedzmy pokazów jeden z najsilniejszych, stąd nie można powiedzieć, że był totalnie zły. Natomiast jest pod pewnymi względami symptomatyczny i dodatkowo jeszcze trzeba tutaj ująć ten kontekst w jakim się odbył, bo jest znacznie mniej optymistyczny. Dzień wcześniej, przed State of Play, czyli 1 czerwca, Steven Totilo z Game File upublikował analizę potwierdzającą to, co dla wielu deweloperów i analityków było raczej oczywiste od lat. Sprzedaż gier first party Playstation systematycznie spada i ta tożsamość marki upada w zasadzie od 2020 roku.

Z mojej perspektywy patrzę na tę sytuację trochę dwojako, bo widzę studio, które wciąż potrafi generować ekscytację i tytuły, które, no cóż, wyznaczają pewne trendy jakościowe. Z drugiej widać dane, które malują obraz firmy szukającej nowej tożsamości po błędach poprzednich szefów, którzy wyrypali tak naprawdę wielką markę w 12 projektów, z których praktycznie dwa wyszły, z czego jeden tylko sensownie zarabia. Tym samym jest tutaj bardzo taka faza upadkowa jeżeli chodzi o marki Playstation i dopiero teraz próbują się odgrzebać. Mimo ogromnych inwestycji w przejęcia studiów i gry usługi nie zdołali utrzymać pewnego wolumenu sprzedaży i tutaj widać ewidentnie, że popełniono skandaliczny błąd i to na miarę całej powiedzmy generacji, jednej generacji konsol.

Dane, na które opierają się analizy pochodzą z corocznych raportów finansowych Sony, w których firma od roku fiskalnego 2018 podaje łączną liczbę sprzedanych kopii gier First Party na PlayStation 4 i 5 zestawienie, które przygotował Game File. Następnie omówił m.in. Insider Gaming, Game Developer, Eurogamer. Przedstawiają się następująco. W roku fiskalnym 2018, Sony sprzedawało ponad 54 miliony kopii gier. W 2019, 49, 2020 osiągnięto absolutny szczyt 58 milionów kopii ponad. Przy czym następował potem już systematyczny spadek 2021 43,9, 2022 43,5, 2023 39,7, czwarty zaledwie 28,9. Dopiero aktualny, znaczy poprzedni nieaktualny, dopiero poprzedni rok czyli 2025 to jest niewielki powiedzmy zwrot trendu do 32,1 miliona kopii.

Ghost of Tsushima 5 w zaledwie 4 miesiące i blisko 10 do drugiej rocznicy premiery, tym samym mieli naprawdę solidne wyniki. Niemniej, jak słusznie zauważa Tutilo w swoim raporcie, gdyby spadek był wyłącznie efektem wygasania pandemicznego boomu, powinniśmy obserwować analogiczny spadek w ogólnej sprzedaży gier na platformach Playstation, a tak się nie dzieje. Problem leży więc głębiej w samej ofercie first party. Jednym z najbardziej niepokojących trendów jest drastyczne zmniejszenie się liczby gier first party w erze PlayStation 5. Według szacunków opartych na oficjalnej liście gier wydanych przez Sony Interactive Entertainment w 2012 Sony opublikowało 24 gry first party, czyli tych tytułów, które podlegają pod PlayStation, które robią stricte na tą platformę, tudzież w ostatnich latach robią najpierw na platformę główną, a później na powiedzmy PeCety czy

Pozostałe platformy konkurencji. W szczycie ery Playstation 4, czyli 2016 to było 19 gier, ale od 2020 te liczby gwałtownie spadły do 12 w 2020, 9 w 2021, zaledwie 6 w 2022 i 4 w 2023. Dodatkowo warto zauważyć jakie to są gry. I no nie są to absolutne hity, przynajmniej większość z nich. Pewien wzrost nastąpił w 2024, mieliśmy 10 tytułów i w 2005 9 tytułów, ale wciąż daleko od wolumenu z ery PS3 czy pierwszej połowy życia PS4. Analizy wykazują, że ilość gier czy wolumen gier first party na piątym Playstation w analogicznym horyzoncie czasowym jest o ponad 70% niższy niż na trzecim Playstation, co i tak nie jest tak naprawdę punktem szczytowym Sony, bo już pomijając kwestie drugiego Playstation czy dobre czasy czwórki.

