Tajwan i jego tożsamość - Anastazja Potocka [tekst audio]

Zabrali ze sobą przy okazji liczne skarby historyczne z Pekinu, które dziś można oglądać w Muzeum Gugong, tajwańskiej wersji pekińskiego zakazanego miasta. Tajwan jeszcze przed około 20 laty widział się jako kontynuację Republiki Chińskiej. Czas liczono od roku 1912, kiedy to takie państwo zostało założone w Chinach kontynentalnych. W podobny sposób cywilizacja chińska od zawsze wyznaczała ery od początku każdej dynastii. Na kolekcjonerskich znaczkach z 1999 roku można znaleźć datowanie na rok 1988 oraz liczne odniesienia do wspólnej kultury i kuchni chińskiej, rozumianej jako własnej.

Znamienne jest też to, że najstarsza międzynarodowa linia lotnicza na Tajwanie nosi nazwę China Airlines. Zmiany zaszły na początku XXI wieku, kiedy władzę objęła Demokratyczna Partia Postępowa, podkreślająca odrębność Tajwanu. Dziś, według niektórych danych, mniej niż 5% mieszkańców wyspy identyfikuje się jako wyłącznie Chińczycy. 25 lat temu było to 5 razy tyle. Kiedy odwiedzamy Muzeum Chiang Kai-shek'a, to brama do niego wiodąca nie nosi już imienia tego pierwszego prezydenta Republiki Chińskiej, przywodcy Kuomintangu. Teraz jest to brama wolności. Podobne przykłady zerwania z tożsamością chińską i przeniesienia akcentu na demokrację liberalną jako najważniejszą wartość narodową można mnożyć.

Łączy się to z promowaniem kultur pomniejszych grup etnicznych. Wrażenie robi pomnik napotkany przy wjeździe do niewielkiej miejscowości, upamiętniający masakrę 228, czyli stłumienie powstania z 28 lutego 1947 roku, buntu, który wybuchł na Tajwanie przeciwko władzy chińskich nacjonalistów. Dla Tajwańczyków ich odrębna tożsamość narodowa szła do tej pory w parze z progresywnymi poglądami na kwestie obyczajowe. A to za sprawą postępowej partii demokratycznej, która ciesząc się większością doprowadziła do legalizacji małżeństw jednopłciowych, a następnie umożliwiła im adopcję dzieci. Notabene zrobiono to wbrew woli społeczeństwa.

Według sondaży większość Tajwańczyków była przeciwna takim zmianom. Ostatnie lata doprowadziły jednak do kolejnej zmiany nastrojów społecznych. Od 2024 roku demokraci nie mają już rządu większościowego. Muszą liczyć się z siłą Kuomintangu oraz Tajwańskiej Partii Ludowej. Choć żadna z tych partii nie optuje za zjednoczeniem z Chińską Republiką Ludową, to dążą one do większego pragmatyzmu w relacjach z HRL. Odzwierciedla to nastroje społeczne. Wobec rosnącego zagrożenia ze strony Chin ludzie pragną przede wszystkim pokoju i bezpieczeństwa majątków, które udało im się zdobyć przez ostatnie dekady dynamicznego wzrostu gospodarczego. Choć wszystkich młodych mężczyzn obowiązuje kilkanaście miesięcy służby wojskowej, to scenariusz otwartego konfliktu daje się wyparty ze świadomości.

Na ulicach Tajpej dominuje zabawa i celebrowanie wolności. Życie codzienne i codzienne zagrożenie. W codziennym życiu chętniej niż o możliwości chińskiej inwazji dyskutuje się o niezadowoleniu z wyboru Trumpa, który ostatnio nałożył na Tajwan wysokie cła, chcąc by tutejsze fabryki wraz z miejscami pracy przeniosły się na teren USA. Pośrednio rządy republikanina i jego kontakty z Chinami są też postrzegane jako niebezpieczeństwo dla niezależności Tajwanu. Republika Chińska może przestać być ważną strefą wpływów USA, a paść ofiarą przetargów pomiędzy dwoma mocarstwami. Jednak więcej emocji od polityki budzą na co dzień żywioły przyrody.

Obok największych szpitali medycyny zachodniej kwitnie medycyna chińska. Może to być pozytywne, ale dla nas jest to połączenie trudne do wyobrażenia. Obok rozwoju technologii trwa wiara w demony, z którymi pertraktować mogą tylko urodzeni do tej roli szamani. Stan umysłu tak charakterystyczny dla Azji, która gdyby została ożywiona duchem chrześcijańskim, z jego wiarą w rozumne prawa przyrody i to, że złe siły muszą ulec komuś o wiele większemu od siebie, mogłaby się stać dużo potężniejsza. Zakończenie Na zakończenie muszę dodać, że warto odwiedzić Tajwan. Nawet jeśli niełatwo nam się przyzwyczaić do tamtejszego klimatu i kultury, to wszelkie niedogodności rekompensuje unikatowa przyroda, świeże owoce morza i życzliwi mieszkańcy, którzy choć często na co dzień mówią po tajwańsku, to ucieszą się, jeśli zamienimy z nimi kilka słów po mandaryńsku.