Mentionsy Mentionsy
Nowy Ład
Nowy Ład

Spadkobierca Mickiewicza? Dmowski i romantyzm - Jakub Siemiątkowski

31.10.2025 ·20 min 18 s

„Uważał go za geniusza całej epoki. Godzinami potrafił deklamować wiersze Adama [Mickiewicza], najczęściej chcąc odpocząć, wyrwać się na chwilę z kłębowiska politycznych wysiłków” – napisała autorka wspomnień o Romanie Dmowskim. Przywódca endecji, wraz ze swoim stronnictwem, rozwijał „konsekwentnie tradycje romantyczne” – czytamy w innym opracowaniu, również autorstwa osoby znającej osobiście Dmowskiego. Mało przystaje to do stereotypu, każącego widzieć w nim czołowego przeciwnika tradycji romantycznej. A może obraz jest po prostu bardziej złożony?Pozostałe artykuły możesz czytać na 🔴 https://nlad.pl🔴Tekst przeczytasz tutaj https://nlad.pl/spadkobierca-mickiewicza-dmowski-i-romantyzm/📅 Marsz Niepodległości z Nowym Ładem: https://fb.me/e/3NSVlYkvf👉Formularz zgłoszeniowy do Klubu Nowego Ładu - Warszawa https://cutt.ly/Yr3Y2kop35% od ceny okładkowej na książki wydawnictwa Prześwity z kodem: nowyładKsiążki do nabycia na stronie: https://mtbiznes.pl/🔴 WSPIERAJ NAGRYWANIE KOLEJNYCH FILMÓW http://wspieram.nlad.pl🔥 BONUSY https://www.youtube.com/@nowyladtv/join👉PATRONITE: https://patronite.pl/nowylad 🔔 SUBSKRYBUJ KANAŁ https://bit.ly/SubskrybujNowLadWspierając nas, zyskujesz dostęp do serwera Discord Nowego Ładu – miejsca, gdzie tworzymy zgraną społeczność, dyskutujemy, zbieramy propozycje tematów, gości i pytań do wywiadów. Publikujemy tam przedpremierowe materiały i angażujemy członków w kolejne inicjatywy.Śledź nasze media społecznościowe: 👉 FACEBOOK: https://www.facebook.com/nowylad/ ➡️ TWITTER: https://twitter.com/nowylad👉 GRUPA NA FB: https://www.facebook.com/groups/447189470429350"Demokracja nieliberalna" - najnowszy, 32. numer "Polityki Narodowej" kupisz tutaj: Wersja papierowa:🟫ProPatriae: https://propatriae.pl/PN32🟫NaszSklep: https://nasz-sklep.net/PN32🟫Capitalbook: https://capitalbook.com.pl/pl/p/Polityka-Narodowa-nr-32/6158🟫SklepMN: https://sklepmn.pl/pl/p/Demokracja-Nieliberalna-Polityka-Narodowa-32/96🟫Empik: https://www.empik.com/polityka-narodowa,p1000265110,prasa-pWersja elektroniczna (e-book):🟫NaszSklep: https://nasz-sklep.net/ePN32🟫ProPatriae: https://propatriae.pl/ePN32🟥Nową Książkę Adama Szabelaka kupisz tutaj:https://capitalbook.com.pl/pl/p/Nacjonalizm.-Rewolta-przeciw-wspolczesnemu-swiatu-w-XXI-wieku-Adam-Szabelak-/5898Nową książkę Kacpra Kity o Marine Le Pen kupisz tutaj:🟥 https://debogora.com/product-pol-2721-Saga-rodu-Le-Penow.html🎙️NASZE ROZMOWY👇👉Raport z Frontu (Michał Nowak) w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R--44vlpLjKSF5lh4E_RDX45👉Rafał Ziemkiewicz w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-80jeR1AS2RUtLQ0OpQk3n2👉dr Krzysztof Rak w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8wEJI5py8GaUdrBUwtZETK👉Kacper Kita o Francji:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-_pMZ5k_D95kq5W8eGuUriK👉Marcin Palade w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8s0R96U5G3FMsvhA5g8V6_👉Łukasz Warzecha w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8EpSzBfasKu0tGFamYGESz

Endecja kontynuatorką romantyzmu? Intuicje Kosińskiego w pełni potwierdzają wspomniani już Kozicki, Wasilewski, Pigoń czy Tymieniecki, do których odwołuje się badacz w swojej analizie. Jerzy Kejling, opisując drogę ideową Ignacego Chrzanowskiego, historyka literatury, ale i biografa Dmowskiego, jego przejście od romantycznego paradygmatu Mickiewicza do endeckiego paradygmatu Dmowskiego. Podkreśla, że dokonało się to nie na podstawie jakiejś rewolucyjnej zmiany, wystarczała reinterpretacja pojęć, inne rozłożenie akcentów. Z kolei Pigoń pisze, cytat, świątyni samej wielkiej poezji romantycznej, Dmowski, jak widzimy, nie urąga, nie zmierza do jakiegoś rewizjonizmu romantycznego.

Dmowski był przecież w osobistym, stałym kontakcie z pułkownikiem Zygmuntem Miłkowskim, pseudonim Tomasz Teodor Jesz. A ten stanowił postać kluczową dla lat 80. XX wieku. Jego Rzecz o Obronie Czynnej i Skarbie Narodowym stanowiła może najważniejszą publikację budzącą w tym okresie sumienia pokolenia niepokornych. Tych, którzy nieco później utworzą pierwsze nowoczesne stronnictwa polityczne z endecją na czele. W swoim dzienniku z 1887 roku Stefan Żeromski, związany zresztą na pewnym etapie z Dmowskim, zapisał, cytat, nad tym pokoleniem... Nad garścią nas, nad tymi, co siedzą dziś w kryminale, rozciąga się żelazna prawica ostatniego wielkiego poety.

Brzmi spiżowy głos starca. Nie umierajcie. Między nami i tymi, co umierali w sybirskich stepach, na szubienicy i w cytadelach, co słuchali śpiewki z dymem pożarów, istnieje jeden tylko jeszcze człowiek, co domaga się od nas życia dla kraju. Jest nim Jerz. Koniec cytatu. Romantyzm Miłkowskiego determinował kierunek, którymi podążali endecy przez pierwsze lata działalności, a w pewnym sensie zaważył na kształcie ideowym tego stronnictwa w ogóle. Późniejsze rozstanie Dmowskiego ze starym pułkownikiem u schyłku życia tego ostatniego to być może niezręczny dla niektórych apologetów endecji temat, ale inaczej być chyba nie mogło. Nowe czasy wymagały nowych ujęć i zasłużony weteran mógł już tego nie pojmować.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.