To nie są wyniki, które mogą satysfakcjonować przy wysokich kosztach produkcji wielką korporację i właściciela platformy. Te liczby naturalnie rosły po 2022, zwłaszcza dzięki portom na PC, natomiast to były raczej niskie miliony, tudzież setki tysięcy kopii, nie więcej, ale brak oficjalnego zestawienia z pełnymi danymi na 2026. Sprawia, że pozostaje tylko mozornie składać z komunikatów prasowych, natomiast nie jest to przyrost dwukrotny, tylko raczej kilkunastoprocentowy. Na poziomie całej serii Gran Turismo pozostaje oczywiście największą marką first party, dlatego, bo jest od samego początku marki Playstation i totalnie sprzedała ponad 90 milionów kopii jako franczyza. Uncharted, God of War, The Last of Us, Horizon i Spider-Man to są dziesiątki miliony również, natomiast widać tutaj z każdym rokiem coraz większy spadek.

Rok fiskalny 2024 jest symbolem problemów PlayStation. To w nim ukazał się Astrobot, gra, która zdobyła tytuł Game of the Year, ale sprzedała zaledwie 1,5 miliona kopii w pierwsze 9 tygodni, o ile dobrze pamiętam. Co więcej, jak podaje Game Developer, 37% nabywców Astrobota nie kupiło żadnej innej gry first party PlayStation, co sugeruje, że tytuł ten przyciągnął nieco inną demografię i dobrze w sumie. Ale nie przełożył się na szerszą konwersję w ekosystemie Sony, tym samym no nie jest to sukces komercyjny. W tym samym roku fiskalnym zadebiutował Concord, który wiemy jak skończył kooperacyjny, powiedzmy kooperacyjna strzelanina science fiction. Stała się jedną z najbardziej spektakularnych porażek, ale tak jak już mówiłem maraton jest większą. Pod kątem ekonomicznym, czy raczej zakup całego Bungie, ale o tym za chwilę.

Dla wielu deweloperów ten ciąg wydarzeń jest też ostrzeżeniem. Przejęcia studiów o kulturze i modelu biznesowym odmiennym od nabywcy rzadko kiedy przynoszą oczekiwane efekty. Tą taką piękną synergię, którą swoją drogą Sony próbowało za czasów Jim'a Ryana sprzedawać, że kupią sobie kozaków po prostu z Bungie i oni będą im mówić jak robić gry usługi, tylko się okazuje, że Właśnie ci ludzie wywalili się totalnie na tym, na czym mieli tak naprawdę zarabiać, na tym, w czym mieli być najmocniejsi. Jak podsumowuje Insider Gaming, wielu graczy i analityków uważa, że strategia Playstation z ostatnich lat, polegająca na przyjęciach studiów i rozwoju gier usług, ma w dużej mierze niezwykle chybioną inwestycją, która kosztowała firmę setki miliardów dolarów.

Właśnie z tych powodów State of Play, który odbył się 2 czerwca był tak istotny. Jak pisze Insider Gaming, wszystkie oczy są zwrócone na State of Play i to kolejna wielka okazja dla Playstation by pokazać co ma w zanadrzu. Sony postanowiło tutaj zrobić ten pokaz z pompą, organizowano transmisję kinową, promowano wydarzenie z wyprzedzeniem, budowano atmosferę wyczekiwania i trzeba przyznać, że pokaz był całkiem solidny. Ponad godzinę materiału, Przeszło 20 gier, kilka prawdziwych niespodzianek i tutaj omówię nie po kolei, tylko bardziej pod kątem takiej wagi, co według mnie jest najistotniejsze też z punktu widzenia powiedzmy Playstation i też według mnie osobiście, także żebyście tutaj wzięli to pod uwagę, że mówię tutaj o raczej takich subiektywnych

Spostrzeżenia, ale też z punktu widzenia tego, jak dana gra może faktycznie wpłynąć na siłę marki Playstation. Więc zacznijmy oczywiście od pierwszego pokazu i również tego najbliższego wielkiego hitu Sony, czyli Marvel's Wolverine, który był krwawy, brutalny, ale i bardzo obiecujący. Ponad 7 minut materiału, które wykazało, że Insomniac Games umie w gry. Logan infiltruje jakąś tam placówkę Trask Industries, w której przetrzymywani są porwani mutanci. Widać dużo podobieństw z Spójrzmy na filmik.

