Futbol w II RP
Skandale, zwycięstwa i klęski. Skąd wzięło się określenie: sędzia kalosz? Jak kibicowano na polskich stadionach? Na te pytania odpowiadać będą: Robert Gawkowski i Stefan Szczepłek.
Odrodzona-nieznana. Grzegorz Kalinowski, witam Państwa, a naszymi gośćmi są dzisiaj profesor Robert Gawkowski. Dzień dobry. I Stefan Szczepłek. Dzień dobry. I chyba wszystko jasne, będziemy rozmawiali o piłce nożnej, a jest ku temu najlepszy czas. Mamy Euro, mamy Mistrzostwa Europy w piłce nożnej. No i nie sposób uciec od tego pytania, kto będzie mistrzem Europy i dlaczego niestety nie będzie to Polska. Nasi przeciwnicy dawni, Holendrzy. Słuchaj, no śmieję się, bo ja oczywiście nie wiem, kto będzie i można tutaj podać nazwy reprezentacji, powiedzmy sobie, trzech krajów, ale ja myślę, że nie można mówić po pierwszych meczach.
Po tym meczu bardzo spodobała mi się piłka i chodziłem, kiedy tylko mogłem. Okrzyki pochodziły z języka francuskiego . Kibice z trybuny odkrytej krzyczeli . Nie było wtedy zbiorowych okrzyków, tak jak obecnie. Był okrzyk sędzia Kalosz i nikt do tej pory nie wie, skąd to się wzięło. Profesor Gawkowski prawie wie, ja też prawie wiem, moja wersja będzie mniej cenzuralna. Prześledziłem kiedyś całą i to wielokrotnie książkę profesora Wieczorkiewicza, Gwara Warszawska, wczoraj i Dziś i jednak słowo kalosz oznaczało prezerwatywę. Być może, bo przecież to kalosz to było takie gumowe, z lekkiej gumy nakrycie na prawdziwe obuwie.
No i był wybitnym dziennikarzem. I on wspomina... Zmarł w 1962 roku. I on wspomina, że... On też nie był pewny, ale mówi, według mojej wiedzy, Powiedzenie sędzia Kalosz odniosło się, miało swoje korzenie w sytuacji z jakiegoś meczu w Krakowie, kiedy to na sędzia nosił właśnie takie obuwie, jak ty mówisz Robert, czyli nakładał na swoje pantofle takie gumowe, płytkie, takie płytkie. Ja jeszcze pamiętam, eleganci chodzili w latach 60-tych w czymś takim. I ponieważ na boisku było błoto, to on te kalosze tam zostawił i wyszedł w tych pantoflach zupełnie jak hiszpański sędzia w meczu Legia Panathinaikos w ćwierćfinale Pucharu Ligi Mistrzów.
I no to oczywiście ogólny śmiech na trybunach i tak powstało powiedzenie o sędzia kalosz, sędzia kalosz. Zdaje się, że nikt się nie będzie upierał przy swojej wersji, bo nie rozstrzygniemy. Odrodzona-nieznana dzisiaj o futbolu, bo jakżeby inaczej, skoro mamy Mistrzostwa Europy w piłce nożnej. W studiu są pan profesor Robert Gawkowski i Stefan Szczepłek. Mówiliśmy o tym, że kibice czasami Potrafili ryknąć na sędzia Kalosz. Do dzisiaj żyjemy często w takim przekonaniu, że to było coś najgorszego, co mogło spotkać arbitra podczas meczu futbolowego, ale bywało znacznie gorzej. Posłuchajmy. Sędzia pan Rosenfeld z Bielska udowodnił ponownie, że jest bezsprzecznie najlepszym sędzią w Polsce.
Niejakie nieprawdopodobne koło historii, kiedy w XXI wieku... Maur Melikson. Maor Melikson i Dudu Biton spuszczają Krakowie do II Ligi jako piłkarze Wisły w derbowym meczu, pieczętując równocześnie Mistrzostwo Polski dla Białej Gwiazdy. Ktoś, kto pisał te słowa w relacji sportowej był... Absolutnym prorokiem. Trzecia tercja naszego piłkarskiego meczu w radiowej jedynce. Profesor Robert Gawkowski, redaktor Stefan Szczepłek i kolejna sytuacja boiskowa sprzed wojny. Wielki finał, wielki z nazwy, wielki z emocji, ale trochę mniejszy, jeśli chodzi o etykę.
Stuprocentowy Rosjanin Jerzy Bułanow, kiedy kapitanem zespołu niemieckiego był stuprocentowy Polak Stanisław Skoberski. Z Poznania. I Bułanow dawał biało-czerwony proporczyk temu Niemcowi ze swastyką już, bo to już przecież Hitler był u władzy i usiłował być grzeczny. Guten Morgen, Herr Kapitan i coś takiego. I wtedy usłyszał po polsku. Panie Bulanow, mów pan po polsku. Ja jestem Polak z Zagłębia Rury. Tak jest. Czyli krótko mówiąc, to była pierwsza wersja hasła Łączy nas piłka. Przechodzimy do podcastowego wydania audycji Odrodzona-nieznana, w której to mówimy z okazji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej o przedwojennym polskim futbolu w składzie profesor Robert Gawkowski, redaktor Stefan Szczepłek i prowadzący ten program Grzegorz Kalinowski.
I tym wspomnieniem z początku nowej, odrodzonej polskiej państwowości kończymy specjalne wydanie audycji podcastu Odrodzona-nieznana, w którym udział brali na prawym skrzydle Stefan Szczepłek. Dziękuję bardzo. Biały Pele, tak nazywany w środowisku dziennikarskim z racji swoich nieprawdopodobnych umiejętności dryblerskich. Na środku profesor Robert Gawkowski. Polska. I po lewej stronie, tu zacytuję skromnie Jana Tomaszewskiego, ojciec miał dwóch synów, jeden był bramkarzem, drugi był lewoskrzydłowym, a trzeci był normalny.
Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Grzegorz Kalinowski wprowadza gościa do rozmowy o piłce nożnej przedwojennej. Przedstawia gościa i podkreśla znaczenie Euro 2020.
Grzegorz Kalinowski, Robert Gawkowski i Stefan Szczepłek omawiają potencjalnych zwycięzców Mistrzostw Europy, w tym Holandczyków, Anglików, Włochów i Niemców.
Profesor Gawkowski omawia historię piłki nożnej przed wojną, w tym role Anglików, Włochów, Niemców i Austriaków.
Grzegorz Kalinowski, profesor Gawkowski i Stefan Szczepłek omawiają historię kibicowania, w tym skandal z hokejem na lodzie w Krynicy i przysłowia 'sędzia Kalosz'.
Profesor Gawkowski i goście omawiają skandal meczu między Krakowią a Wisłą, w którym piłkarz Wisły uderzył w twarz reprezentanta Polski.
Grzegorz Kalinowski, profesor Gawkowski i Stefan Szczepłek omawiają historię ligi, kontrowersje między klubami i role wojska w PZPN-ie.
Profesor Gawkowski, Grzegorz Kalinowski i Stefan Szczepłek omawiają antysemickie okrzyki na stadionach i kontrowersje między klubami żydowskimi a polskimi.
Grzegorz Kalinowski, profesor Gawkowski i Stefan Szczepłek podsumowują rozmowę i podkreślają, że piłka nożna była silnym społeczny elementem przed wojną.
Rozmowa kontynuuje omówienie stopnia profesjonalizmu polskiego futbolu przed II wojną światową, podkreślając różnice między amatorskim a zawodowym systemem.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.