Natomiast nie ma żadnych informacji oficjalnych, więc tutaj to oczywiście pozostawiam do spekulacji. Sam Jason Schreier dzisiaj zaznaczył, że Laufey będzie miał premierę szybciej niż myślicie. Także to też jest interesująca informacja. I szczerze powiedziawszy, to takich gier właśnie jak Laufey, jak Wolverine, jak Intergalactic, Heretic Prophet, jak Ghost of Yotei to powinno wychodzić pod egidą Playstation co najmniej 2-3 rocznie, a tak dostajemy jedną. I to niestety jest duży problem. Bo to nie buduje siły marki, nie buduje powiedzmy tego przywiązania graczy, nie ściąga nowych klientów do konsol.

A tak kiedyś Sony robiło, tak Playstation budowało swoją siłę. Kilka absolutnych bęgerów rocznie to był standard, który porzucono kilka lat temu dlatego, bo nagle stali się chciwi i chcieli Mieć więcej gier usług, to jest jedno. Drugie, przestali robić gry wydajnie, stąd koszt produkcji jest zatrważający, patrząc chociażby na koszt produkcji pierwszego Spidermana, a drugiego. I jasne, część rzeczy to jest wynik wyższych wynagrodzeń, wyższych stawek i największą kosztem są ludzie, oczywiście, ale słysząc co chwila przy każdym projekcie, jak wracano do deski kreślarskiej Jak był problem z utrzymaniem wizji gry i tak dalej, to tu problem nie jest z tym, że ludzie nie są zdolni do tego, żeby robić gry wydajnie.

I kolejno jeszcze pokazywano Dune Awakening, które będzie miało premierę na Playstation 22 września z nowym trybem jednoosobowym. No i kolejna gra, którą się bardzo jaram, która już była zapowiadana jakiś czas temu, Onimusha Way of the Sword będzie z premierą 25 września. W ogóle wrzesień się robi strasznie gęsty. i udostępnioną od razu wersją demonstracyjną. To pierwszy nowy tytuł z tej serii od 2006. Silent Hill Townfall od studia Screenburn wychodzi 24 września. Ace Combat A The Wings of Thief ukazuje się 2 października, a wczesny dostęp będzie kilka dni wcześniej z portem Ace Combat Zero The Balkan War jako bonusem przedpremierowym. Kolejno pokazano nowy tytuł od Saber.

Są ładniejsze edycje, są ciekawsze gry w tym formacie. W sekcji PlayStation Plus ogłoszono, że Runescape Dragon Wars zadebiutuje jesienią. Jako tytuł PlayStation Plus Extra dodatkowo dołożyli tam Gitaromana, Psyopsy, Onimusha Dawn of Dreams. Całkiem dobra część, chociaż moją ulubioną dalej jest Trójka, ta gdzie był Jean Reno jeszcze przy okazji. No i Marathon zaprezentował, czy Bungie zaprezentował nowe elementy z gry Marathon. Drugi sezon wystartował tego samego dnia. Nightfall, o ile dobrze kojarzę, tak się nazywa. Ja tam w Marathonie nie siedzę, no ale muszą bardzo mocno cisnąć w promocję tego, żeby przyciągnąć nowych graczy.

Po pierwsze strategia mniej gier, ale większe niesie ze sobą strukturalne ryzyko. Sony wywaliło się na mordę jeżeli chodzi o wydawanie swojej gier. Wydaje 4 do 6 gier rocznie, z czego połowa to są totalne jakieś Powiedzmy, no nie są to tytuły najwyższej jakości, to są jakieś wtórne serie, to są gry dla pewnych grup, które może się sprzedają, ale nie przenoszą spektakularnych zysków i nie przyciągają dużych grup graczy. Zamiast wydawać 15-20 gier, to przeinwestowali w gry usługi, które im wystrzeliły w twarz. Stąd, no niestety tutaj, na tym się totalnie wyrypali, poza tym sprawili, że gracze nie identyfikują się z marką Sony, nie potrafią powiązać Playstation tak jak kiedyś z Ratchet and Clank, z Jak and Daxter.

Z Uncharted, niestety teraz to wygląda zupełnie inaczej, a każda platforma potrzebuje charakterystycznych dla siebie gier, tak samo Xbox potrzebuje Halo, Gears of War, Forza Motorsport i tak dalej. Nintendo ma wszystkie swoje gry Mario, nie bez powodu oni osiągają cały czas stabilny sukces, właśnie trzymając się tej metodologii. Microsoft totalnie się pogubił, Playstation tak samo, wszystko w imię totalnej pazerności. Porażka jednego Concorda potrafiła zrujnować wynik całego roku fiskalnego, podczas gdy w erze PS3 porażka jednego tytułu tonęła w szerokim portfolio sukcesów. Po drugie obsesja na punkcie gier usług okazała się bardzo kosztowna.

Bungie, Firewalk, Concord, Marathon, te wszystkie inwestycje pociągnęły za sobą miliardy dolarów, przyniosły jak dotąd więcej strat niż zysków. Dla studia takie jak Sony, którego DNA to narracyjne gry single player, próba rywalizacji z Fortnite'em czy Apexem była ryzykowną zmianą kursu, na której się totalnie spalili. Po trzecie rynek się zmienił, gracze mają więcej opcji niż kiedykolwiek. Game Pass, bezpłatne grousługi, ogromne biblioteki retro gier, samo bycie grą first party Playstation nie gwarantuje już automatycznego sukcesu komercyjnego. Trzeba udowadniać swoją wartość w brutalnie konkurencyjnym środowisku. Gry muszą przyciągać, muszą być oryginalne, muszą apelować do określonych grup graczy. Mimo to State of Play z tego roku pokazał, że

PlayStation dalej ma dobre gry w arsenale. God of War Lofej wygląda na odważny, twórczy projekt, który może ożywić serię. To jest jedno. Wolverine wydaje się solidnym następcą Spidermana. To jest drugie. Poza tym mamy zestaw gier na jesień, które wydają się bardzo Solidne, jest gęsto, jest dobrze, mamy Control Resonant, mamy Onimusze, ale ta gęstość to lepsza pozycja wyjściowa niż pustka, która charakteryzowała 2023 rok. Może jest trochę za gęsto nawet, natomiast dalej tam jest mało gier stricte związanych z Playstation, co też jest niepokojące. Pytanie, na które odpowiedzą w najbliższe miesiące brzmi, czy te tytuły przełożą się na sprzedaż zdolną odwrócić 5-letni trend spadkowy?

Dane nie kłamią. 32 miliony kopii w roku 2025, chociaż lepsze niż te niecałe 29 milionów z roku poprzedniego. Wciąż to tylko 55% szczytowego wyniku sprzed 5 lat. Playstation potrzebuje nie tylko dobrych gier. Potrzebuje hitów, które sprzedadzą się w 10-15 milionach kopii. Tak jak kiedyś Spiderman, God of War czy Horizon i to w świecie, w którym Grand Theft Auto VI za kilka miesięcy wchłonie budżetu i uwagę milionów graczy. Dla twórców gier jest to i ostrzeżenie, i inspiracja, ostrzeżenie, że nawet najpotężniejszy wydawca na rynku może stracić grunt pod nogami, Jeżeli zbyt wolno adaptuje się do zmieniającego się krajobrazu rynkowego i potrzeb graczy, jednocześnie zapominając o swojej tej podstawowej bazie odbiorców, bo to jest ta główna rzecz, o której PlayStation zapomniało.

I inspiracja, że jakość wciąż ma znaczenie, bo każdy tytuł, który odniósł sukces w historii PlayStation zawdzięczał go przede wszystkim tym, że po prostu był dobrą grą i takich gier potrzebujemy. Potrzebujemy Więcej dobrych gier to wydawałoby się tak proste, a jednocześnie ewidentnie dla Playstation jest to nadal bardzo trudne. I to wszystko w tym materiale. Zapraszam do lajków, komentarzy, subów, dołączenia do Discorda, Patronite'a czy dowolnej innej formy wspierania, tak jak ci wspaniali ludzie, których widzicie teraz na ekranie. Linki znajdziecie w opisie. W ten sposób doceniacie też pracę Izy i Łukasza, którzy upiększają moje nagrania. Dzięki wielkie za wysłuchanie i do zobaczenia w kolejnych materiałach na Okiem Deva.